Innerlijke vrede: van wereldbelang

Road To Peace: start van binnen

‘We can never obtain peace in the world if we forget the inner world and don’t make peace with ourselves’
Tenzin Gyatzo, 14th Dalai Lama of Tibet

Bovenstaande quote vormde de inspiratie voor deze blog. Zij vormde de afsluiting van de documentaire die ik gisteren keek. ‘Road To Peace; Ancient Wisdom Of The 14th Dalai Lama Of Tibet’. Een schets van een korte periode uit het leven van een man die zich onvermoeid inzet voor humanitaire waarden, universele verantwoordelijkheid, wereldvrede en Tibet.

Jij bent van wereldbelang

Die quote, wat een krachtige oproep om vanuit een zelf-overstijgend perspectief te werken aan persoonlijke ontwikkeling, leidend tot innerlijke vrede. Want als je vrede in jezelf hebt gevonden kun je vrede in de wereld zetten. En zolang er nog ‘tumult’ in het hoofd en lichaam gaande is, zal verdeeldheid zich manifesteren in de wereld.

De basis van innerlijke vrede

Naar mijn idee zijn er vele wegen die leiden naar innerlijke vrede. Aan de basis van iedere weg ligt uiteraard de motivatie om vrede in jezelf en daarmee in de wereld te vinden. Je weet vast wel of je tot die groep behoort. Daarnaast herken ik de volgende elementen op de weg naar vrede:

1. Bewust zijn van innerlijk tumult

Het start met bewust zijn van het innerlijk tumult dat je ervan weerhoudt ieder moment ontspannen en gelukkig – oftewel in vrede – aanwezig te zijn. Eigenlijk dus het bewust zijn van innerlijke onvrede in al zijn verschijningsvormen.

Welke (beperkende) overtuigingen, normen en gewoontes leven er in je die je afhouden van vrede? Welke emoties of gedachten (herinneringen, projecties naar de toekomst) probeer je te vermijden? Wat levert je elke dag stress op? Het gaat hier om bewust worden van emoties, gedachten en fysiologische gevoelens. Het bewust worden en leren (her)kennen van deze innerlijke factoren vormt de start van zelfonderzoek. Het is ook een voorwaarde voor continue persoonlijke ontwikkeling. Deze innerlijke bewustzijnsgroei vraagt om een zelf observerende en reflecterende houding.

Meditatie en zelfreflectie

Mentale technieken om de innerlijke reacties op jezelf te leren beschouwen zijn meditatie en zelfreflectie. Mijn ervaring is dat bij meditatie – zeker in de beginfase – vele enigszins verborgen levensthema’s en herinneringen de neiging hebben spontaan op te komen. De kunst van bewustwording is dan om er ‘in mildheid mee te zijn’. Het te aanschouwen en er niets aan te willen veranderen. In de fase van bewustwording mag het er helemaal zijn. Alles mag aan het licht komen.

De bewuste – meer analytische – zelfreflectie kan ondersteund worden door meditatieve contemplatie van een vraag of ervaring. Je zou kunnen zeggen dat je doelbewust met ‘iets gaat zitten’. En je laat een vraag of ‘lastige situatie’ in je leven in stilte aan je geestesoog passeren. Zonder iets op te willen lossen of een antwoord te willen vinden. Het gaat puur om het belichten van alle hoekjes en gaatjes van de ervaring of de vraag, zodat deze volledig bewust wordt. Op die manier komen invalshoeken aan het licht die bij rationele analyse verborgen blijven. Ook kan het helpen om gedachtengangen, gevoelens of verwarrende situaties tot in detail uit te schrijven. Om scherp te krijgen wat er nu eigenlijk precies in je omgaat.

In gesprek

Uiteraard kan ook een gesprek met iemand die goed kan spiegelen helpen bij het verder bewust worden van met name verwarrende situaties. Jezelf spiegelen aan een goede vriend, coach of therapeut kan tot structurering in de verwarring leiden. Als je iets hardop uitspreekt gebeurt er namelijk iets bijzonders. Je ‘zet het in de wereld’ en daarmee wordt het moeilijk om te ontkennen dat het er is. Je maakt het daarmee ‘echter’ en bewuster. Ook dwingt het onder woorden brengen van iets je tot structureren. En tegelijkertijd verbind je je met de ander. Een mooi proces.

Het lichaam en de ziel als ingang

Naast bovengenoemde technieken biedt ook het lichaam een goede ingang om innerlijke reacties en eventuele blokkades te leren kennen. Welke angsten hebben zich vastgezet in jouw lijf? Welke drempels liggen er in contact met het eigen lichaam en daarmee in het contact met een ander? Er zijn vele vormen van ‘lichaamswerk’ om toegang te krijgen tot de binnenwereld en blokkades voorbij de beperking van de analytische geest. Denk hierbij bijvoorbeeld aan yoga, hypnose, lachmeditaties, ademsessies, dansen, tantra et cetera. Ook heb ik goede ervaringen met ‘bewustzijnsverruimende middelen’ om tot nieuwe inzichten te komen die in een normale bewustzijnsstaat niet bedacht kunnen worden. Alsof je direct contact maakt met je ziel (whatever that may be).

Zoek je eigen weg en wees nieuwsgierig

Mijn ervaring is dat de beste resultaten worden gehaald als verschillende technieken intensief worden uitgeprobeerd. Wees nieuwsgierig, want verschillende invalshoeken brengen verschillende inzichten voort. Persoonlijk vind ik het opvallend dat als de patronen die aan de oppervlakte liggen zichtbaar zijn geworden, er ruimte komt om ook de meer subtiele reacties van het lichaam, de emoties en de geest waar te gaan nemen. Het mooie van deze steeds verfijndere waarneming van de binnenwereld is ook dat subtiele veranderingen in deze patronen steeds zichtbaarder worden.

2. Verantwoordelijkheid nemen voor (uiting van) gevoelens

Als je eenmaal door krijgt wat er allemaal speelt in de binnen wereld, volgt de tweede stap in persoonlijke ontwikkeling. Neem volledige verantwoordelijkheid voor jouw innerlijke reacties. Ze vinden immers in jou plaats. Zolang je het idee hebt dat het door de buitenwereld komt dat jij je vervelend voelt, ben je slachtoffer van ‘externe attributie’ – zoals dat zo mooi heet – en niet aan het werk met persoonlijke ontwikkeling. En met ‘buitenwereld’ bedoel ik je partner, je vrienden, je werksituatie, je woonsituatie, de maatschappij, de politiek, de staat van de wereld, et cetera. Ieder excuus dat je maar kunt bedenken om er niet zelf voor te zorgen dat je je anders gaat voelen. Ik heb hierover eerder al het een en ander geschreven.

Veel mensen vinden deze stap heel ingewikkeld. Vaak wordt een voorwaarde geformuleerd, voor innerlijke vrede. Bijvoorbeeld: “Als ik nu maar een leuke partner zou hebben, dan zou ik gelukkig kunnen zijn.”  “Als ik een goede baan zou hebben, dan zou ik me geen zorgen hoeven maken.” Laat het me duidelijk stellen: onzin! Je kunt op ieder moment kiezen voor geluk, ontspanning en vrede in je hoofd.

Oefenen

Toegegeven: het vraagt wel wat oefening. Het kan uiteraard zijn dat er op dit moment nog innerlijke reacties opkomen – zie onder punt 1 – die je nog niet in staat stellen de keuze voor vrede te maken. Je bent dan nog niet vrij in alle situaties. Dat kan heel hardnekkig zijn. En het is vaak zoeken naar de juiste ingang voor de vastgelopen innerlijke reactie. En die ingang kan voor iedereen verschillend zijn. Op ontdekkingstocht dus.

Verantwoordelijkheid nemen voor acties

Goed, je bent je dus bewust van en voelt je zelf verantwoordelijkheid voor je gedachten, gevoelens en fysieke reacties. Dit betekent bijna vanzelf dat je ook verantwoordelijkheid neemt voor de wijze waarop je deze innerlijke wereld tot expressie brengt. Het is namelijk best vreemd als je je bewust bent van boosheid, dat je weet dat het niet door je partner komt, maar dat je hem toch uitscheldt. Door de keuze te maken om dit niet te doen, breng je dus al meer vrede in de wereld om je heen.

Tot expressie brengen

Maar, innerlijk tumult is niet verdwenen als je er bewust van bent, dus het is ook niet de bedoeling dat je het gaat onderdrukken. Alles wat je denkt en voelt mag er zijn. Het is alleen aan jou om een vredige uitingsvorm te vinden. Het kan je enorm helpen om dat wat in je is tot expressie te brengen. Vele creatieve (kunst)vormen zijn een prachtig middel hiervoor. Ook bovengenoemd lichaamswerk helpt niet alleen bij het bewust worden van innerlijke reacties, maar ook bij het uiten ervan. Zoek expressievormen waarin je je met lichaam, hart en ziel kan uitdrukken.

Maar het is ook de moeite waard om je te verdiepen in expressievormen waartegen je weerstand voelt. Het kan interessant zijn om daar juist in te duiken. De kans bestaat dat je daarmee nieuw innerlijk tumult ontdekt en dat je een nieuwe vorm te pakken hebt om jezelf te uiten. Dát levert snelle groei naar vrijheid en vrede op. Bemerk je bijvoorbeeld dat je ingehouden beweegt? Ga dansen! Vind je het moeilijk om jezelf te laten horen? Ga schreeuwen en/of zingen. Vind je het lastig om jezelf te laten zien? Ga toneelspelen of tantra doen. Heb je weerstand tegen het verliezen van controle? Verzin iets waar jij de controle verliest….

