Geen indruk maken

Wat voor indruk wil ik maken?

Het imago dat je bedenkt en leeft

Een thema dat de laatste tijd opkomt in gesprekken die ik voer, is het thema van het imago dat we in de wereld zetten. Een imago dat we in ons hoofd creëren en dat we vervolgens in ons leven tot uitdrukking brengen. Soms hebben we daar last van. Met name bij veranderingen in ons leven.

Drie uitspraken helpen mij om me bewuster te worden van dat imago en het zo af en toe eens wat af te laten brokkelen. Dit levert ontspanning en zelf-compassie op. Daarom zet ik ze maar eens op een rij:

  1. Wat zou ik doen/zeggen als ik geen indruk hoef te maken?
    En hulpmiddelen daarbij:
  2. Ik ben pas echt vrij als ik de ander vrij laat om over mij te denken wat hij wil
  3. Als ik ‘absoluut eerlijk’ ben naar mezelf, wat ben ik nu dan aan het doen?

Wat als ik geen indruk hoef te maken?

Een tijdje terug las ik een zinnetje met de volgende strekking: ‘Wat als je geen indruk hoeft te maken?’ Het bewoog iets. En sindsdien draag ik die vraag met me mee als een soort mantra in een vakje in mijn achterhoofd. Telkens als ik in een gesprek of in anticipatie op geplande werkzaamheden of activiteiten spanning voel, gaat het luikje van dat vakje open. ‘Wat zou ik doen en hoe zou ik reageren als ik geen indruk hoef te maken?’

Normen en niet alles laten zien

De nuchtere lezer denkt nu: ‘Je hoeft toch ook geen indruk te maken?’ En ergens weet ik dat natuurlijk ook wel. Het is alleen jammer dat ik dit op vaak vergeet. En dan denk ik dat ik alles goed – liefst perfect – moet doen. Dat ik volledig moet zijn. Dat ik duidelijk moet zijn. Nou ja, je kent ze wel, al die dingen die je doet om een bepaalde indruk te maken. Grote kans dat die van jou er heel anders uitzien dan die van mij. Er zijn namelijk zoveel normen in onszelf. En daarnaast zijn we er meestal diep van overtuigd dat we niet alles wat in ons leeft kunnen laten zien. Dan loopt het namelijk slecht met ons af… Dat leven volgens het pakketje aan normen en het verbergen van de volgens ons ‘verwerpelijke stukjes’ leiden samen tot gedrag waarmee we een zekere indruk achterlaten.

Vertrouwde continuïteit

Net als altijd is het heel nuttig dat we dit zo doen. Het is niet voor niets ontstaan. Het is gedurende ons hele leven getest en als het goed is, is het precies het pakketje waar we ons bekend mee voelen. Het hoeft niet eens de leukste reacties te geven. Nee, gewoon de bekende reacties. We hebben onszelf geleerd dat – als we de ons bekende indruk maken –  anderen en wij zelf dan redelijk voorspelbaar reageren. Ze zijn bijvoorbeeld aardig tegen ons. Of ze bewonderen ons. Of ze beschermen ons. Of worden juist op een voorspelbare manier boos, weren ons af of nemen afstand van ons. En wij kunnen daar dan weer op de voor ons geijkte manier op reageren. Van blij tot ongelukkig en van rustig tot panisch. Want ‘zo zijn we nu eenmaal’.

Door het maken van die bepaalde indruk, maken we de wereld een stukje voorspelbaarder, en krijgen we iets dat ons bekend voorkomt. Van afwijzing tot omarming, van liefde tot boosheid, je kan het zo gek niet bedenken of we creëren het in ons bestaan. Het voelt vertrouwd en geeft een idee van continuïteit in onszelf en in onze wereld.

Niks mis mee?

Niks mis mee, toch? Nee op zich niet. Behalve dan dat je jezelf én de ander een beetje voor de gek houdt.

Jezelf

Jezelf, omdat je waarschijnlijk negen van de tien keer niet door hebt dat je jezelf in bochten wringt om je imago in stand te houden. En dat kan leiden tot stress, vermoeidheid en onvrede met jezelf.

De ander

De ander, want al dit indruk maken heeft tot gevolg dat je de ander onbewust een beetje bedriegt. De ander weet eigenlijk niet precies wie hij voor zich heeft. Je bent niet helemaal eerlijk. Eigenlijk manipuleren we elkaar allemaal een beetje.

Misschien heb je mensen om je heen de ‘authentiek’ overkomen, waarbij je het gevoel hebt dat er weinig verborgen blijft. Over het algemeen voelt dat als een prettig contact, waarin ook jij ruimte krijgt om meer ‘jezelf te zijn’ zonder dat daar een negatief oordeel op zit. Oftewel: je hoeft minder indruk te maken en kunt er gewoon zijn. Relaxed!

Overigens kan het ook prima zijn om het indruk spel met elkaar te spelen: we zeggen dat alles goed is en we spelen lekker ons potje volleybal. Daar komen we ten slotte voor. Maar relaties kunnen dieper worden naarmate betrokkenen bereid zijn minder indruk te maken. Eigenlijk neem je de ander dan serieuzer en accepteer je hem meer: je geeft hem de vrijheid om van je te denken wat hij wil en zich te gedragen zoals hij wil. En niet zoals jij vindt dat hij moet denken of zich moet gedragen.

En dan?

Dus je hebt het stressvolle moment of een vastgelopen relatiepatroon. Stel dat je de ruimte creëert om jezelf dan de vraag te stellen: ‘Wat zou ik doen en hoe zou ik reageren als ik geen indruk hoef te maken?’ Dit vraagt natuurlijk van een stukje bewustzijn voordat je handelt. En dan, dat je de keuze maakt om niet voor het ‘normale indrukwekkende gedrag’ te gaan.

Waar ga je dan wel voor? Je zou natuurlijk je best kunnen doen om een andere indruk achter te laten. Maar mijn tip zou zijn om te proberen te laten zien of te horen wie je zelf werkelijk bent.  Dat klinkt simpel en dat is het soms ook en soms niet…

Bewust-zijn en lef

Dan zul je dus eerst bewust moeten worden van wat je op dat  werkelijk in de wereld wilt zetten. Als je goed let op wat je voelt op dat moment, dan zul je zien dat dat steeds duidelijker wordt.

Misschien wil je kwetsbaarheid tonen, waar je je anders groot houdt. Of wil je om hulp vragen waar je het anders alleen oplost. Of is het tijd om grenzen aan te geven, waar je anders over je heen laat lopen. Of dien je eens te volgen, waar je anders leidt.

De uitvoering vraagt lef. Jezelf ‘blootgeven’ in plaats van ‘indruk maken’ leidt namelijk tot onvoorspelbare reactie van jezelf én van de ander. En dan rijst de vraag: kan ik omgaan met iedere reactie die ik krijg? Misschien heb je in het verleden pijnlijke ervaringen opgedaan met dat wat je werkelijk in de wereld wilt zetten en ben je daarom indruk gaan maken.

Het kan zijn dat je angst en weerstand voelt op het moment dat je dit wilt uitproberen. Misschien verwacht je dat de relatie met de ander blijvende schade op gaat lopen als je stopt indruk te maken. Je imago bij de ander kan veranderen en de imago-schade in je hoofd kan heel beangstigend zijn. De gedachtegang is namelijk als volgt: ‘Als ik dát laat zien, dan vindt hij mij zeker niet meer leuk. Of dan neemt zij mij nooit meer serieus. Of dan val ik echt door de mand. Of… vul zelf maar in.’ We hechten veel waarde aan onze gepercipieerde status, dus het is echt spannend om dit te doen.

De ‘schade’ is kleiner dan de opbrengst

Wellicht een kleine geruststelling. Het zijn de stukken waarvan je zelf denkt dat ze niet acceptabel zijn die je niet wilt laten zien. De ervaring leert dat de ander veel minder moeite heeft met het accepteren van die delen dan jij. Sterker nog, het zou zo maar eens kunnen dat jij denkt dat die ander het niet ziet, terwijl de ander het allang door had. We kennen toch allemaal wel zo’n ‘arrogante jongen’ waarvan we weten dat hij eigenlijk heel onzeker is? Dus vaak is jouw imago verandering voor de ander een stuk minder groot dan dat het voor jezelf voelt. Het eerlijk delen en daarmee met de ander leren omarmen van de delen die je nu afwijst, leidt tot volledige zelfacceptatie. En dat leidt weer naar een ontspannen en gelukkig leven.