3. Op laten lossen

Het mooie van het hele bewustwordingsproces is dat patronen waar je in vast zat vanzelf veranderen en oplossen. Je hoeft dus geen actieplannen of zelfverbetering strategieën uit te werken. Steeds bewuster aan het licht laten komen wat in je leeft, laat je groeien naar een staat waarin stressvolle innerlijke reacties niet meer opkomen en volledige vrede in je heerst. Naar een staat waarbij je vanuit innerlijke rust al het moois dat je te bieden hebt in de wereld zet. Het is belangrijk om je hierbij te realiseren dat alleen patronen of reacties die volledig bewust en belicht zijn kunnen oplossen. Soms weet je dat iets een patroon van je is, maar lost het niet op. Waarschijnlijk zijn er dan hoekjes en gaatjes in dit patroon die nog niet bewust aan het licht gebracht zijn. Dit vraagt om creatieve nieuwe manieren om het hele patroon te belichten.

Persoonlijk voorbeeld

Hier een recent, persoonlijk en ietwat extreem voorbeeld uit mijn eigen leven. Ik was iemand die me snel gehaast kon voelen en gevoelens van irritatie en boosheid kon ervaren als situaties niet verliepen zoals ik dat dat graag zag. Uiteraard was ik me hiervan al jaren bewust en zag ik patronen en overtuigingen in mijzelf die dit innerlijke tumult veroorzaakte. Maar ondanks dat bewustzijn bleven gevoelens van haast en irritatie snel opkomen in situaties waar anderen zich niet druk om maken. Het kon bijvoorbeeld de angst zijn om een trein net te missen, terwijl ik nog alle tijd had om de volgende te nemen, een computer die een eigen leven lijkt te leiden of een persoon die niet prettig reageert in een gesprek. Inmiddels heb ik toch heel wat gemediteerd, gereflecteerd, gedanst, gezongen, mijn lijf verkend, et cetera. Dus ik dacht dat ik volledig bewust was van deze haast en irritatie, maar toch, het loste niet op.

Twee weken geleden heb ik voor mij iets heel nieuws gedaan: een ayahuasca ceremonie. De ervaring tijdens de ceremonie bevestigde voor mij ‘in elke cel’ – of moet ik zeggen ‘diep in mijn ziel’? – dat het leven per definitie verbonden en helemaal goed is. Dat alles precies gaat zoals het moet gaan en dat al die kleine dingen totaal irrelevant zijn. En plotseling werd haast, boosheid of irritatie lachwekkend. De gevoelens verdwenen gewoon. Het laatste onbelichte restje van dit patroon in mij werd belicht. En het loste op. Wat een rust. En weer een stukje vrijer.

Al doende leuk leven!

Het kan echter zo maar zijn dat we de volledige vrije staat van zijn niet in dit leven gaan bereiken. Geen nood! Laat het vooral geen ‘te behalen doel’ worden. Het bewust toepassen van de stappen om te groeien in bewustzijn, helpt om innerlijk tumult te verminderen en innerlijke vrede te verhogen. Want het bewust observeren van wat er in je leeft, leidt tot een verschuiving in je manier van zijn, waarbij de keuzevrijheid voor rust en geluk steeds groter wordt. Het leven wordt er dus al doende steeds leuker op. Ook neemt de vrede en harmonie in jouw omgeving toe. En het andere goede nieuws is: als je met milde nieuwsgierigheid op ontdekkingstocht gaat, heb je een ontzettend interessant en veelzijdig leven. Succes!

Verder praten? Maak vrijblijvend een kennismakingsafspraak.

Vastgelopen? Wissel van dimensie!

Mentaal en emotioneel vastgelopen? Zoek een nieuw perspectief vanuit een andere dimensie

Omdenken?

Deze week triggerde een lieve vriend mij omdat hij een prachtig plaatje van ‘Omdenken’ aan me stuurde. De tekst luidde:

‘Het gaat er niet om jezelf of de ander te repareren, maar juist te accepteren. Door te accepteren kun je transformeren’.

Ja mooi, dacht ik, maar…

Maar het gevaar ontstaat dat je jezelf dan ook weer ‘moet’ accepteren. En ook dat lukt niet altijd. En voor je het weet geef je jezelf op je kop omdat je jezelf niet accepteert. Loop je daar weer vast en ben je daar weer aan het repareren. Dus het klinkt zo vrij, maar het is toch weer een voorwaarde waar je aan moet voldoen of een doel dat je moet bereiken. En zo zie ik veel mensen om me heen die maar cirkels blijven draaien in het ‘werken aan zichzelf’.

Mentale en emotionele cirkels

Eigenlijk draaien ze op het mentale en emotionele niveau rondjes. Mentaal in de zin van analyses over eigen gedrag, oorzaken van het eigen gedrag vinden in het verleden, emoties duiden in verhalen over de werkelijkheid en het exploreren van strategieën tot zelfverbetering. Emotioneel omdat ze bewust gaan voelen wat er speelt en daar dan mee ‘aan de slag’ gaan.
Bij focus op persoonlijke ontwikkeling gaat er dus al snel veel aandacht naar de mentale en emotionele dimensie van het menselijk bestaan.

Begrijp me niet verkeerd! Ik ben een groot voorstander en overtuigd beoefenaar van persoonlijke ontwikkeling. Omdat het me vrijer en blijer maakt. Maar soms loop je vast in een gedrags- of denkpatroon. En dan blijf je maar analyseren: ‘Wanneer is het ontstaan?’ ‘Wanneer speelt het patroon op?’ ‘Wanneer eindigt het?’ En het kan gebeuren dat je volledig bewust van het patroon bent en dat het toch maar blijft plaatsvinden. Ik weet niet of je het herkent, maar volgens mij hoort dit ‘vastlopen’ echt bij persoonlijke ontwikkeling.

Oplossen op een ander niveau

En dat deed me denken aan de uitspraak van Einstein:

‘Je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt’.

Oftewel, je kunt het probleem niet oplossen op het niveau waarop het is ontstaan.

Dus wellicht is het een idee om via andere dimensies tot een oplossing te komen. We hebben naast de mentale en emotionele dimensies namelijk ook nog de fysieke en spirituele.

Fysieke oplossingsrichtingen

Goed zorgen voor je lijf

Het fysieke niveau kan krachtig ondersteunen bij persoonlijke ontwikkeling. Een gezond en fit lichaam helpt enorm in het optimaliseren van vrij en blij leven. Dit is niet altijd haalbaar, maar je helpt jezelf enorm als je optimaal goed voor jezelf zorgt. Soms zie ik mensen die slecht voor zichzelf zorgen – teveel of te weinig eten en drinken of sporten, stressend over werk of andere zaken ‘die nog moeten gebeuren’.  Dan verbaast het me niet dat het lastig is om je persoonlijke ontwikkeling door te zetten. Deze is immers gericht op vrijer en blijer worden. Goed zorgen voor je lijf en jezelf rust gunnen zonder stress kan dan een belangrijk startpunt bieden om de persoonlijke ontwikkeling richting vrijheid weer te laten stromen.

Gebruik de fysieke ‘intelligentie’

Daarnaast is het inmiddels geen geheim dat het lichaam een zekere ‘intelligentie’ heeft. Vage termen als celgeheugen en het opslaan van emoties in het lichaam door bijvoorbeeld continue spierspanning  beginnen tot het grote publiek door te dringen. Denk bijvoorbeeld aan spanningshoofdpijn. Of aan het opwekken van depressieve gevoelens als de ademhaling van de borst naar de buik verplaatst wordt en de buik ontspant. Velen ervaren dat lichaamswerk enorm kan ondersteunen om emoties en patronen op te lossen zonder ‘analyses’. Denk aan yoga, ademwerk, dansen e.d.

Spirituele oplossingsrichtingen

De ‘spirituele dimensie’ is bij het vastlopen in de mentaal/emotionele dimensie ook van groot belang. Wat is jouw grotere perspectief in het leven? Wat zijn jouw diepste waarden of overtuigingen? Kun je je daar op richten? Soms is het heel duidelijk en praktisch. Je hebt bijvoorbeeld scherp op welke wijze je dienstbaar wilt zijn aan het Leven, de Aarde, de mensen die je liefhebt, het Grotere Geheel. En dat Grotere Geheel kan natuurlijk van alles zijn.  Van ‘het ongelimiteerde quantum veld vol potentie waarin wij ontstaan en vergaan’ tot ‘God’. Van de ‘Bron’, de ‘Kosmische Dans’ tot ‘de acceptatie dat we leven en dan sterven en that’s it’. Het is maar waar jij de verwondering voelt over je complexe bestaan.

Vanuit dit grotere perspectief is het lastig vast te blijven zitten in je cirkel analyses over jezelf. Een helend perspectief, waarbij acceptatie of reparatie van het zelf overstegen worden.

‘Spirituele, ziels, bestaansdimensie,
yeah, right….’

Voor sommige mensen is het lastig verbinding te voelen met deze ‘ziels-‘ of ‘bestaansdimensie’. Wat als dat grotere perspectief ongrijpbaar voor je is en niet betekenisvol aanvoelt? Wat als je geen verwondering of mysterie voelt bij het feit dat jij (ongevraagd?) op deze planeet bent verschenen en dat je er (ongevraagd?) waar van zal verdwijnen?

Geest verruiming

Het gaat eigenlijk om het zoeken naar een manier om je geest te verruimen buiten de normale mentale en emotionele patronen. Een manier om hier meer gevoel voor te krijgen is de stilte en de leegte op te gaan zoeken. Om te zien of je buiten het denken om, kunt gaan ervaren wat ‘Bestaan’ of ‘Zijn’ voor jou is. Een goede manier hiervoor is mediteren. Dit kan je in contact brengen met de verwondering over het bestaan. Ook het beleven van natuur kan ons in contact brengen met deze dimensie. Bijvoorbeeld door te wandelen en te rusten in de natuur. En wat te denken van muziek en dans? Velen kunnen opgaan in muziek en dans om dieper bij de pure vreugde en verwondering van het bestaan te komen. Soms kunnen geestverruimende middelen ondersteunen, als de persoon er klaar voor is en in de juiste setting.

Persoonlijke zoektocht

Het is vaak een persoonlijke zoektocht vol vallen en opstaan voor de spirituele dimensie goed doorleeft kan worden en kan helpen in te laten zien dat je al vrij bent en altijd al was…

Hoe dan ook: probeer eens te kijken vanuit een andere dimensie van je bestaan als je vast lijkt te lopen in je analyses en patronen.

Verder praten? Maak een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

 

Dankbaarheid

Oproep tot dankbaarheid

Vandaag een oproep tot dankbaarheid.

Waarom? Omdat dankbaarheid mij de afgelopen week overspoelde en omdat het zoveel positieve effecten heeft op gezondheid, geluk en relaties.

Positieve effecten

Een quote uit Psychologie Magazine.

‘Dankbaarheid wordt ook wel het paradepaardje van de positieve psychologie genoemd. De Amerikaanse psycholoog Martin Seligman, grondlegger van deze stroming, hield in 1998 een beroemd geworden speech waarin hij opriep meer onderzoek te doen naar wat mensen gelukkig maakt in plaats van naar psychische stoornissen. Sindsdien zijn er duizenden onderzoeken gedaan naar eigenschappen als doorzettingsvermogen, wijsheid, tevredenheid en zelfvertrouwen. Dankbaarheid springt daaruit, doordat ze zulke grote en duidelijk positieve effecten heeft op onze gezondheid, ons geluksgevoel en onze relaties.’

Het artikel beschrijft twee manieren om de dankbaarheid te trainen: bewust je zegeningen tellen en dankbare brieven schrijven.

Zegeningen tellen

Zeven dagen geleden startte het vieren van mijn negende lustrum op deze planeet. De fijne en frivole festiviteiten lieten zich niet in één dag vangen. M’n lief, vrienden en familie vergezelden mij in een meerdaags festijn. Dé dominante aanwezige tijdens deze dagen was ‘dankbaarheid’.

Dankbaarheid voor dit buitengewoon bijzondere en tegelijkertijd alledaagse en banale bestaan. Talloze aspecten ervan ontvingen spontaan mijn grootse gevoelens van dankbaarheid. Een zichzelf versterkende staat van zijn die voortduurt. Ik kan maar niet stoppen met het tellen van mijn zegeningen. Dankbaarheid voor;

  • De mij nabije magnifieke en machtig mooie mensen. Altijd in voor het lauweren van het leven op (on)conventionele wijzen.
  • Het feit dat ik na vijfenveertig jaar leven gezond en gelukkig ben en dat ik dat kan vieren.
  • De tijd en ruimte die mij gegund is om te doen wat ik belangrijk en fijn vind.
  • De korte contactjes en gemoedelijke gesprekjes in winkels, de sportschool, op straat et cetera.  Als blijmoedige en kwispelende  hondjes erkennen we elkaars bestaan en trippelen weer verder.
  • De – nog wat lauwe warmte van de – lentezon. Die mijn gezicht streelt in de achtertuin en onweerstaanbaar de katjes aan de bomen naar zich toe trekt.
  • De geur van het Markermeerwater in de achtertuin, die de belofte van de zwaardere zomerse algengeur al in zich draagt.
  • De teruggekeerde ganzen die zich zicht- en hoorbaar verschansen in het natuurgebied waarlangs ik loop.
  • De honden die elkaar na ruim 11 jaar samenzijn door de lente laten verleiden tot spelen in het net ingezaaide gras.

Ga er ook voor!

Zoveel om dankbaar voor te zijn. Zelfs als de omstandigheden niet optimaal zijn. Elke dag even bewust stil staan voor al die pracht in je leven. Laat je meeslepen in het spel van dankbaarheid en vergroot je eigen geluk.

‘Gelukkig is de mens die niet achter het geluk aanzit als achter een vlinder, maar dankbaar is voor alles wat hem gegeven werd!’
Phil Bosmans, Belgische pater en schrijver 1922-2012

Een andere inspiratiebron is het nummer ‘Gratitude’ van Lazy Hammock (zie hier de songtekst).

Intens leven

Kunst van Aegis Mario S. Nevado

Intens mens

Deze blog is voor de intense mens en voor hen die in relatie staan met die mens. Het tracht wat licht te schijnen op hoe omgang met intensiteit gemakkelijker kan worden.

Mijn verhaal: 200% leven

Zo lang ik me kan herinneren ervaar ik de wereld ‘intens’. Intens in de zin van: diep doorvoeld gepaard met een grote hoeveelheid beschikbare energie. Deze gevoeligheid gecombineerd met vitaliteit heeft zich op vele manieren in het leven geuit. Zo waren er de hartstochtelijke felheid en tomeloze drift. Maar ook grote gedrevenheid in zaken die er voor mij toe doen, ontroostbaar verdriet bij het aanschouwen van lijden. Een enorme bewegingsdrang, zich uitend in een  fanatiek beleden sportleven, wanhoop in relatief oplosbare situaties en diep bezielde liefde.

Toen ik jong was, vatte mijn moeder het goed samen: ‘Jij leeft voor 200%’. Dat klopt! En de gevoelsuitslag van de intensiteitsmeter gaat – in korte tijdspanne – van 100% negatief naar 100% positief.

Afwijzing van eigen intensiteit

Op zich niets mis mee. Maar de uitingsvormen van de intensiteit hebben over het algemeen een negatieve betekenis gekregen binnen mijn referentiekader. Zo gaat het vaak als je ervaart af te wijken van ‘de norm’. Misschien herken je dat op het gebied van je eigen ‘tekortkomingen/talenten’. Op subtiele wijze geeft je omgeving je mee dat je afwijkt van normaal en dan is er een grote kans dat je die afwijkingen als negatief gaat beschouwen. Ik vond dus ook dat ik mijn gevoeligheid niet moest laten blijken, minder fel moest zijn, minder fanatiek, rustiger en gelijkmoediger. Ik vind mijzelf ‘te’. En hoewel ik al veel manieren heb gevonden om mijn intensiteit sociaal geaccepteerd in te zetten, kan een grote schaamte en vluchtdrang mij overvallen als zij zichtbaar wordt voor anderen.

Relatief grote draaglast en kleine draagkracht

Een dergelijke intensiteit kan ook leiden tot ‘stress’ in relatief stressloze situaties. Hoe dan? Een handig model om dit te bekijken is het weegschaal model. Op de ene schaal ligt de ‘draaglast’ en op de andere de ‘draagkracht’ van de persoon. De draaglast wordt bepaald door de omgevingseisen. Dit kan uiteraard variëren van moment tot moment. Denk aan eisen binnen het werk, verwachte rol binnen het gezinsleven, behouden van status, gebeurtenissen in het leven, et cetera. De draagkracht is de weerbaarheid van de persoon. Hierin spelen persoonlijkheid, normen, behoeften, gezondheid en dergelijke een rol.

Het is niet verrassend dat een intens mens al snel een onbalans ervaart in draaglast en draagkracht. De draaglast hoeft niet ongewoon hoog te zijn, om de draagkracht te overschrijden. Onvriendelijke ontmoetingen kunnen leiden tot groot innerlijk tumult, een stervende kever op de weg kan tot intens verdriet over de wreedheid en het lijden in de wereld en de eigen rol daarin leiden. Dagelijkse dingen worden ervaren als een zware draaglast voor diegenen met beperkte draagkracht.

Moeiteloos intens

Uit bovenstaande blijkt dat er een paar oplossingsrichtingen zijn voor de intense mens om meer moeiteloos te leven.

  1. Gezonde uitingsvormen ontwikkelen

    Gezonde strategieën aanleren in de uiting van de intensiteit. Dit is een belangrijke stap om schade aan jezelf of relaties te beperken. Hier zijn vele persoonlijke wegen te bewandelen. Voor de een zal het van belang zijn de mond te leren houden. Terwijl de ander gebaat is bij het leren zichzelf te uiten in een niet passief-agressieve vorm. De een zal haar gevoel meer moeten laten spreken, terwijl de ander wat meer mag nadenken in emotionele situaties. Soms kan het benoemen van de innerlijke storm of het jezelf toestaan bepaalde emoties te uiten veel ruimte geven in de interactie.