Vrijheid en absolute eerlijkheid

Maar ja, er is een risico dat die ander slechter over je gaat denken. Dat je daalt in aanzien. En dat brengt me bij een andere uitspraak die een paar jaar geleden op mijn pad kwam: ‘Je bent pas vrij als je iedereen vrij laat om van je te vinden wat hij wil’. En zo vrij zijn we vaak nog niet. Het is toch wel fijn als men je aardig, leuk, grappig, wijs, goed, creatief, sportief, mooi, [vul hier jouw woord in]  vindt. Het is fijn als anderen ons verhaal over onszelf bevestigen. Ook dat geeft zekerheid en verminderd angst. En dus is het voor onze gemoedsrust belangrijk om de gedachten die de ander over ons heeft te beïnvloeden. En dus blijven we indruk maken.

Maar hiermee beperken we ons zelf. Adyashanti – een Amerikaanse spirituele leraar waar ik veel van geleerd heb schreef een boek ‘The end of your world‘. Hierin zegt hij dat ‘absolute sincerity’ een belangrijke eigenschap is om tot spirituele ontwikkeling te komen, lees tot vrijheid te komen. Het gaat om radicale eerlijkheid. Ten eerste naar jezelf. Het kan een uiting van ‘absolute sincerity’ zijn dat je aan jezelf toegeeft dat je bezig bent om ‘indruk te maken’. En mettertijd kun je volledig eerlijk worden over wat er in je leeft richting de ander. Met al je angsten, kwetsbaarheden, uitbundigheden, stralende pracht, kracht en afhankelijkheid. Alles.

Een mooie methode om hierin te oefenen volgens Adyashantie is de ‘inquiry’. Maar daar volgt nog wel eens een aparte blog over.

Samengevat

Hoe dan ook mijn ervaring is dat je je vrijheid en geluk kunt vergroten door: geen indruk te maken, de ander vrij te laten in zijn denken over jou en absoluut eerlijk te zijn.

Succes!

 

Leven als oefening in overgave

Moodboard. Ik heb duidelijk zin in het komende jaar!

Een sabbatical van twee jaar

Op 1 juli 2016 startte ik mijn sabbatical. De planning is dat deze duurt tot juli 2018. Ik ben dus op een kwart.

Ik koos een tweejarige sabbatical, omdat het een tijdsspanne betreft die voor mij totaal niet te overzien is. Hierdoor kan ik werkelijk niet bedenken wat ik in die tijd of na die tijd ‘voor nuttigs ga doen’. Het is dus een dwingende situatie om werkelijk los te komen van het bedachte en geplande leven. Een situatie waarin ik het levensexperiment van  ‘niet-weten’, onzekerheid, overgave en het volgen van het hart ten volle kan beoefenen. En wie weet stop ik daar nooit meer mee.

Stoppen was het lastigste proces

Een ieder die mij een beetje kent, vermoedt waarschijnlijk dat het voor mij geen eenvoudig proces was om te stoppen. Werken als ‘succesvolle ZZP-er’ gaf mij het gevoel iets goeds te kunnen doen voor de mensen met wie ik werkte, het gaf mij (financiële) zekerheid, succesbeleving, status en onafhankelijkheid. Maar ook was er de  stress, controledrang en ervaring van zinloosheid. Blijkbaar is het voor het voor ervaren van zingeving essentieel om ieder moment uit het hart te kunnen (be)leven. En als de zingeving verdwijnt is er eigenlijk geen keuze meer, stoppen werd een noodzaak. Als ik terugkijk ben ik eigenlijk al 7 jaar aan het vertragen en langzaam aan het toegroeien naar het stoppen. En hoe eng het ook is, het leven is mij te dierbaar om het in zinloosheid door te brengen. Toen ik eenmaal het besluit had genomen om te stoppen, kon de overgave starten. En de nieuwsgierigheid naar welke deuren zich zullen openen.

Een staat van niet weten

Dus heb ik mij bewust over gegeven aan een staat van niet weten.

Een staat van niet weten wat nu precies mijn identiteit is als ik niet iets ‘gedefinieerds’ doe. Aan niet weten wat mijn waarde is voor de ander als ik ‘alleen maar (afhankelijk) ben’. Een staat van niet weten of ik financieel nieuwe kansen zal krijgen. Van niet weten of ik mijzelf op deze manier als ‘succesvol’ zal kunnen ervaren. Aan werkelijk niet weten hoe het leven zich zal ontvouwen. Diep van binnen wist ik natuurlijk altijd al dat we dat allemaal nooit weten. Maar dagelijkse patronen, activiteiten en werk leveren prachtige grond structuren waarmee we de schijnzekerheid van weten en controle in stand houden.

Ruimte

En wat een ruimte ontstaat er als je stopt met iets dat niet meer bij je past!

De invulling van deze ruimte is tot nu toe boven verwachting mooi. Ik heb van de zomer de Pyreneeën van west naar oost – deels alleen – doorlopen, heb een nieuwe website en Facebook pagina voor Onesta gemaakt, ben gestart met het creatieve proces van bloggen, heb een eerste retraite gegeven, heb uitbundig gefeest met de lieve mensen om me heen en heb prachtige gesprekken gevoerd en ontmoetingen gehad. Het leven ontvouwt zich als een waardevol, verbindend, feestelijk en diep betekenisgevend proces.

Honger naar meer

In de ruimte en ervaring ontstaat ook een honger naar meer. Een honger naar verdere verdieping en groei in persoons-overstijgende zin in plaats van groei in sociaal-psychologische zin . Noem het een honger naar verdere spirituele groei. Maar zoals voor alles, ligt ook hiervoor de toegangspoort in mijzelf. Ik vermoed dat onvoorwaardelijke zelfacceptatie de sleutel is tot het kunnen ervaren van diepe persoons-overstijgende zingeving. De voorproefjes die ik daarvan had, smaken uitstekend! Als ik me in zelfacceptatie bevind, kan ik namelijk met betekenisgeving in het moment bewust aanwezig zijn. En dus kan ik me volledig verbinden met een ieder die dan in mijn bewustzijn is en doet synchroniciteit zich voor. De ervaring hiervan is persoons-overstijgend.

Oefentuinen

En om verder te kunnen experimenteren met volledige overgave aan het leven, is er behoefte aan oefentuinen.

Van mijn lief kreeg ik een jaartraining bij de Vrouwenvallei cadeau . Een training vol methoden waarvan de namen de weerstand in mij deden oplaaien. Shaktidans, venusyoga, jade ei, qi belly. Niet echt dagelijkse kost voor mij en mijn over ontwikkelde denk- en planvermogen. Echter, de training is wel gekoppeld aan bewustzijnsgroei en het in de wereld zetten van concrete zaken. En die combinatie van werken met vrouwelijke én mannelijke aspecten, sprak me zeer aan.

Plan van je verlangen

Dus verscheen ik afgelopen vrijdag met dertien andere vrouwen aan de start van deze jaartraining. We werden drie dagen intensief aan het werk gezet om het zelf bewustzijn in contact te vergroten, zodat keuzemogelijkheden in iedere (sociale) situatie toenemen.

Daarnaast werden we gericht in contact gebracht met ons diepste verlangen. Een mooi boek dat bij dit proces ondersteunt is ‘Het plan van je verlangen’. Het is fijn om intensief aan de slag te zijn met verschillende werkvormen en om al het ervaren ook om te zetten in concrete focus voor dit jaar. Meditaties, zelfonderzoek (inquiry)qi gong, bewegen op muziek en ademhalingsoefeningen komen aan de orde. We verbinden ons op verschillende lagen met onze diepste verlangens door ze op veel verschillende manieren te spuien. We spreken ze uit, laten ze klinken, geven ze vorm, doorvoelen ze volledig en laten ze tot maken ze zichtbaar in een ‘moodboard’ (zie hierboven). Na drie dagen voel ik me hecht verbonden met het verlangen om mijn ongebegrensde liefdevolheid bewust verder in de wereld te zetten.  Ik ben dankbaar voor de ruimte die deze vrouwen mij laten ervaren en het is mooi om te voelen hoe er in openheid en in verbinding geleefd en geleerd wordt.

Er komen nog andere oefentuinen bij dit jaar. De tantra-retraites die we dit jaar gaan doen, de onbegrensde liefdevolle relaties in mijn leven en allerlei vormen die ik nu nog niet kan bedenken, maar die zich  hoogstwaarschijnlijk zullen gaan manifesteren. Wie weet wat de intentie ‘onbegrensd en liefdevol aanwezig zijn’ gaat brengen. Ik kijk reikhalzend uit naar het komende jaar.

 Zelfacceptatie is alles

Zelfacceptatie is alles. Zo simpel en complex lijkt het me nu na dit intensieve weekend te zijn. Ik voelde zaterdagavond al hoe de veranderingen in mijn houding tot mijn ‘zijn’ zichtbaar worden in de flow van de blote voeten dans bij Nataraj. Het voelt plotseling heel eenvoudig om ‘te zijn’. En dat verandert alles.