    In mijn leven heb ik geleerd dat er waarde zit in het gedoseerd uiten van mijn innerlijke orkanen uit respect voor mijn gesprekspartner en mijzelf. Belangrijk hierbij is dat deze gedragsaanpassing niet plaatsvindt vanuit het verwerpen van de intensiteit, maar vanuit de wens om geen schade aan zichzelf of de ander toe te brengen.

  2. Stress factoren verminderen

    Hier gaat het om het terugdringen van stressoren om de balans tussen draaglast en draagkracht te herstellen. Ook hier zijn oneindig veel maatregelen die kunnen helpen. Van het wisselen van baan tot het anders inrichten van het huis. Van mediteren tot meer feesten. Het gaat om het maken van persoonlijke en bewuste keuzes die maken dat de te dragen last als lichter wordt ervaren. Maar de wereld is beperkt beïnvloedbaar. Al doende beseft de intense mens waarschijnlijk dat de wereld altijd iets zal aanbieden waarover intense gevoelens kunnen ontstaan. De wereld is immers een spiegel. Dit kan leiden tot frustratie, depressie of lethargie. Maar de meest constructieve wijze om hier mee om te gaan is het aangaan van de volgende oplossingsrichting.

  3. Acceptatie van de wereld inclusief jezelf

    Het leren accepteren van wereld zoals die nu is. En in die acceptatie van ‘de wereld’ ligt ook de acceptatie van het zelf besloten. Veranderdrang op dit gebied is namelijk zinloos en stressverhogend: je bent intens of je bent het niet en de wereld is zoals zij is. Verzet tegen al wat is, inclusief jezelf levert alleen maar extra stress op. Niet dat het makkelijk is om je hieraan over te geven! Maar het opgeven van verzet leidt tot een rust gegrond in acceptatie van wat is. Zoals ik al eerder heb beschreven hoeft deze acceptatie niet tot passiviteit te leiden. Acceptatie is het startpunt. Hier vandaan kan worden overgegaan tot actie om in de wereld te manifesteren wat ten diepste voor jou van waarde is. Dat is veel effectievere actie dan actie die voortkomt uit stress, boosheid, frustratie of verdriet. Hoe kom je daar? Zoveel zielen, zoveel wegen; mediteren, (auto)therapie, goede gesprekken met vrienden, analyses, stilte, coaching, het aangaan van confrontaties et cetera.

Intensiteit: een zegen

Als de ‘normale zaken des levens’ keer op keer een grote impact hebben, kan dat leiden tot een grote motivatie om de eigen ervaring eens nader te beschouwen. Op zoek naar een wijze om het leven ‘draaglijker’ te maken. Daarmee kan het dus een sterke drijfveer voor persoonlijke ontwikkeling op emotioneel en spiritueel gebied zijn. Persoonlijk ervaar ik dat moed nodig is om de strijd tegen jezelf en de wereld op te geven en over te gaan tot omarming. En ook om de eigen uitingsstrategieën te herzien.

Maar als het lukt, wordt de eigen intensiteit een zegen. Hoe mooi is het om het leven diep te kunnen ervaren, groots lief te kunnen hebben, overweldigend te kunnen beleven? Een diep vervuld leven kan ontstaan vanuit deze wijze van zijn. Mijn dankbaarheid voor mijn intensiteit is inmiddels groot.

Verder praten over dit onderwerp? Vraag een gratis kennismakingsgesprek aan.

 

Overtuigingsvol overtuigingsvrij

Verschillende perspectieven geven een verschillend beeld van ‘de waarheid’

Comparitie versus discussie

Afgelopen maandag mocht ik mijn gedachten weer scherpen tijdens een comparitie bijeenkomst van mijn loge van de vrijmetselarij. Tijdens een dergelijke bijeenkomst wisselen we van gedachten over een bepaald onderwerp, zonder dat we in discussie gaan.

Hét verschil tussen ‘van gedachten wisselen’ en ‘in discussie gaan’ is dat je elkaar in het eerste geval niet probeert te overtuigen van je gelijk en in het tweede geval wel. Een comparitie geeft weldadig ruimte voor het  in respect uitwisselen van ideeën over een bepaald onderwerp.

Perspectieven op leven en sterven

Maandag wisselden we van gedachten over ritueel werk rondom het sterven. Tijdens de bijeenkomst dwaalden we af naar ideeën over wat er tijdens het stervensproces gebeurt. Een aantal gesprekspartners bleken hier een helder beeld over te hebben. En over wat ons te doen staat tijdens ons leven. Ik luisterde met grote interesse naar hun denkbeelden, die zij door tientallen jaren van studie op allerlei gebied hebben vergaard. Ik hoorde het aan als opties, als mogelijkheden die ik nooit zelf had kunnen bedenken en die daardoor nieuwe perspectieven bieden op het leven en de daarbij behorende dood.

Perspectieven leiden tot ‘niet-weten’

En nieuwe perspectieven vergaren op het leven helpt mij in mijn persoonlijke en spirituele ontwikkeling. Nieuwe wijzen van naar de wereld kijken laten me namelijk telkens weer de relativiteit van mijn eigen denkbeelden inzien. Het dwingt me mijn eigen gedachten en theorieën te bevragen. Het helpt me om steeds weer in te zien dat mijn ideeën slechts voortkomen uit de situatie waarin ik me bevind.

Geboren en getogen in een specifieke cultuur, in aanraking gekomen met specifieke opleidingen en werk en in contact met specifieke mensen in mijn leven. Mijn gedachten lijken mij niets anders dan het product van het op mijn eigen wijze combineren van alles wat ik tot me neem en ervaar. En hoewel ik hierdoor gevormd wordt en een unieke plek in de wereld inneem, tracht ik bewust te blijven dat mijn gedachten en tijdelijke overtuigingen geen absolute waarheid bevatten. Dat een ander tot een andere ‘mix van ingrediënten’ kan komen en daarmee tot een andere waarheid probeer ik niet te vergeten. Dit bewustzijn geeft me de ruimte om flexibel in het leven te blijven staan, mijn eigen denkbeelden niet al te serieus te nemen en in harmonie met andersdenkenden te kunnen leven. En om het mysterie van het leven – de ultieme waarheid – van alle kanten te blijven onderzoeken, zonder het ooit te hoeven begrijpen.

Allergisch voor overtuigingen

Maar ik heb hier wat te leren. Want afgelopen maandag – terwijl mij interessante perspectieven op het leven werden geboden – voelde ik weer wat ik wel vaker voel als ik het idee krijg dat iemand sterk overtuigd lijkt te zijn van de waarheid van de eigen denkbeelden. En wat ik dan voel, kan ik het beste omschrijven als een allergische reactie.

‘Iets moet zo zijn, want…’

Het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand zegt dat het wetenschappelijk is aangetoond en ‘iets dus zo moet zijn’. Of dat de oude wijsheidstradities het al 10.000 jaar zo beschrijven en dat ‘iets dus zo moet zijn’. Of dat wijze en begaafde mensen het zo hebben ervaren en dat ‘iets dus zo moet zijn’. Het argument maakt me eigenlijk niets uit, het feit dat iemand tot de conclusie komt dat ‘iets dus zo moet zijn’, roept bij mij weerstand op. En weerstand is altijd interessant, want daar valt wat te leren. Dit zo schrijvend kom ik tot de conclusie dat ik zelden tot de conclusie kom dat ‘iets dus zo moet zijn’. Meestal kom ik niet veel verder dan dat ‘iets dus een mogelijkheid is’ of ‘een interessant perspectief op het leven biedt’.

Het verblijven in een staat van ‘niet-weten’ is blijkbaar essentieel voor mij. En het aanbod van een groot scala aan verschillende denkbeelden brengt me niet tot een persoonlijke overtuiging, maar houdt me juist op het pad van de onwetende. Zie hier het belang voor mij van het wisselen van gedachten met wie dan ook.

Waarom geen recht op overtuigingen?

Maar waarom reageer ik dan zo allergisch op hen die besloten hebben wél te weten? Of die antwoorden op levensvragen zoeken in buiten hen zelf gelegen bronnen omdat die betrouwbaar worden geacht? Uiteraard heeft een ieder recht op zijn eigen overtuigingen. Wie ben ik om te zeggen dat iemand dat recht niet zou hebben? Telkens ervaar ik echter weer diep in mij dat ik een overtuiging heb dat iemand geen overtuiging mag hebben. Best hypocriet. En een hardnekkig trekje. Zodra iemand een sterke overtuiging verkondigt, gaan mijn nekharen een beetje overeind. Waarom?

Behoefte aan harmonie?

In eerste instantie dacht ik dat het mijn behoefte aan harmonie is, die me hier in de weg stond. Mijn vermoeden is namelijk dat het samenzijn van mensen over het algemeen harmonieuzer is als er geen sterke overtuigingen aanwezig zijn. Als een ieder verblijft in een ruimte van ‘niet-weten’ dan is het een vreedzaam samen zijn. Als er ‘weters’ in de kamer zijn, dan opent zich een arsenaal aan mogelijkheden om de harmonie te verstoren. Tegenover elkaar staan, elkaar proberen te overtuigen, onbegrepen voelen, alleen voelen, niet erkend voelen, et cetera.