Ik zie ernaar uit om dit onbegrensd liefdevol kijken naar mijzelf als normale staat van zijn te gaan ervaren. Zodat ik ook onbegrensd liefdevol kan zorgen voor mijzelf en uit de band springen. En zodat ik onbegrensd liefdevol kan zijn naar de mensen om me heen. En naar de wereld om me heen. Er is immers geen grens meer in het onbegrensd zijn en daar wordt alles een beetje beter van.

En dan vanuit die houding coachen, retraites geven en… wat zich dan ook aandient. Ik heb nú al zin om dit met iedereen (die er op zit te wachten :-)) te delen! Gelukkig nieuwjaar!

Het nut van tienerhelden

George Michael

George Michael is op 53-jarige leeftijd overleden. Zijn overlijden doet me realiseren dat er in mijn tienerjaren drie artiesten waren die me precies op het juiste moment iets boden, me raakten en troosten. Alle drie zijn ze niet langer van deze wereld. Dat overdenkend, realiseer ik me dat zij mij als tiener in contact brachten met een potentiële wereld in mij. Met verlangens, intenties, diepe realisaties, die nog onvoldoende bewust waren om op rationele wijze herkend te worden. Maar op gevoelsniveau werden ze aangeraakt. Een eerste prille kennismaking. Het zou nog vele jaren duren voordat ze tot volle wasdom zouden komen. Als tiener kon ik via hen even – als door een sleutelgat – het potentieel van mijn innerlijke landschap aanschouwen.

Hoop

Mijn eerste held was Patrick Swayze in de film Dirty dancing toen ik 15 was. Ik kan me een middag herinneren waarin een vriendin en ik de film drie keer achter elkaar keken. We konden hele delen van de tekst mee spreken. Het eenvoudige verhaal van het tienermeisje dat uit haar hoekje gehaald werd om te stralen was onweerstaanbaar in mijn sombere tienerhoekje. Het was voor mij onmogelijk om me zelf te redden op dat moment en de behoefte aan een held die mijn mogelijkheden zou zien en zou laten stralen was groot. Ik realiseerde me in 2009 wat een troost deze film voor me geweest is. Het nieuws dat Patrick Swayze op 57-jarige leeftijd overleden was, riep intense herinneringen van ruim twintig jaar eerder op.

(H)erkenning

Net iets later was het Queen met de gepassioneerde zang van Freddy Mercury die me raakte. Ik kan me nog een scène in Rome voor de geest halen. 16 jaar denk ik, op schoolreis. Met mijn walkman op mijn hoofd staarde ik uit het raam van het aftandse jeugdhotel, waar de kaiserbrötchen zo hard waren dat een klasgenoot er een tand op brak. De drukke stad met honderden scootertjes trok onder mij aan me voorbij. De stad, het programma van de schoolreis, de mensen uit mijn klas; ze leken een realiteit uit een andere wereld. ‘Another one bites the dust’ klonk de afgemeten stem van Freddy. Het competitieve, eindigende en zinloze element dat ik zo op een afstandje in het leven ervaarde werd door de tekst en zijn stem volledig erkend. Het bood troost: alsof er in ieder geval íemand was die me begreep en mijn wereld kende. En dat loste dan weer een stukje eenzaamheid op.

En dan een paar jaar later ‘the show must go on’. Het nummer dat een jaar voor Freddy’s overlijden opgenomen werd. Het nummer spoorde me aan door te gaan met mijn persoonlijke show als ik dacht dat ik ‘vast zat’.

En dan dat kleine stukje geweldige maar vreemde tekst er in: ‘My soul is painted like the wings of butterflies. Fairy tales of yesterday will grow but never die. I can fly, my friends.’ Kippenvel en balsem voor mijn ziel aan het eind van mijn tienerjaren. Frustrerend ook, dat Radio Veronica altijd dit stukje uit het nummer knipte om het te verkorten. Hij was pas 45 toen hij in 1991 overleed.

Zaden voor later geïntegreerde wijsheid

En dan nu George Michael. Mijn derde en laatste jeugdartiest. Ik begon hem eigenlijk pas goed te vinden na Wham!. Toen hij zijn CD ‘Faith’ en daarna ‘Listen without prejudice’ uitbracht. En dan met name het laatste nummer, waar een dierbare vriend me laatst weer op wees: “Waiting (Reprise)”. 

Well there ain’t no point in moving on, until you’ve got somewhere to go
And the road that i have walked upon,
well it filled my pockets and emptied out my soul.
All those insecurities that have held me down for so long
I can’t say i’ve found a cure for these
But at least i know them, so they’re not so strong.
You look for your dreams in heaven
But what the hell are you supposed to do
When they come true?

Een pleidooi voor het stellen van doelen in en niet buiten jezelf en je bewust zijn van je eigen onzekerheden. Hoewel ik het belang hiervan (h)erkende op mijn achttiende, heeft het me nog heel wat jaren gekost om dit ten diepste te integreren in mijn eigen leven.

Dankbaar en een laatste les

Ik ben dankbaar voor het talent dat ze op zo’n eigen wijze in de wereld manifesteerden. Uiteraard zag ik slechts mijn beeld van hen. Een beeld dat me op dat moment liet ervaren wat nodig was.

Wat me er nu nog in raakt, is dat hun succes mijn inspiratie was, maar (deels) hun ondergang. Dat zet mij aan om het eigen talent op unieke wijze in de wereld te zetten. En op een authentieke wijze, zodat de ‘grond onder de voeten’ voelbaar blijft.

 

Tijds- en werkelijkheidsbeleving

Tijdsbeleving: lijn of doorprikbare bubbel

Authentiek en bewust begeleiden

Afgelopen weekend stond voor mij in het teken van een nieuwe manier van tijd en daarmee het leven ervaren. Ik begeleidde samen met Marloes een retraite. Het programma, de locatie, de kamers, alles was klaar om met elkaar tot beleving over te gaan. Wij als begeleiders hoefden alleen nog maar ‘aanwezig’ te zijn.

En dat is waar ik mijn aandacht op richtte. Mijn intentie was om transparant en solide aanwezig te zijn. Vanuit volledig bewustzijn. Vanuit alle vertrouwen in het leven dat ik in me heb. Geen muurtjes, geen professioneel masker, geen streven naar een eindresultaat. Alleen een volledig en bewust aanwezig zijn in dienst van dat wat zich aandient bij een ieder.

Nog nooit eerder heb ik op zo’n volledig authentieke en aanwezige manier een groep begeleid.

Werkelijkheid structureren

Alles is hierdoor veranderd. Ik heb mijn gedachten eens laten gaan over wat dat ‘anders’ nu precies is.

Richtlijn

In de oude werksituatie – als ‘procesbegeleider’, in een adviseursrol, maar ook als wetenschapper en docent –  structureerde ik mijn werkelijkheid door mij te richten op de te bereiken doelen. Ik trachtte situaties zo te beïnvloeden dat de kans dat het doel gehaald werd zo groot mogelijk was.

Dat betekent uiteraard veel planmatig bezig zijn. Ik had scherp voor ogen welke stappen gedaan moesten worden om het doel te bereiken. En ik hielp anderen of mijzelf door die stappen heen, richting het doel. Met heldere communicatie en concrete ondersteuning bij dingen die gedaan moesten worden. Hartstikke effectief! En het werd ook vaak als prettig ervaren door de mensen met wie ik werkte. Het was immers duidelijk waar we heen gingen, wat er nodig was en wat er van een ieder verwacht werd. Er gebeurde ‘eindelijk eens echt’ wat. Uiteraard was er ook wel eens weerstand van mensen die niet achter de doelen stonden en die zagen dat ze nu toch echt bereikt leken te worden.

Wat ik in die werkzame werkelijkheid voor me zag was een ‘lijn’.
Een lijn door de tijd heen vanuit het verleden naar de toekomst. Op die lijn stond de planning. In november gesprekken voeren met betrokkenen, begin december concept plan klaar, half december plan met betrokkenen definitief maken, januari starten met implementatie et cetera. En ik stond op die lijn met het doel de planning werkelijkheid te laten worden.

Het was mijn ‘richtlijn’.

Deze lijn verdween niet als ik thuis kwam. Dit was gewoon hoe ik het leven zag: zich verplaatsend langs een lijn van geboorte naar dood. En op allerlei punten moet er wat gebeuren. De honden moeten uit, de boodschappen moeten gedaan, er moet gewerkt worden, et cetera. En het was belangrijk om dat allemaal te doen, want dan werden de bewuste en onbewuste doelen die ik mij stelde, bereikt. Het kostte soms veel energie om alle activiteiten te doen, maar dit leek mij de enige weg. Anders zou ik vervallen in passiviteit en dan zou ik niets ‘bereiken’.

Tegelijkertijd zag ik natuurlijk waar de lijn eindigde. En wat is de waarde van al die activiteiten als het eindpunt van de lijn zonder enige inspanning toch wel bereikt zal worden? Deze discrepantie in de lineaire visie heeft veelvuldig aan mij geknaagd.

Richtpunt

Tijdens de retraite structureerde ik mijn werkelijkheid op een totaal andere manier. Een einddoel ontbrak. De intentie ‘in het moment’ was alles. De lijn was verdwenen en een ‘bolvormig tijdsbeeld’ verscheen. Een punt in de tijd waar wij ons allen telkens in bevinden. En waarin we alles kunnen ont-wikkelen en ont-dekken. Misschien kan ik stellen dat daarmee de tijd voor mij verdween.

Ik hoefde niets te managen, te controleren, te sturen. Ik hoefde nergens naar toe. Ik hoefde ‘alleen maar’ volledig aanwezig te zijn.

Mijn richtlijn veranderde in een richtpunt.

Daarmee veranderde mijn ervaring van het leven en de wereld om me heen zo veel, dat het soms ‘onwerkelijk’ leek. Maar dat was het natuurlijk niet. Het was een nieuwe beleving van de werkelijkheid. Whatever that may be…

Realiteit shift

De ‘punt’ in plaats van ‘lijn’ ervaring had ik al vaker in mijn niet-werkzame leven. Maar de mate waarin dit perspectief nu geïntegreerd is in alle aspecten van mijn leven is nieuw.

Tegen de deelnemers zeiden we: ‘De retraite is slechts het begin van een proces, het effect van de retraite gaat zeker nog door als je thuis bent.’ Dit blijkt ook voor mij te gelden.

Het was grappig om te merken hoe ik maandagochtend na de retraite plotseling vreselijk mijn best ging doen om een trein te halen. Een realiteitsshift van ontspannen aanwezig zijn naar gespannen een deadline proberen te halen. Terwijl er een kwartier later weer een trein ging. ‘There is always another train’, zei een van de retraite deelnemers zondag nog. Ik werd mezelf bewust van de terugkeer van het lijn perspectief en was daarmee weer in staat om mijn richtpunt te zoeken. Terug naar de ademhaling. Uit de planning-stress, terug in het nu.

Gewoontes zijn krachtig, maar een getraind bewustzijn is sterker. De momenten waarop je bewust wordt van ingesleten patronen kunnen heel pijnlijk zijn, maar leveren na verwerken werkelijke vrijheid op. Bewustzijn is alles!

Kijk eens naar de uitspraak van Max Planck:

“I regard consciousness as fundamental. I regard matter as derivative from consciousness. We cannot get behind consciousness. Everything that we talk about, everything that we regard as existing, postulates consciousness.” 

Trainen om dit te leren en blijven zien, is voor mij essentieel.
Omdat het de rust, ruimte en vrijheid geeft die zo velen van ons zoeken.

Vlammend betoog over intentionele verandering

Een vlam lijkt stabiel, is een proces

Kaars meditatie

Een aantal jaar geleden deed ik een meditatie oefening tijdens een stilte retraite van twee weken. Ik zat in een donkere meditatiezaal. Voor me stond een kaarsje in een standaard. Het kaarsje werd aangestoken en de opdracht was om naar het kaarsje te kijken alsof je naar jezelf kijkt. Ik keek. Ik zag een vlam die ieder moment dezelfde leek te zijn en die zich langzaam naar beneden verplaatste. Totdat het lont en het kaarsvet op waren.

Maar ik keek niet naar een zich verplaatsende vlam. Ik keek naar een chemisch proces. Kaarsvet, lont, warmte en zuurstof hebben als resultante een vlam. Het lijkt een statische vlam. Het is een vlam die op ieder moment opnieuw gevormd wordt. Afhankelijk van de omstandigheden is de vlam klein, groot, fel, zwak of dooft zelfs uit.

Het kwartje viel: ik lijk een relatief stabiele persoon te zijn, maar ben eigenlijk ieder moment de resultante van een proces van het lichaam, de omgevingsfactoren en de keuzes die ik tot dan toe heb gemaakt. En ja, ik brand uiteindelijk op.

Verander je vlam met je intentie

Hoe ervaar jij momenteel de resultante van je leven? Kan het beter? Gaat het in de richting die je wilt? Of ervaar je stilstand? Als je niet tevreden bent met (de richting van) je huidige leven, wordt het tijd om jouw vlam te veranderen. Maar hoe verander je jouw vlam? Oftewel, hoe transformeer je je huidige leven naar een leven dat echt bij je past?

Daarvoor moet je inzien dat de huidige ervaring alles te maken heeft met de intenties waar vanuit je bewust of onbewust je leven leeft. Jouw intenties bepalen namelijk hoe je je leven vorm geeft. Verandering naar een beter leven verloopt daarom in 3 fasen.

Fase 1: je huidige intenties leren zien

Fase 1 is je bewust worden van de huidige intenties van waaruit je leeft. Je zal namelijk niet de eerste zijn die vanuit een onbewuste intentie leeft. Stagnerende intenties zijn bijvoorbeeld: ‘ik wil meer zekerheid’ (financieel, in een liefdesrelatie, op mijn werk). Of: ‘ik doe alleen maar dingen die comfortabel voelen’, ‘ik moet mooier (dunner, dikker, gespierder, jonger) zijn’.

Uit deze intenties komen doelen voort, die de concrete inrichting van je leven tot gevolg hebben. Je mooiste en meest zinvolle leven leef je daarom, als de intenties waaruit je leeft dicht staan bij wat je werkelijk waardevol vind. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is het niet. Er staat namelijk veel angst in de weg.

Jarenlang heb ik bijvoorbeeld de leidende intentie gehad om overal succesvol in te zijn. Dat was hard werken en gaf uitstekende resultaten. Ik had een goed betaalde baan als organisatie adviseur waarin ik me kon ontwikkelen. Deed er ook nog een MBA-opleiding naast. Kortom, ik was ‘succesvol’. Desondanks waren plezier en zingeving uit het oog en hart verdwenen. Want met ‘succesvol’ zijn, gaf ik geen uitdrukking aan mijn diepste innerlijke waarden. Het was een vlucht van mijn eigen onzekerheid, weg van mezelf. Ik zag alleen niet dat het zo werkte. Wat ik uiteindelijk bewust ervoer was twijfel. Er moest toch ‘meer’ zijn in het leven. ‘Anders’, ‘beter’, ‘mooier’ moest het kunnen. Dit was ‘het’ niet. Waar was de zingeving?

Als je deze twijfel herkent in je leven, kan het zijn dat je niet (meer) volgens je diepste waarden leeft. Deze twijfel vormt vaak de opmaat naar de volgende fase.

Fase 2: tussen-intentie ‘rust’

Om op zoek te kunnen gaan naar hoe het ‘anders’, ‘mooier’, ‘zinvoller’ kan, heb je ruimte nodig in je leven. Als je nog niet scherp hebt welke intentie je echt tot uitdrukking wilt brengen, kan het helpen om vanuit een nieuwe en tijdelijke intentie te gaan leven. Een intentie die voor mij goed werkte en die ik vaker om me heen hoor is: ‘meer rust creëren’ in het leven. Het streven naar ‘rust’ erkent dat huidige activiteiten die voortkwamen uit de oude intentie(s) niet meer bij je passen. Je moet dus eerst stoppen met de activiteiten die uit de oude intentie(s) voortkwamen om ruimte te creëren voor iets nieuws dat je nu nog niet kent.

Zo start een persoonlijke transformatie. De vlam verandert.  Zonder helder doel voor ogen. Geen droom over wat je met je leven wilt doen. Alleen maar ruimte creëren voor iets dat beter bij je past en er op durven vertrouwen dat het juiste zich zal aandienen. Leven vanuit de tussen-intentie ‘rust’ uit zich over het algemeen op twee manieren.

1. Kiezen voor rust

Tijdens ieder bewust keuze moment in je leven kun je kiezen voor de optie die ‘meer rust’ brengt. Je kunt bijvoorbeeld minder gaan werken ‘ten koste van’ succes, financiële zekerheid, status of welke zekerheid je ook maar probeert te verkrijgen met werk dat niet (meer) bij je past. Of je kunt stoppen met het actief onderhouden van alle sociale contacten waar je niet ontspannen van thuis komt. Dit kan gaan ‘ten koste van’ populariteit, ontvluchten van eenzaamheid, sociale bevestiging van je bestaansrecht, of wat je ook maar uit deze contacten haalt.