En ik doe daar aan mee! Want als iemand een denkbeeld met volle overtuiging inbrengt, dan heb ik de neiging om daar andere denkbeelden tegenover te zetten. Niet als een zekerheid, maar als een mogelijke andere optie, waarvan ik niet weet of ze waar zijn. Ik ervaar de behoefte om de open ruimte rondom een thema te ‘verdedigen’. Ik kan het blijkbaar slecht verdragen als er stellingen op tafel liggen over ‘hoe iets is’ en wil dat weer terugbrengen in een staat van ‘hoe het mogelijk zou kunnen zijn’. Maar uiteraard brengt mijn opstelling in een dergelijke discussie een verdere verdeeldheid tot stand: mensen voelen zich in de verdediging gedrukt en neigen naar sterkere stellingname. Ik begrijp hen immers niet, laat hen alleen staan, zit fout, erken hen niet, et cetera. En zo versterk ik het (subtiele) lijden in de mens door de verdeeldheid te vergroten.

Zelfveroordeling!

‘Behoefte aan harmonie’ was dus mijn reactie in eerste instantie op de vraag waarom mijn nekharen rijzen zodra iemand een sterke overtuiging verkondigd. Het klinkt als een plausibel verhaal, maar als ik kritisch kijk naar wat ik doe, geloof ik mezelf niet helemaal.

Eigenlijk verdedig ik mijn gewenste staat van niet-weten naar mensen om me heen. Ik probeer hen ervan te overtuigen dat zij geen overtuigingen zouden moeten hebben. En de behoefte aan verdedigen op een manier die aansluit bij de omgeving, ontstaat over het algemeen als je zelf niet helemaal overtuigd bent dat het goed is zoals je bent. Blijkbaar ben ik er zelf nog niet helemaal van overtuigd dat ik overtuigingsvrij en ‘onwetend’ mag zijn in een wereld gevuld met overtuigingen! En ik probeer de wereld om mijn heen ervan te overtuigen dat dat toch echt de beste manier van zijn is. Een onwaarachtige (re-)actie natuurlijk, ik kan mijn energie beter steken in het zelf in vrede zijn met mijn niet-weten. En dát dan in de wereld zetten.

Bewust zijn tot verschillen oplossen

Weer een stapje verder in de bewustzijnsgroei op dit gebied. En net als met alle persoonlijke ontwikkeling weet ik wat me nu te doen staat. Deze zelfveroordeling bewust en liefdevol aanschouwen en de ruimte geven. Niet wegduwen en er niet in mee gaan. Hiermee – weet ik inmiddels uit ervaring – zal een verschuiving gaan plaatsvinden. Net zo lang aanschouwen tot ik zonder enig innerlijk conflict de ‘weters’ en ‘niet-weters’ dezelfde ruimte kan geven. En hen dus niet meer als ‘verschillend’ ervaar. En daarmee neemt de harmonie in mijzelf toe en zal de harmonie om mij heen toenemen. Wat is het toch eigenlijk eenvoudig als je je eenmaal bewust bent van iets!
🙂

Overgave, zelfacceptatie en zelfvertrouwen

Zijn in overgave

Loslaten van schijncontrole

In een eerdere blog schreef ik al dat ik op 1 juli 2016 startte met een sabbatical. Weer een stap richting bewuste overgave aan het leven. Schreeuwerige overtuigingen – die het goed met me voor leken te hebben – trachtten mij te weerhouden van deze stap richting mijn vermeende ondergang. Stoppen met werken zoals ik dat deed, leek het begin van de weg die eindigde in de goot.

Inmiddels ben ik 7 maanden op weg en doe ik dingen die passen; coaching, retraites en af en toe een workshop of heidag begeleiden. Dit alles zonder enig idee te hebben waar het naar toe gaat. Dat wist ik voorheen natuurlijk ook niet, maar ik had wel het schijngevoel van controle.

Subtiele overgave: van angst naar zelfacceptatie

En wat ik zo interessant vind, is dat de overgave aan het leven steeds subtielere vormen aanneemt. En dat gaat op een heel andere manier dan ik had gedacht.

Ik had het beeld dat het om de ‘grote overgave’ ging. De overgave die ik in de eerste alinea beschreef. De grote stappen die ik moest maken om uit mijn normale controlepatronen te komen en in de ‘stroom van het leven’ te stappen. Stappen die met angst gepaard gaan. Maar er blijken steeds verfijndere vormen van overgave te zijn, die pas de ruimte krijgen als de grote angst overwinnende vormen vanzelfsprekend geworden zijn.

Het lijkt alsof het steeds minder gaat om het overwinnen van angst en steeds meer om het laten groeien van zelfacceptatie (of ‘zelfliefde’). De angst verdwijnt uit het leven.

Van human doing naar human being

Een praktisch voorbeeld. Mensen vragen me: ‘Maar wat dóe je dan de hele dag?!’ En een half jaar geleden vond ik dat een hele relevante vraag. We gedragen ons immers het grootste deel van ons dagelijks bestaan als ‘human doing’ in plaats van als ‘human being’. In het begin had ik ook nog een soort gevoel van moeten verantwoorden richting de ‘human doingness’ en beantwoordde ik deze vraag met sociaal verantwoorde activiteiten; vakantie, elke dag sporten, een website bouwen, retraites organiseren, sociale contacten verdiepen et cetera. Al die fijne activiteiten waar ik nu tijd voor heb. En het is waar, ik dóe al die dingen.

Maar daarnaast is er ook heel veel ‘zijn-tijd’. En langzaam maar zeker bemerk ik dat ik steeds meer human being wordt. Ik hoef steeds minder te doen om helemaal tevreden en gelukkig te ‘zijn’. Het is alsof er een soort onvoorwaardelijke acceptatie van mezelf in ieder moment ontstaat, ongeacht wat zich voor’doet’ in dat moment. En de behoefte om verantwoording af te leggen verdwijnt. En daaruit volgt overgave aan allerlei kleine momentjes.

Duizenden momentjes van overgave

Bijvoorbeeld een plan dat in duigen valt doordat er iets anders doorheen komt. En daar dan helemaal vrede mee hebben, omdat ik het niet in de hand hoef te hebben. Of onverwachte ontmoetingen die een spiegel opleveren van een scherp kantje van me. En dan in staat zijn om me over dat kantje te verwonderen en het helemaal te omarmen. Gewoon te denken: ‘Kijk nou, ook dát ben ik.’ Of dansen op een dansvloer en volledig opgaan in de muziek en me niets aantrekken van wat mijn mededansers daarvan denken. En zo zijn er duizenden momentjes die niet spectaculair zijn, maar die me laten merken dat ik mijzelf volledig begin te accepteren. En dat ik daardoor anders ‘doe’ en anders ‘ben’ (of anders ervaar) dan voorheen.

Vrede met wat is en met mezelf

Zo beschouwt, heeft de overgave dus twee kanten: vrede hebben met wat zich – buiten mijn controle om – voordoet én mezelf meer laten zien zoals ik ben. Alsof er een verschil is…

Eerder schreef ik: zelfreflectie is alles. Met dat uitgangspunt in gedachten, denk ik dus dat ik eigenlijk meer en meer mijzelf accepteer, en dat ik de reflectie van acceptatie terug zie in alles in de wereld. En die reflectie van acceptatie in de wereld noem ik overgave. Het op ieder moment vrede hebben met wat is. En dan maakt het niet zoveel meer uit wat ik doe of wat er gebeurt.

Zelfacceptatie = overgave = zelfvertrouwen?

Zelfacceptatie en overgave – of het loslaten van controle – gaan blijkbaar hand in hand. Misschien is werkelijke overgave wel synoniem aan zelfvertrouwen. Het vertrouwen dat het altijd wel goed is met me, wat er ook gebeurt. Hierdoor leiden steeds minder momenten tot interne spanning en steeds meer momenten worden beleefd in volledige ontspanning. Het is een lange weg, maar het is de moeite meer dan waard.

Geen indruk maken

Wat voor indruk wil ik maken?

Het imago dat je bedenkt en leeft

Een thema dat de laatste tijd opkomt in gesprekken die ik voer, is het thema van het imago dat we in de wereld zetten. Een imago dat we in ons hoofd creëren en dat we vervolgens in ons leven tot uitdrukking brengen. Soms hebben we daar last van. Met name bij veranderingen in ons leven.

Drie uitspraken helpen mij om me bewuster te worden van dat imago en het zo af en toe eens wat af te laten brokkelen. Dit levert ontspanning en zelf-compassie op. Daarom zet ik ze maar eens op een rij:

  1. Wat zou ik doen/zeggen als ik geen indruk hoef te maken?
    En hulpmiddelen daarbij:
  2. Ik ben pas echt vrij als ik de ander vrij laat om over mij te denken wat hij wil
  3. Als ik ‘absoluut eerlijk’ ben naar mezelf, wat ben ik nu dan aan het doen?

Wat als ik geen indruk hoef te maken?

Een tijdje terug las ik een zinnetje met de volgende strekking: ‘Wat als je geen indruk hoeft te maken?’ Het bewoog iets. En sindsdien draag ik die vraag met me mee als een soort mantra in een vakje in mijn achterhoofd. Telkens als ik in een gesprek of in anticipatie op geplande werkzaamheden of activiteiten spanning voel, gaat het luikje van dat vakje open. ‘Wat zou ik doen en hoe zou ik reageren als ik geen indruk hoef te maken?’