Dit is veel moeilijker dan het klinkt. Ik ervoer duizenden momenten als stressvol, want kiezen voor rust ging ten koste van ‘succes’ en voelde dus als een verlies van hoe ik tot dan toe had geleefd. Ik zag mezelf in de beweging van ‘minder succesvol en meer rust’ eindigen in de goot, eenzaam en zonder inkomen. Over het algemeen is dit de mate van angst die een intentie verandering met zich mee kan brengen. Diepe, existentiële angst. Alle stapjes in de nieuwe richting zullen als risicovol worden ervaren. Het vraagt dus veel moed en motivatie om vanuit een nieuwe intentie te gaan leven.

2. Tot rust komen en zelfkennis opdoen

De tweede manier waarop de tussen-intentie ‘rust’ zich kan uiten is het terug in de ruststand komen. Vanuit een stressvol bestaan is het belangrijk om mentaal en fysiek weer in een ‘ruststand’ te kunnen komen en te her-ontdekken wat voor jou werkelijk van belang is. Hiervoor zijn vele technieken beschikbaar. Denk aan meditatie, coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten. Alle activiteiten waarmee je onbewuste gedragspatronen en intenties aan het licht kunt brengen, helpen hierbij. Mooie en pijnlijke (zelf)inzichten zullen je met vallen en opstaan leiden naar betere manieren om je tot jezelf en de wereld te verhouden. En als er iets is dat rust geeft is het dat wel.

Voor mij waren de vele meditatie retraites die ik deed een boost om tot dieper zelfinzicht te komen. Al doende losten diep gewortelde patronen op en leerde ik het leven in zijn volle breedte omarmen. Ook coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten hielpen. En daarnaast had ik het geluk dat ik prachtige mensen in mijn leven heb, die steunden in het oefenen en ontdekken. Verder ging ik – naast het sporten dat ik toch al deed – gezonder eten. Dit gaf letterlijk rust in mijn lichaam.

Fase 3: innerlijke waarden als intenties

Maar met rust alleen kom je er niet. De gecreëerde rust is de ruimte in je leven die je kunt gebruiken om je diepste waarden in te gaan manifesteren. Het kan zo maar eens zijn dat je de rust die je in je leven creëert stiekem toch invult met activiteiten die passen in je oude intentie. Het vraagt dus oplettendheid tijdens fase 1 en 2 van het transformatieproces om je diepste innerlijke waarden aan het licht te laten komen. Zij kunnen het nieuwe kompas in je leven gaan vormen.

Je hebt geen concreet doel, passie of droom nodig om de ontstane rust in je leven zinvol in te vullen. Slechts waarden waarmee je je ten diepste verbonden voelt. Denk bijvoorbeeld aan intenties als lijden minimaliseren, vreugde bevorderen, liefde verspreiden, in vrijheid leven en laten leven. Deze intenties kunnen zich vertalen in persoonlijke doelen, passies en dromen die echt bij je passen en waarnaar je je leven gaat inrichten. Lijden minimaliseren kan zich bijvoorbeeld uiten in het starten als vrijwilliger voor mensen in nood, het steunen van hulporganisaties, het jezelf aanmeten van een veganistisch dieet, het vervullen van de behoeften van je kind tijdens de opvoeding, het maken van lange wandelingen met je hond en op duizenden andere manieren. Het maakt niet uit hoe je jouw leven concreet vorm geeft, als je het maar vanuit die diepste persoonlijke waarden en intenties doet.

Hiermee leidt je jezelf naar groot geluk en zinvol leven.

Niet alleen

Bovenstaand proces heeft mij in de afgelopen tien jaar volledig getransformeerd. Met hulp van vele professionele ondersteuners en dierbaren is alles veranderd. Liefdesrelaties, vriendschapsrelaties, werk, dieet, sociale omgangsvormen, mijn kijk op mijzelf, het leven, en eigenlijk alles wat ik maar kan bedenken, het is niet meer zoals het was.

Ik heb inmiddels geen behoefte meer aan het bedenken hoe mijn leven er concreet uit zal gaan zien. Ik erken de volledige onvoorspelbaarheid ervan. Ik ga aan de slag met bij mij passende initiatieven en  vertrouw er op dat de diepste waarden in mij, zo’n proces creëren dat de resulterende vlam – mijn leven – precies goed zal zijn. Vrijheid in overgave, met omarming van de onzekerheid. Ik wist niet dat een dergelijke kwaliteit van leven bereikbaar was.

Gaat dat altijd goed? Is het nooit meer spannend? Nee zeker niet! Er is nog altijd veel te leren. Ik zoek telkens opnieuw naar uitdagingen buiten mijn comfort zone. Maar ik geniet wel steeds meer van het leren. Van de spanning. Van het vallen en opstaan. Van de heftige inzichten en des-illusies die soms voorbij komen. Want ik weet dat  zij mij verder helpen om het leven in zijn volle pracht te kunnen ervaren. Het goede nieuws is: hoe verder je in dit proces komt, hoe makkelijker het gaat.

Geloof dus niet dat je niet kan veranderen, dat je vast zit of dat een situatie uitzichtloos is. Gewoonten en overtuigingen houden ons onbewust op het vertrouwde pad. Afwijkingen van het pad leiden tot gevoelens van angst en onzekerheid en dat gaan we graag uit de weg. Maar die angsten en onzekerheden bewust in de ogen kijken, leidt tot de transformatie naar een diep gelukkig leven.

Niet de gemakkelijkste weg, maar verreweg de mooiste manier van leven. Mocht je willen starten of al een flink eind op weg zijn: klop gerust bij me aan als je wat ondersteuning kunt gebruiken 😉

Levens(ver)houding

2/3 van het leven is onzichtbaar (bron: micropia.nl)
Tweederde van het leven en de halve biomassa op deze planeet  is onzichtbaar (bron: micropia.nl)

Horizontale verhouding tot leven

Op donderdag 1 december 2016 ging ik naar de conferentie: “Naar een nieuwe verhouding tussen mens en natuur”, van de stichting Waardenwerk. Hoofdsprekers waren Frans de Waal, Norbert Peeters en Harry Kunneman.

Ik werd wel vrolijk van de boodschap die de drie wetenschappers ons op geheel eigen wijze brachten: wij staan qua cognitie* niet boven aan een ladder met de rest van de levende wezens onder ons, maar verhouden ons veel meer horizontaal ten opzichte van andere diersoorten, planten en microben (wezens die te klein zijn om met het blote oog te zien).

Frans de Waal

Ten eerste was daar Frans de Waal die geen doekjes wond om twee zaken:

  1. Wij ervaren dieren alleen als ‘intelligent’ – wat dat ook moge zijn – als ze goed zijn in dezelfde dingen als waar wij goed in zijn. Het gaat dan om zaken als bewustzijn of het beheersen van (gesproken) taal. Dat een vleermuis subliem is in echolocatie en een hond een geurspoor kan volgen dat wij niet eens kunnen waarnemen, vinden we eigenlijk niet zo interessant, laat staan dat we dat ‘intelligent’ noemen.
  2. Vaak blijken dieren ook heel goed te zijn in dingen die ons ‘typisch menselijk’ lijken. Ik heb wat linkjes opgenomen naar een paar prachtige filmpjes die het zelfbewustzijn van een olifant en een dolfijn met behulp van een spiegel tonen. Ook mooi om te zien is het sublieme (bovenmenselijke) geheugen van een chimpansee en het  probleemoplossend vermogen van een kraai.

Ongemakkelijk

Zo’n diep besef van het ‘briljant anders-zijn’ en ook zo ‘gelijk-zijn’ van dieren aan de mens, laat mij hen ervaren als directe soortgenoten. Zeer verbindend!

En als ik dan zo een beetje op youtube aan het zoeken ben naar andere filmpjes waarin de gelijkheid van dieren zichtbaar wordt, laten de hartverscheurende filmpjes van olifanten die na lange tijd bevrijd zijn of elkaar na 20 jaar weer zien de tranen en compassie stromen. Ik herinner me ook weer een aapje dat ik ooit zag in Tanzania, alleen in een kooi van 2 m2, die daar alleen maar heen en weer liep. We gaan over het algemeen niet zo aardig om met dieren, al is het maar dat veel mensen elke dag een stukje dier op het menu hebben staan.

Ik schat in dat veel mensen dit ergens (on)bewust beseffen. Dat verklaart misschien waarom veel mensen zich – volgens Frans de Waal – ongemakkelijk voelen bij het aantonen dat dieren anders, maar vaak ook gelijk of zelfs beter zijn in cognitieve taken dan de mens.