Normen en niet alles laten zien

De nuchtere lezer denkt nu: ‘Je hoeft toch ook geen indruk te maken?’ En ergens weet ik dat natuurlijk ook wel. Het is alleen jammer dat ik dit op vaak vergeet. En dan denk ik dat ik alles goed – liefst perfect – moet doen. Dat ik volledig moet zijn. Dat ik duidelijk moet zijn. Nou ja, je kent ze wel, al die dingen die je doet om een bepaalde indruk te maken. Grote kans dat die van jou er heel anders uitzien dan die van mij. Er zijn namelijk zoveel normen in onszelf. En daarnaast zijn we er meestal diep van overtuigd dat we niet alles wat in ons leeft kunnen laten zien. Dan loopt het namelijk slecht met ons af… Dat leven volgens het pakketje aan normen en het verbergen van de volgens ons ‘verwerpelijke stukjes’ leiden samen tot gedrag waarmee we een zekere indruk achterlaten.

Vertrouwde continuïteit

Net als altijd is het heel nuttig dat we dit zo doen. Het is niet voor niets ontstaan. Het is gedurende ons hele leven getest en als het goed is, is het precies het pakketje waar we ons bekend mee voelen. Het hoeft niet eens de leukste reacties te geven. Nee, gewoon de bekende reacties. We hebben onszelf geleerd dat – als we de ons bekende indruk maken –  anderen en wij zelf dan redelijk voorspelbaar reageren. Ze zijn bijvoorbeeld aardig tegen ons. Of ze bewonderen ons. Of ze beschermen ons. Of worden juist op een voorspelbare manier boos, weren ons af of nemen afstand van ons. En wij kunnen daar dan weer op de voor ons geijkte manier op reageren. Van blij tot ongelukkig en van rustig tot panisch. Want ‘zo zijn we nu eenmaal’.

Door het maken van die bepaalde indruk, maken we de wereld een stukje voorspelbaarder, en krijgen we iets dat ons bekend voorkomt. Van afwijzing tot omarming, van liefde tot boosheid, je kan het zo gek niet bedenken of we creëren het in ons bestaan. Het voelt vertrouwd en geeft een idee van continuïteit in onszelf en in onze wereld.

Niks mis mee?

Niks mis mee, toch? Nee op zich niet. Behalve dan dat je jezelf én de ander een beetje voor de gek houdt.

Jezelf

Jezelf, omdat je waarschijnlijk negen van de tien keer niet door hebt dat je jezelf in bochten wringt om je imago in stand te houden. En dat kan leiden tot stress, vermoeidheid en onvrede met jezelf.

De ander

De ander, want al dit indruk maken heeft tot gevolg dat je de ander onbewust een beetje bedriegt. De ander weet eigenlijk niet precies wie hij voor zich heeft. Je bent niet helemaal eerlijk. Eigenlijk manipuleren we elkaar allemaal een beetje.

Misschien heb je mensen om je heen de ‘authentiek’ overkomen, waarbij je het gevoel hebt dat er weinig verborgen blijft. Over het algemeen voelt dat als een prettig contact, waarin ook jij ruimte krijgt om meer ‘jezelf te zijn’ zonder dat daar een negatief oordeel op zit. Oftewel: je hoeft minder indruk te maken en kunt er gewoon zijn. Relaxed!

Overigens kan het ook prima zijn om het indruk spel met elkaar te spelen: we zeggen dat alles goed is en we spelen lekker ons potje volleybal. Daar komen we ten slotte voor. Maar relaties kunnen dieper worden naarmate betrokkenen bereid zijn minder indruk te maken. Eigenlijk neem je de ander dan serieuzer en accepteer je hem meer: je geeft hem de vrijheid om van je te denken wat hij wil en zich te gedragen zoals hij wil. En niet zoals jij vindt dat hij moet denken of zich moet gedragen.

En dan?

Dus je hebt het stressvolle moment of een vastgelopen relatiepatroon. Stel dat je de ruimte creëert om jezelf dan de vraag te stellen: ‘Wat zou ik doen en hoe zou ik reageren als ik geen indruk hoef te maken?’ Dit vraagt natuurlijk een stukje bewustzijn voordat je handelt. En dan, dat je de keuze maakt om niet voor het ‘normale indrukwekkende gedrag’ te gaan.

Waar ga je dan wel voor? Je zou natuurlijk je best kunnen doen om een andere indruk achter te laten. Maar mijn tip zou zijn om te proberen te laten zien of te horen wie je zelf werkelijk bent.  Dat klinkt simpel en dat is het soms ook en soms niet…

Bewust-zijn en lef

Dan zul je dus eerst bewust moeten worden van wat je op dat  werkelijk in de wereld wilt zetten. Als je goed let op wat je voelt op dat moment, dan zul je zien dat dat steeds duidelijker wordt.

Misschien wil je je kwetsbaarheid tonen, waar je je anders groot houdt. Of wil je om hulp vragen waar je het anders alleen oplost. Of is het tijd om grenzen aan te geven, waar je anders over je heen laat lopen. Of dien je eens te volgen, waar je anders leidt.

De uitvoering vraagt lef. Jezelf ‘blootgeven’ in plaats van ‘indruk maken’ leidt namelijk tot onvoorspelbare reactie van jezelf én van de ander. En dan rijst de vraag: kan ik omgaan met iedere reactie die ik krijg? Misschien heb je in het verleden pijnlijke ervaringen opgedaan met dat wat je werkelijk in de wereld wilt zetten en ben je daarom indruk gaan maken.

Het kan zijn dat je angst en weerstand voelt op het moment dat je dit wilt uitproberen. Misschien verwacht je dat de relatie met de ander blijvende schade op gaat lopen als je stopt indruk te maken. Je imago bij de ander kan veranderen en de imago-schade in je hoofd kan heel beangstigend zijn. De gedachtegang is namelijk als volgt: ‘Als ik dát laat zien, dan vindt hij mij zeker niet meer leuk. Of dan neemt zij mij nooit meer serieus. Of dan val ik echt door de mand. Of… vul zelf maar in.’ We hechten veel waarde aan onze gepercipieerde status, dus het is echt spannend om dit te doen.

De ‘schade’ is kleiner dan de opbrengst

Wellicht een kleine geruststelling. Het zijn de stukken waarvan je zelf denkt dat ze niet acceptabel zijn die je niet wilt laten zien. De ervaring leert dat de ander veel minder moeite heeft met het accepteren van die delen dan jij. Sterker nog, het zou zo maar eens kunnen dat jij denkt dat die ander het niet ziet, terwijl de ander het allang door had. We kennen toch allemaal wel zo’n ‘arrogante jongen’ waarvan we weten dat hij eigenlijk heel onzeker is? Dus vaak is jouw imago verandering voor de ander een stuk minder groot dan dat het voor jezelf voelt. Het eerlijk delen en daarmee met de ander leren omarmen van de delen die je nu afwijst, leidt tot volledige zelfacceptatie. En dat leidt weer naar een ontspannen en gelukkig leven.

Vrijheid en absolute eerlijkheid

Maar ja, er is een risico dat die ander slechter over je gaat denken. Dat je daalt in aanzien. En dat brengt me bij een andere uitspraak die een paar jaar geleden op mijn pad kwam: ‘Je bent pas vrij als je iedereen vrij laat om van je te vinden wat hij wil’. En zo vrij zijn we vaak nog niet. Het is toch wel fijn als men je aardig, leuk, grappig, wijs, goed, creatief, sportief, mooi, [vul hier jouw woord in]  vindt. Het is fijn als anderen ons verhaal over onszelf bevestigen. Ook dat geeft zekerheid en verminderdt angst. En dus is het voor onze gemoedsrust belangrijk om de gedachten die de ander over ons heeft te beïnvloeden. En dus blijven we indruk maken.

Maar hiermee beperken we ons zelf. Adyashanti – een Amerikaanse spirituele leraar waar ik veel van geleerd heb, schreef een boek ‘The end of your world‘. Hierin zegt hij dat ‘absolute sincerity’ een belangrijke eigenschap is om tot spirituele ontwikkeling te komen, lees tot vrijheid te komen. Het gaat om radicale eerlijkheid. Ten eerste naar jezelf. Het kan een uiting van ‘absolute sincerity’ zijn dat je aan jezelf toegeeft dat je bezig bent om ‘indruk te maken’. En mettertijd kun je volledig eerlijk worden over wat er in je leeft richting de ander. Met al je angsten, kwetsbaarheden, uitbundigheden, stralende pracht, kracht en afhankelijkheid. Alles.

Een mooie methode om hierin te oefenen volgens Adyashanti is de ‘inquiry’. Maar daar volgt nog wel eens een aparte blog over.

Samengevat

Hoe dan ook mijn ervaring is dat je je vrijheid en geluk kunt vergroten door: geen indruk te maken, de ander vrij te laten in zijn denken over jou en absoluut eerlijk te zijn.

Succes!

 

Leven als oefening in overgave

Moodboard. Ik heb duidelijk zin in het komende jaar!