Norbert Peeters

De tweede spreker – Norbert Peeters – praat over de intelligente wortels van planten, die zich door allerlei krachten naar eten, drinken en naar beneden laten leiden, terwijl gifstoffen ontlopen worden en samenwerkingen met familieleden optreden onder de grond. Ook planten, bomen en schimmels vormen nauw samenwerkende netwerken met elkaar.

Ook intrigerend was een proef met een ‘kruidje roer me niet’ plantje (mimosa) dat aantoont dat dit plantje een lange termijn geheugen heeft. De hypothese is dat er wellicht een chemisch of hormonaal soort geheugen in planten bestaat, waarvoor geen zenuwstelsel nodig is. Wie weet werkt dit ook zo bij de mens. Daar spreken we tegenwoordig ook wel over ‘celgeheugen’ terwijl niet duidelijk is, waardoor dat precies gevormd wordt. Aldus gevraagd aan Norbert Peeters, gaf hij aan dat het mogelijk is dat een zelfde soort systeem in planten en mensen werkzaam is, maar dat we dat gewoonweg nog niet weten. Ik ben benieuwd wat voor inzichten toekomstig onderzoek brengt.

En wat te denken van een proef die aantoont dat dit zelfde plantje elektrische signalen doorgeeft als er een blaadje verbrand wordt. Dus elektrische signalen, zonder zenuwstelsel! Ik hoop maar dat het plantje zich er niet bewust van is en dus geen ‘pijn’ ervaart.

Harry Kunneman

Harry Kunneman – de derde spreker – beschrijft een wereld van microben die ik voorheen niet kende.

En dat terwijl we zoveel bacteriën in ons lichaam hebben (denk aan de darmflora). En iedere cel van ons lichaam heeft een ‘energiecentrale’: de mitochondrion. Mitochondria waren oorspronkelijk vrij levende bacteriën die al in een vroeg stadium in de evolutie intracellulair gingen leven in symbiose met hun gastheer. Ze zijn gespecialiseerd in energiehuishouding van de cel.

Microben zijn over het algemeen de organismen die we met man en macht bestrijden met antibiotica en agressieve schoonmaakmiddelen. Eigenlijk bevinden we ons op voet van oorlog met deze organismen als ze ons dwars zitten.

Een paar ontzagwekkende feiten (zie deze geweldige website over microben):

  • ze leven al 3,5 miljard jaar op Aarde
  • de meer dan 100 miljoen soorten vormen de grootste (onzichtbare) biomassa op onze planeet en
  • ze eten bijna alles, zelfs metalen, zuren, aardolie en aardgas .
  • Verder kunnen ze elkaars DNA soms vrij gemakkelijk bereiken, waardoor ze onder selectiedruk snel tot nieuwe oplossingen komen. Een goed voorbeeld van deze snelle evolutie is bijvoorbeeld de ‘ziekenhuis-bacterie’ die resistent is geworden tegen verschillende soorten antibiotica.

Ik vind het hele verhaal eigenlijk wel hoopgevend. Als het ons als mensen niet lukt om onze eigen leefomgeving leefbaar te houden – wat ik overigens niet verwacht – dan zullen er met ons vele diersoorten ten onder gaan. Maar dat het leven in een andere vorm nog miljarden jaren door gaat, daar twijfel ik niet meer aan nu ik wat meer weet van de microben.

Besef

Voor mij was het een middag waarin het besef van de enorme complexiteit, samenhang én onverwoestbaarheid van het Leven weer dieper doordrong. Wat mooi toch om daar bewust deel van uit te mogen maken en om daar vanuit mijn eigen zorgzaamheid mee om te mogen gaan.
Leven het Leven!

 

* Cognitie is een breed begrip en kan staan voor kennis, denkvermogen, het vermogen om dingen te leren, onthouden en uitwisselen van kennis, et cetera. Vaak wordt met cognitie het vermogen om kennis op te nemen en te verwerken bedoeld. Maar ook waarnemen, denken, taal, bewustzijn, geheugen, aandacht en concentratie vallen er onder. Het wordt vaak gekoppeld aan intelligentie.

Alles is zelfreflectie

Ken uzelf, door de wereld als spiegel te zien

Ken uzelf, door de wereld als spiegel te zien

Alles is zelfreflectie

Ik heb het in een eerdere blog al eens als voetnoot genoemd: alles wat je in de wereld ziet (en zet) is een reflectie van jezelf. Er is niets anders dan zelfreflectie oftewel projectie van jouw binnenwereld op de buitenwereld. Dit kan naar mijn idee op twee niveaus bekeken worden.

1. Vanuit het grotere geheel

Als ik er vanuit mijn huidige visie op het bestaan zuiver naar kijk, dan denk ik dat dat wat we normaliter als onszelf identificeren, slechts een deelprocesje is in een veel groter proces dat alles includeert. En met alles bedoel ik al wat leeft en niet leeft, zowel op als buiten deze planeet. In die zin zijn we dus deel van een groter geheel en leven we de praktische illusie dat we daar los van staan. Het geheel voel ik in als een groot golvend proces waar ik lokaal mijn dansje doe. En ik neem dat gegolf waar als ‘anders dan ik’.

Ik vergelijk het maar als volgt: mijn linker hand staat ogenschijnlijk los van mijn rechter hand, maar beiden zijn onderdeel van het zelfde grotere lichaam. En als de linker hand de rechter kwetst, dan heeft het geheel daar last van. En als de linker hand meerdere onderdelen van het lichaam kwetst, dan is de hand uiteindelijk zelf de dupe en sterft mee met het totale lichaam. De hand kwetst daarmee zichzelf.

Als dit beeld klopt, dan is alles letterlijk zelfreflectie: alles wat je ziet is onderdeel van je grotere zelf en als je ergens schade aanbrengt, dan brengt dat schade aan aan het systeem waar je zelf deel van uit maakt.

2. Vanuit het praktische bestaan

Maar goed, we hebben de illusie van het los staan vast niet voor niets in het leven geroepen. Het is handig dat we in ons dagelijks leven  processen definiëren als binnen onszelf en buiten onszelf. Ons Aardse bestaan wordt immers een stuk praktischer als we binnen de illusie goed functioneren. Hiermee brengen we ordening aan in alles wat ons omringt en kunnen we keuzes maken om onszelf te laten voortleven. Zoals ik ooit in een boek las van een spirituele leraar: ‘Als je niet weet waar jouw mond is om het voedsel in te stoppen verhonger je’.

Even wat voorbeelden over hoe de reflectie van onszelf in alles  op het praktische niveau werkt;

  • Muziek kan op het ene moment tot tranen toe ontroeren, en op een ander moment kan dezelfde muziek uitdagen om te dansen of als irritante herrie worden waargenomen.
  • Pijn kan op het ene moment een hinderlijke beperking zijn en op het volgende moment een zinvolle aanwijzing van het lichaam over waar je teveel van jezelf vraagt of je dwingen tot de rust die je nodig hebt.
  • Een persoon kan op het ene moment ‘moeilijk’ doen. En op een ander moment zie je bij hetzelfde gedrag dat zij gewoon zichzelf is en dat jij degene bent die moeilijk doet. Jij vindt immers dat die persoon anders moet zijn. Dan hoef je bijvoorbeeld niet zelf je grenzen aan te geven of verantwoordelijkheid te nemen voor wat je voelt.

Dus de innerlijke beleving geprojecteerd op een object dat buiten ons ligt,  kan maken dat dat object als ‘mooi’, ‘uitdagend’, ‘herrie’, ‘hinderlijk’, ‘zinvol’, ‘rustgevend’, ‘moeilijk’, ‘prima’, et cetera beleefd wordt. Deze beleving zegt dus niets over de ‘buitenwereld’ en alles over jezelf.

Balans

De kunst is dus te zoeken naar balans tussen de praktische afgescheidenheid om voor onszelf te kunnen zorgen en het spirituele weten van leven in verbondenheid. Dit kan ons behoeden van doorslaan in spiritueel zweven zonder praktische waarde of in afgescheidenheid waarmee we onszelf – vaak ongemerkt – op het kleine en grote level pijn doen. Het bewust zijn van de wereld als onze spiegel, kan helpen om deze balans te vinden en te behouden.

Onbewuste negatieve reflecties leiden tot lijden

Onbewuste negatieve zelfreflecties – in de vorm van negatieve projecties op een ander mens of object – kunnen leiden tot grote innerlijke ellende. Als je immers denkt dat die ander of de wereld buiten je moet veranderen, zodat jij gelukkig kan zijn, dan sta je voor een hopeloze opgave. De wereld is immers wat hij is en de ander leeft zijn leven en hoeft zich niet aan jou aan te passen. Jouw invloed daarop is minimaal. Hoe kun je dan ooit gelukkig worden?

We proberen natuurlijk om die buitenwereld een beetje naar de overtuiging van ons moment te kneden. Controledrang is niemand vreemd denk ik en soms werkt dat een tijdje ook nog wel redelijk. Maar, de gevoelens van frustratie en teleurstelling die opkomen als het niet loopt zoals we zouden willen – en vooral als de ander niet doet wat we willen – kennen we waarschijnlijk allemaal wel.

Verbeter de wereld, begin…

Het goede nieuws is dat er niets in de wereld of de ander hoeft te veranderen om gelukkig te zijn: jij kunt je reflecties en projecties veranderen. Dat is een behulpzaam inzicht, want laat je daar nu 100% controle over hebben!

Het kan bevrijdend zijn om je zelfs in het moment van frustratie of teleurstelling te realiseren dat het jouw gevoelens zijn die opkomen en dat je de ander daar de schuld van geeft. De gevoelens verdwijnen daarmee niet, maar je houdt ze ook niet in stand door er een ‘verhaal’ omheen te bedenken waarin de ‘buitenwereld’ de schurk is en jij het slachtoffer. Je kunt de gevoelens waarnemen, ervaren en weer van je af laten glijden. Je hoeft er verder niets mee, je hoeft ze niet weg te stoppen. Maar je hoeft ze ook niet te vast te zetten op de ander en daarmee je eigen verantwoordelijkheid voor die gevoelens te ontlopen. Het vraagt om een radicaal accepteren van wat zich op ieder moment aandient.

Lijdzaam toezien?

Radicaal accepteren van wat er is en daardoor het lijden in jezelf verminderen, betekent niet dat je lijdzaam moet toezien hoe het er aan toe gaat. Het betekent dat je vanuit een accepterende houding van wat er nú is, dát in de wereld kunt gaan zetten wat jij belangrijk vindt. Je wordt dus de verandering die je wilt zien. En grote kans dat je met deze authentieke houding anderen inspireert om dat ook in de wereld te zetten. En zo wordt je de start van een – in dit geval wereld-vriendelijke – olievlek.

Oefening baart kunst

Uiteraard vraagt dit oefening! Als je hier mee aan de slag gaat, zul je merken dat rauwe emoties goed hanteerbaar zijn en snel weer vervliegen om ruimte te maken voor gevoelens van welzijn. Veroordeel de emoties die opkomen niet: ze zijn en blijven opkomen. Je hoeft er alleen de buitenwereld niet de schuld van te geven.

Als je je eigen overtuigingen over anderen – die dus eigenlijk over jou gaan – weet te ontmaskeren en onder ogen weet te zien, dan ontstaat er ruimte. Ruimte voor jezelf en voor de ander. Het is zoveel fijner als je de teleurstelling kunt zien als een gevolg van je eigen overtuiging die je aan kunt passen. Daar heb je immers invloed op. Je ben niet langer de speelbal van de omstandigheden. Ook hoef je niet langer te vervallen in verwijten, boosheid, verdriet of ruzie ‘door de ander’. Dat geeft ook de ander ruimte om zichzelf te kunnen zijn.

Heerlijk dat je het gewoon in eigen hand kunt houden. Om vol verwondering naar jezelf te kijken en te denken: ‘Hé! Deze situatie roept veel bij mij op. Wat wil ik nu eigenlijk? Welke aannames doe ik? Wat kan ik daar zelf in doen? Hoe kan ik de ander daar op vriendelijke wijze bij betrekken?’. Op die manier ontstaat er een vreedzame oplossing van ervaren gevoelens én sta je echt zelf aan het roer. Dit is beter dan de schijncontrole die je over de wereld buiten je eigen procesje hebt.

En wat is er mooier dan tot inzicht het inzicht te komen dat je je eigen stress kunt verminderen door je houding ten opzichte van de buitenwereld (die nu eenmaal is wat ie is) te veranderen.

The work van Byron Katie

Maar hoe leer je dat?
Deze week kwam dit onderwerp relatief veel aan de orde in (coachings)gesprekken. Bewust worden/zijn van het feit dat alles zelfreflectie is, leidt al tot verandering. Een ander krachtig instrument dat ik ook tijdens coaching inzet, is ‘The work’ van Byron Katie. Ik denk niet dat the Work in alle situaties een oplossing biedt. Soms moet je gewoon uit een situatie vertrekken en biedt een andere houding ten opzichte van een situatie te weinig groeiruimte. Maar in veel situaties waarin een wens bestaat om iemand of een groep te veranderen, maar dit ligt buiten je macht én je hebt daar last van én je kan of wil niet uit de situatie stappen, kan het een zeer krachtige tool zijn om je bewust te worden van wat je nu eigenlijk aan het doen bent.

Denk niet dat dit altijd makkelijk is, het kan echt heel confronterend zijn! Het kan shockerend zijn als je ziet wat je allemaal bij de ander probeert te regelen om zelf maar niet onder ogen te hoeven zien wat je diepere drijfveer is. Soms lukt het je dan ook niet om dit proces alleen in gang te zetten.

Wil je er toch mee starten? Zoek dan iemand die je vertrouwt en ga er samen mee aan de slag. Je kunt ook een gratis ontdekkingssessie bij me aanvragen en dan kunnen we samen een start maken.

Aandacht voor mindfulness

Wat is mindfulness?
Wat is mindfulness?

In de aanloop naar de december retraite ben ik me heerlijk aan het verdiepen in wat ‘mindfulness’ nu precies is. Via Audible luister ik naar een cursus van professor Ronald Siegel getiteld: ‘The science of Mindfulness: a research-based path to well-being’. Ik deel graag wat inzichten.

Wat is mindfulness?

Hij vat mindfulness als volgt samen: bewustzijn van de huidige ervaring met acceptatie (‘awareness of the present experience with acceptance’).

Het gaat bij mindfulness dus niet om het proberen te stoppen van gedachten of veranderen van emoties. Waarom zou je ook? De hersenen lijken gemaakt om gedachten te genereren en doen dat dus ook continu, waarom zou je dat willen stoppen? Het lichaam is een prachtig sensorisch orgaan dat emoties en gevoelens genereert, wat is daar op tegen? Het ‘probleem’ dat we vaak ervaren is dat we gedachten en emoties hebben die we niet prettig vinden (zorgen over de toekomst bijvoorbeeld) en dat we dan het idee hebben dat het niet goed met ons is. We doen dus net of die gedachten en emoties ons bepalen en we identificeren ons er volkomen mee (ik ben angstig, verdrietig, zorgelijk).

Verhouden tot gedachten en emoties

Het gaat er bij mindfulness om dat je jezelf anders leert verhouden ten opzichte van je gedachten of emoties. Je hoeft je er niet mee te identificeren, ze te geloven of onbewust te volgen. Je hoeft ze ook niet te veranderen of weg te duwen. Je kan gewoon accepteren dat ze er zijn. Je bent dan niet meer angstig maar je ervaart gevoelens van angst. Mindfulness is dus een houding ten op zichte van wat zich voordoet in het huidige moment, waarbij je ook leert zien dat je zoveel meer bent dan je gedachten en gevoelens.

En die houding kun je trainen. Zoals je moet bewegen om lichamelijk fit te worden, moet je ook oefeningen doen om de houding van bewustzijn van de huidige ervaring met acceptatie te verkrijgen. Een beetje oefenen leidt tot een beetje verandering in houding en veel oefenen leidt tot veel verandering in houding tot het huidige moment.

Is het moeilijk om mindful te zijn? Ja, best wel!

Bewustzijn van het moment is moeilijk

Bewustzijn van de huidige ervaring is moeilijk, omdat we onszelf eigenlijk continu verliezen in de identificatie met gedachten en gevoelens over het verleden (herinneringen, spijt, schaamte, schuld) of over de toekomst (plannen, zorgen maken, hoe kan ik pijn vermijden en plezier verkrijgen). We hebben een ‘negatieve bias’.

Evolutionair gezien is het niet zo gek dat wij over een brein beschikken dat het zekere voor het onzekere neemt en dus bij twijfel of iets een onschuldige rots of een gevaarlijke tijger is, voor de zorgelijke tijger-optie gaat. Heel verstandig! Liever tien keer de rots voor een tijger aanzien, dan een keer andersom… En aangezien wij fysiek ondergeschikt zijn aan de dieren waar wij een prooi voor kunnen zijn, heeft ons geavanceerde brein zich dus niet ontwikkeld om gelukkig te zijn, maar om ons veiligheid te bieden. De stand van vechten, vluchten of bevriezen is de voorkeursstand boven ontspanning en geluk.