Een sabbatical van twee jaar

Op 1 juli 2016 startte ik mijn sabbatical. De planning is dat deze duurt tot juli 2018. Ik ben dus op een kwart.

Ik koos een tweejarige sabbatical, omdat het een tijdsspanne betreft die voor mij totaal niet te overzien is. Hierdoor kan ik werkelijk niet bedenken wat ik in die tijd of na die tijd ‘voor nuttigs ga doen’. Het is dus een dwingende situatie om werkelijk los te komen van het bedachte en geplande leven. Een situatie waarin ik het levensexperiment van  ‘niet-weten’, onzekerheid, overgave en het volgen van het hart ten volle kan beoefenen. En wie weet stop ik daar nooit meer mee.

Stoppen was het lastigste proces

Een ieder die mij een beetje kent, vermoedt waarschijnlijk dat het voor mij geen eenvoudig proces was om te stoppen. Werken als ‘succesvolle ZZP-er’ gaf mij het gevoel iets goeds te kunnen doen voor de mensen met wie ik werkte, het gaf mij (financiële) zekerheid, succesbeleving, status en onafhankelijkheid. Maar ook was er de  stress, controledrang en ervaring van zinloosheid. Blijkbaar is het voor het voor ervaren van zingeving essentieel om ieder moment uit het hart te kunnen (be)leven. En als de zingeving verdwijnt is er eigenlijk geen keuze meer, stoppen werd een noodzaak. Als ik terugkijk ben ik eigenlijk al 7 jaar aan het vertragen en langzaam aan het toegroeien naar het stoppen. En hoe eng het ook is, het leven is mij te dierbaar om het in zinloosheid door te brengen. Toen ik eenmaal het besluit had genomen om te stoppen, kon de overgave starten. En de nieuwsgierigheid naar welke deuren zich zullen openen.

Een staat van niet weten

Dus heb ik mij bewust over gegeven aan een staat van niet weten.

Een staat van niet weten wat nu precies mijn identiteit is als ik niet iets ‘gedefinieerds’ doe. Aan niet weten wat mijn waarde is voor de ander als ik ‘alleen maar (afhankelijk) ben’. Een staat van niet weten of ik financieel nieuwe kansen zal krijgen. Van niet weten of ik mijzelf op deze manier als ‘succesvol’ zal kunnen ervaren. Aan werkelijk niet weten hoe het leven zich zal ontvouwen. Diep van binnen wist ik natuurlijk altijd al dat we dat allemaal nooit weten. Maar dagelijkse patronen, activiteiten en werk leveren prachtige grond structuren waarmee we de schijnzekerheid van weten en controle in stand houden.

Ruimte

En wat een ruimte ontstaat er als je stopt met iets dat niet meer bij je past!

De invulling van deze ruimte is tot nu toe boven verwachting mooi. Ik heb van de zomer de Pyreneeën van west naar oost – deels alleen – doorlopen, heb een nieuwe website en Facebook pagina voor Onesta gemaakt, ben gestart met het creatieve proces van bloggen, heb een eerste retraite gegeven, heb uitbundig gefeest met de lieve mensen om me heen en heb prachtige gesprekken gevoerd en ontmoetingen gehad. Het leven ontvouwt zich als een waardevol, verbindend, feestelijk en diep betekenisgevend proces.

Honger naar meer

In de ruimte en ervaring ontstaat ook een honger naar meer. Een honger naar verdere verdieping en groei in persoons-overstijgende zin in plaats van groei in sociaal-psychologische zin . Noem het een honger naar verdere spirituele groei. Maar zoals voor alles, ligt ook hiervoor de toegangspoort in mijzelf. Ik vermoed dat onvoorwaardelijke zelfacceptatie de sleutel is tot het kunnen ervaren van diepe persoons-overstijgende zingeving. De voorproefjes die ik daarvan had, smaken uitstekend! Als ik me in zelfacceptatie bevind, kan ik namelijk met betekenisgeving in het moment bewust aanwezig zijn. En dus kan ik me volledig verbinden met een ieder die dan in mijn bewustzijn is en doet synchroniciteit zich voor. De ervaring hiervan is persoons-overstijgend.

Oefentuinen

En om verder te kunnen experimenteren met volledige overgave aan het leven, is er behoefte aan oefentuinen.

Van mijn lief kreeg ik een jaartraining bij de Vrouwenvallei cadeau . Een training vol methoden waarvan de namen de weerstand in mij deden oplaaien. Shaktidans, venusyoga, jade ei, qi belly. Niet echt dagelijkse kost voor mij en mijn over ontwikkelde denk- en planvermogen. Echter, de training is wel gekoppeld aan bewustzijnsgroei en het in de wereld zetten van concrete zaken. En die combinatie van werken met vrouwelijke én mannelijke aspecten, sprak me zeer aan.

Plan van je verlangen

Dus verscheen ik afgelopen vrijdag met dertien andere vrouwen aan de start van deze jaartraining. We werden drie dagen intensief aan het werk gezet om het zelf bewustzijn in contact te vergroten, zodat keuzemogelijkheden in iedere (sociale) situatie toenemen.

Daarnaast werden we gericht in contact gebracht met ons diepste verlangen. Een mooi boek dat bij dit proces ondersteunt is ‘Het plan van je verlangen’. Het is fijn om intensief aan de slag te zijn met verschillende werkvormen en om al het ervaren ook om te zetten in concrete focus voor dit jaar. Meditaties, zelfonderzoek (inquiry)qi gong, bewegen op muziek en ademhalingsoefeningen komen aan de orde. We verbinden ons op verschillende lagen met onze diepste verlangens door ze op veel verschillende manieren te spuien. We spreken ze uit, laten ze klinken, geven ze vorm, doorvoelen ze volledig en laten ze tot maken ze zichtbaar in een ‘moodboard’ (zie hierboven). Na drie dagen voel ik me hecht verbonden met het verlangen om mijn ongebegrensde liefdevolheid bewust verder in de wereld te zetten.  Ik ben dankbaar voor de ruimte die deze vrouwen mij laten ervaren en het is mooi om te voelen hoe er in openheid en in verbinding geleefd en geleerd wordt.

Er komen nog andere oefentuinen bij dit jaar. De tantra-retraites die we dit jaar gaan doen, de onbegrensde liefdevolle relaties in mijn leven en allerlei vormen die ik nu nog niet kan bedenken, maar die zich  hoogstwaarschijnlijk zullen gaan manifesteren. Wie weet wat de intentie ‘onbegrensd en liefdevol aanwezig zijn’ gaat brengen. Ik kijk reikhalzend uit naar het komende jaar.

 Zelfacceptatie is alles

Zelfacceptatie is alles. Zo simpel en complex lijkt het me nu na dit intensieve weekend te zijn. Ik voelde zaterdagavond al hoe de veranderingen in mijn houding tot mijn ‘zijn’ zichtbaar worden in de flow van de blote voeten dans bij Nataraj. Het voelt plotseling heel eenvoudig om ‘te zijn’. En dat verandert alles.

Ik zie ernaar uit om dit onbegrensd liefdevol kijken naar mijzelf als normale staat van zijn te gaan ervaren. Zodat ik ook onbegrensd liefdevol kan zorgen voor mijzelf en uit de band springen. En zodat ik onbegrensd liefdevol kan zijn naar de mensen om me heen. En naar de wereld om me heen. Er is immers geen grens meer in het onbegrensd zijn en daar wordt alles een beetje beter van.

En dan vanuit die houding coachen, retraites geven en… wat zich dan ook aandient. Ik heb nú al zin om dit met iedereen (die er op zit te wachten :-)) te delen! Gelukkig nieuwjaar!

Het nut van tienerhelden

George Michael

George Michael is op 53-jarige leeftijd overleden. Zijn overlijden doet me realiseren dat er in mijn tienerjaren drie artiesten waren die me precies op het juiste moment iets boden, me raakten en troosten. Alle drie zijn ze niet langer van deze wereld. Dat overdenkend, realiseer ik me dat zij mij als tiener in contact brachten met een potentiële wereld in mij. Met verlangens, intenties, diepe realisaties, die nog onvoldoende bewust waren om op rationele wijze herkend te worden. Maar op gevoelsniveau werden ze aangeraakt. Een eerste prille kennismaking. Het zou nog vele jaren duren voordat ze tot volle wasdom zouden komen. Als tiener kon ik via hen even – als door een sleutelgat – het potentieel van mijn innerlijke landschap aanschouwen.

Hoop

Mijn eerste held was Patrick Swayze in de film Dirty dancing toen ik 15 was. Ik kan me een middag herinneren waarin een vriendin en ik de film drie keer achter elkaar keken. We konden hele delen van de tekst mee spreken. Het eenvoudige verhaal van het tienermeisje dat uit haar hoekje gehaald werd om te stralen was onweerstaanbaar in mijn sombere tienerhoekje. Het was voor mij onmogelijk om me zelf te redden op dat moment en de behoefte aan een held die mijn mogelijkheden zou zien en zou laten stralen was groot. Ik realiseerde me in 2009 wat een troost deze film voor me geweest is. Het nieuws dat Patrick Swayze op 57-jarige leeftijd overleden was, riep intense herinneringen van ruim twintig jaar eerder op.