Dus als ik niets te doen heb en er is niets dat me bedreigd dan zorgt de negatieve bias van het analyserende brein wel dat er een zorg opkomt. Al is het maar de gedachte: ‘Oh het is nu perfect, wat jammer dat dat over gaat!’ En aangezien alles vergankelijk is, is deze gedachte altijd voorhanden.

Natuurlijk is het brein prachtig, begrijp me niet verkeerd! We moeten kunnen plannen en anticiperen, maar de hoeveelheid tijd die wij aan verleden en toekomst besteden is veel groter dan noodzakelijk is.

Accepteren van wat is, is ook moeilijk

En accepteren van wat zich voordoet is ook moeilijk. We zijn namelijk ook sociale en competitieve wezens en vergelijken onszelf altijd met anderen. Status was – en is – namelijk ook bepalend voor onze veiligheid en welzijn. Dus of het nu om geld, fitheid, kunstzinnigheid, fysieke schoonheid, maatschappelijk succes, kinderen, intelligentie of het meest verlicht-zijn gaat, er is altijd wel iets dat we beter hadden kunnen of moeten gaan doen. En dat geeft stress.

Eigenlijk gaat het er bij acceptatie om, dat je naar jezelf leert kijken zoals je naar een puppy kijkt (of naar een kitten als je een kattenmens bent). Dat bolletje wol met die lieve oogjes op jou gericht plast en poept in je huiskamer en je denkt waarschijnlijk zoiets als ‘Aaaahhhhh, wat schattig! Hij is nog zo jong en heeft nog zoveel te leren.’ Deze accepterende en liefdevolle houding hebben we vaak niet naar ons zelf als we dingen doen die beter hadden gekund. Meestal oordelen we hard over onszelf, waardoor we ons dan al snel weer verliezen in gedachten over hoe het in het verleden beter had moeten gaan en zeker in de toekomst beter moet gaan.

Herkenbaar?

Mentale training

Daarom vraagt ‘bewust zijn van het huidige moment met acceptatie’ om oefening. Oefenen kan op vele manieren. Er zijn technieken die zich richten op het ontwikkelen van concentratie, op open observeren van wat er op dit moment in je gebeurt en op liefdevolle vriendelijkheid. Allerlei informele (wandelmeditatie, eetmeditatie), formele (vast meditatiemoment op de dag) en intensieve meditatietechnieken (bijvoorbeeld een intensieve retraite) kunnen hierbij ondersteunen. Veel praktische technieken hiervoor zijn binnen het Boeddhisme ontwikkelt. Je hoeft echter geen Boeddhist te worden om te kunnen profiteren van de beoefening.

Want dat het ontwikkelen van mindfulness grote effecten heeft op welzijn en gezondheid heeft de wetenschap inmiddels overtuigend aangetoond. Meer mindfulness leidt tot minder angst, depressie, tot betere relaties en beter opvoeden van kinderen (omdat empathie en compassie toenemen), het vertraagt de verkorting van telomeren van de chromosomen, wat geassocieerd wordt met minder snelle celveroudering, het verandert de structuur en functie van het brein (meer activiteit in gebieden die tot een gevoel van welzijn leiden, minder snelle veroudering van de hersenen) en leidt tot minder stress en dus tot minder stress gerelateerde aandoeningen (bijvoorbeeld chronische rug en nekklachten, maag- en darmklachten, hoofdpijn, slapeloosheid, seksueel disfunctioneren). Niet niks!

Zelfkennis

En daarnaast leidt het tot grotere zelfkennis. Bij het oefenen in mindfulness door middel van meditatie oefeningen wordt steeds duidelijker hoe je geest werkt. Je ziet hoe je op subtiele en minder subtiele manieren wegloopt van onprettige zaken en prettige zaken najaagt en hoe je hierdoor in allerlei (verslavende) patronen gevangen zit (denk bijvoorbeeld aan teveel of ongezond eten, drinken of schadelijke relaties).

Niks mis mee om daar in te zitten denk je? Dat is op zich waar. Alleen kan het leven relaxter, meer vervuld, liefdevoller en rijker zijn als je niet telkens ergens van weg of ergens naar toe moet rennen en als je je niet continu ergens mee hoeft te vergelijken. Tegelijkertijd ontwikkel je de ‘puppy-blik’ voor jezelf: je ontwikkelt (zelf-)compassie.

En gaandeweg wordt steeds duidelijker dat je jezelf altijd beperkt hebt en dat je veel grootser en heel anders bent dan je altijd gedacht hebt. En dat de wereld eigenlijk ook veel beter is dan je altijd gedacht hebt. Dat alles eigenlijk veel beter is dan je altijd gedacht hebt. En zo wordt je vrijer en kun je ieder moment dat zich aan je voordoet omarmen, ook als zich emoties of gedachten voordoen die we niet als prettig bestempelen. En zeg nou eerlijk: dat is toch eigenlijk veel fijner dan de helft van de momenten die je hebt weg wensen of dromen?

Doe je mee?

Zin om te gaan oefenen? Vraag hieronder een gratis ontdekkingssessie aan of ga mee op retraite!

Ja! Ik wil graag een persoonlijke, gratis ontdekkingssessie. Mijn naam is:*
E-mail:*
Eventuele aanvullende informatie:
Typ de karakters die je hier ziet, zodat ik weet dat je een mens bent:

Liefdevolle relaties als spiegels

Zuivere spiegel?
Reflecteren in een zuivere spiegel?

Reflecteren in liefdevolle relaties

De afgelopen dagen heb ik weer mogen genieten van het beste dat liefdevolle relaties te bieden hebben.
Wat dat is?
Liefdevolle relaties leveren de  zuiverste, scherpste en meest liefdevolle projecties van wat ik zelf in de wereld zet.

Iedere actie van mij leidt tot een effect bij deze mensen die mij zo dierbaar zijn. En dat effect wordt op transparante, eerlijke en onmiskenbare wijze aan mij geretourneerd. De reciprociteit in dit proces mag ook worden erkend: ook ik mag al hun pracht, kracht en complexiteit weerspiegelen. En zo ontgroeien we samen blinde vlekken, subtiele angsten en onzekerheden.
Wat een volle dagen, in de zin van waardevol, liefdevol en betekenisvol.

Alles wordt zichtbaar

Mij viel dit keer op dat gedragingen die ik in andere sociale relaties nauwelijks vertoon, ten volle aan de orde kwamen in het contact met deze naasten.

Ineens hoorde ik mijzelf in grote kwetsbaarheid en emotie uiten hoe belangrijk hij voor me is en de reflectie toonde me mijn significantie voor hem. Ik uitte mijn tederheid naar haar en grote genegenheid viel mij vervolgens ten deel. ’s Avonds was ik een rots in zijn branding en de dag erna vormde hij mijn steun en toeverlaat.
Wat een rijkdom.

Maar ook bevond ik me plotseling in een intense confrontatie over mijn levenshouding ten opzichte van de levenshouding van die lieve vriendin die ik al te lang niet in levende lijve ontmoet had en waarvan ik wéét dat ze prachtig in het leven staat. De vonken vervlogen bij de brownie. Haar krachtige zijnswijze gaf mij de ruimte om krachtig te zijn. We spiegelen elkaar met grote intensiteit. En mijn schaamtevolle terugblik leert me dat meer compassie van mijn zijde een passender kompas vormt.
Wat een les.

En gedurende de dagen zie ik hoe wij allen met groot plezier en soms wat ongemak ons spiegelend vermogen laten werken, zodat we met elkaar weer verder groeien.

En daar voel ik weer die oneindige dankbaarheid richting al die mensen om mij heen, die mij helpen om dit leven in zijn volle breedte te beleven en om steeds minder momenten verloren te laten gaan in onbewustheid.

Inspirerend nieuws

's Werelds beste nieuws werkt inspirerend
’s Werelds beste nieuws

Inspirerend nieuws dat er toe doet

Op een dag als vandaag voel ik me geroepen om me te richten op de zaken die er voor mij werkelijk toe doen en om mediabronnen op te zoeken die bereid zijn de huidige wereldsituatie op een alternatieve manier te belichten.

Dat leidde vandaag tot een aantal prachtige persoonlijke contacten en tot de ontdekking van de website: Worlds Best News. Een website die op een rij zet welke mooie ontwikkelingen er in de wereld zijn. Kijk vooral eens naar de pagina’s onder ‘al bereikt’.

Een aantal van de daar gepresenteerde feiten sluiten aan op wat ik al eerder had gelezen in de dikke pil van Steven Pinker: The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined. Hij heeft daar ook een lekker toegankelijke youtube presentatie over gegeven.

Kijk, dat vind ik nou een fijne  focus voor vandaag.
Ik wens je veel positieve inspiratie toe!

 

 

 

Groeien naar authentiek leven en werken