(H)erkenning

Net iets later was het Queen met de gepassioneerde zang van Freddy Mercury die me raakte. Ik kan me nog een scène in Rome voor de geest halen. 16 jaar denk ik, op schoolreis. Met mijn walkman op mijn hoofd staarde ik uit het raam van het aftandse jeugdhotel, waar de kaiserbrötchen zo hard waren dat een klasgenoot er een tand op brak. De drukke stad met honderden scootertjes trok onder mij aan me voorbij. De stad, het programma van de schoolreis, de mensen uit mijn klas; ze leken een realiteit uit een andere wereld. ‘Another one bites the dust’ klonk de afgemeten stem van Freddy. Het competitieve, eindigende en zinloze element dat ik zo op een afstandje in het leven ervaarde werd door de tekst en zijn stem volledig erkend. Het bood troost: alsof er in ieder geval íemand was die me begreep en mijn wereld kende. En dat loste dan weer een stukje eenzaamheid op.

En dan een paar jaar later ‘the show must go on’. Het nummer dat een jaar voor Freddy’s overlijden opgenomen werd. Het nummer spoorde me aan door te gaan met mijn persoonlijke show als ik dacht dat ik ‘vast zat’.

En dan dat kleine stukje geweldige maar vreemde tekst er in: ‘My soul is painted like the wings of butterflies. Fairy tales of yesterday will grow but never die. I can fly, my friends.’ Kippenvel en balsem voor mijn ziel aan het eind van mijn tienerjaren. Frustrerend ook, dat Radio Veronica altijd dit stukje uit het nummer knipte om het te verkorten. Hij was pas 45 toen hij in 1991 overleed.

Zaden voor later geïntegreerde wijsheid

En dan nu George Michael. Mijn derde en laatste jeugdartiest. Ik begon hem eigenlijk pas goed te vinden na Wham!. Toen hij zijn CD ‘Faith’ en daarna ‘Listen without prejudice’ uitbracht. En dan met name het laatste nummer, waar een dierbare vriend me laatst weer op wees: “Waiting (Reprise)”. 

Well there ain’t no point in moving on, until you’ve got somewhere to go
And the road that i have walked upon,
well it filled my pockets and emptied out my soul.
All those insecurities that have held me down for so long
I can’t say i’ve found a cure for these
But at least i know them, so they’re not so strong.
You look for your dreams in heaven
But what the hell are you supposed to do
When they come true?

Een pleidooi voor het stellen van doelen in en niet buiten jezelf en je bewust zijn van je eigen onzekerheden. Hoewel ik het belang hiervan (h)erkende op mijn achttiende, heeft het me nog heel wat jaren gekost om dit ten diepste te integreren in mijn eigen leven.

Dankbaar en een laatste les

Ik ben dankbaar voor het talent dat ze op zo’n eigen wijze in de wereld manifesteerden. Uiteraard zag ik slechts mijn beeld van hen. Een beeld dat me op dat moment liet ervaren wat nodig was.

Wat me er nu nog in raakt, is dat hun succes mijn inspiratie was, maar (deels) hun ondergang. Dat zet mij aan om het eigen talent op unieke wijze in de wereld te zetten. En op een authentieke wijze, zodat de ‘grond onder de voeten’ voelbaar blijft.

 

Tijds- en werkelijkheidsbeleving

Tijdsbeleving: lijn of doorprikbare bubbel

Authentiek en bewust begeleiden

Afgelopen weekend stond voor mij in het teken van een nieuwe manier van tijd en daarmee het leven ervaren. Ik begeleidde samen met Marloes een retraite. Het programma, de locatie, de kamers, alles was klaar om met elkaar tot beleving over te gaan. Wij als begeleiders hoefden alleen nog maar ‘aanwezig’ te zijn.

En dat is waar ik mijn aandacht op richtte. Mijn intentie was om transparant en solide aanwezig te zijn. Vanuit volledig bewustzijn. Vanuit alle vertrouwen in het leven dat ik in me heb. Geen muurtjes, geen professioneel masker, geen streven naar een eindresultaat. Alleen een volledig en bewust aanwezig zijn in dienst van dat wat zich aandient bij een ieder.

Nog nooit eerder heb ik op zo’n volledig authentieke en aanwezige manier een groep begeleid.

Werkelijkheid structureren

Alles is hierdoor veranderd. Ik heb mijn gedachten eens laten gaan over wat dat ‘anders’ nu precies is.

Richtlijn

In de oude werksituatie – als ‘procesbegeleider’, in een adviseursrol, maar ook als wetenschapper en docent –  structureerde ik mijn werkelijkheid door mij te richten op de te bereiken doelen. Ik trachtte situaties zo te beïnvloeden dat de kans dat het doel gehaald werd zo groot mogelijk was.

Dat betekent uiteraard veel planmatig bezig zijn. Ik had scherp voor ogen welke stappen gedaan moesten worden om het doel te bereiken. En ik hielp anderen of mijzelf door die stappen heen, richting het doel. Met heldere communicatie en concrete ondersteuning bij dingen die gedaan moesten worden. Hartstikke effectief! En het werd ook vaak als prettig ervaren door de mensen met wie ik werkte. Het was immers duidelijk waar we heen gingen, wat er nodig was en wat er van een ieder verwacht werd. Er gebeurde ‘eindelijk eens echt’ wat. Uiteraard was er ook wel eens weerstand van mensen die niet achter de doelen stonden en die zagen dat ze nu toch echt bereikt leken te worden.

Wat ik in die werkzame werkelijkheid voor me zag was een ‘lijn’.
Een lijn door de tijd heen vanuit het verleden naar de toekomst. Op die lijn stond de planning. In november gesprekken voeren met betrokkenen, begin december concept plan klaar, half december plan met betrokkenen definitief maken, januari starten met implementatie et cetera. En ik stond op die lijn met het doel de planning werkelijkheid te laten worden.

Het was mijn ‘richtlijn’.

Deze lijn verdween niet als ik thuis kwam. Dit was gewoon hoe ik het leven zag: zich verplaatsend langs een lijn van geboorte naar dood. En op allerlei punten moet er wat gebeuren. De honden moeten uit, de boodschappen moeten gedaan, er moet gewerkt worden, et cetera. En het was belangrijk om dat allemaal te doen, want dan werden de bewuste en onbewuste doelen die ik mij stelde, bereikt. Het kostte soms veel energie om alle activiteiten te doen, maar dit leek mij de enige weg. Anders zou ik vervallen in passiviteit en dan zou ik niets ‘bereiken’.

Tegelijkertijd zag ik natuurlijk waar de lijn eindigde. En wat is de waarde van al die activiteiten als het eindpunt van de lijn zonder enige inspanning toch wel bereikt zal worden? Deze discrepantie in de lineaire visie heeft veelvuldig aan mij geknaagd.

Richtpunt

Tijdens de retraite structureerde ik mijn werkelijkheid op een totaal andere manier. Een einddoel ontbrak. De intentie ‘in het moment’ was alles. De lijn was verdwenen en een ‘bolvormig tijdsbeeld’ verscheen. Een punt in de tijd waar wij ons allen telkens in bevinden. En waarin we alles kunnen ont-wikkelen en ont-dekken. Misschien kan ik stellen dat daarmee de tijd voor mij verdween.

Ik hoefde niets te managen, te controleren, te sturen. Ik hoefde nergens naar toe. Ik hoefde ‘alleen maar’ volledig aanwezig te zijn.

Mijn richtlijn veranderde in een richtpunt.

Daarmee veranderde mijn ervaring van het leven en de wereld om me heen zo veel, dat het soms ‘onwerkelijk’ leek. Maar dat was het natuurlijk niet. Het was een nieuwe beleving van de werkelijkheid. Whatever that may be…

Realiteit shift

De ‘punt’ in plaats van ‘lijn’ ervaring had ik al vaker in mijn niet-werkzame leven. Maar de mate waarin dit perspectief nu geïntegreerd is in alle aspecten van mijn leven is nieuw.

Tegen de deelnemers zeiden we: ‘De retraite is slechts het begin van een proces, het effect van de retraite gaat zeker nog door als je thuis bent.’ Dit blijkt ook voor mij te gelden.

Het was grappig om te merken hoe ik maandagochtend na de retraite plotseling vreselijk mijn best ging doen om een trein te halen. Een realiteitsshift van ontspannen aanwezig zijn naar gespannen een deadline proberen te halen. Terwijl er een kwartier later weer een trein ging. ‘There is always another train’, zei een van de retraite deelnemers zondag nog. Ik werd mezelf bewust van de terugkeer van het lijn perspectief en was daarmee weer in staat om mijn richtpunt te zoeken. Terug naar de ademhaling. Uit de planning-stress, terug in het nu.

Gewoontes zijn krachtig, maar een getraind bewustzijn is sterker. De momenten waarop je bewust wordt van ingesleten patronen kunnen heel pijnlijk zijn, maar leveren na verwerken werkelijke vrijheid op. Bewustzijn is alles!

Kijk eens naar de uitspraak van Max Planck:

“I regard consciousness as fundamental. I regard matter as derivative from consciousness. We cannot get behind consciousness. Everything that we talk about, everything that we regard as existing, postulates consciousness.” 

Trainen om dit te leren en blijven zien, is voor mij essentieel.
Omdat het de rust, ruimte en vrijheid geeft die zo velen van ons zoeken.

Groeien naar authentiek leven en werken