Categoriearchief: Bewustzijnsgroei

Onrust laten stromen

Een meester in het ‘in het nu zijn’

Vier maanden na mijn laatste bericht. De zomer kwam en ging.
De herfst dient zich inmiddels serieus aan.

De wind buiten lijkt een onrust in mij aan te wakkeren die zich wil uiten in woorden. Een woordenstroom die ingedamd leek te zijn, maar die nu toch weer buiten mijn bedding en in een breder veld lijkt te willen stromen.

Een onrust die zich niet laat temmen door inspanning of afleiding. Ik kom in verweer tegen deze aandachtsvrager. Maar de onrust laat zich niet afweren. Wellicht kan ik hem doorgang verlenen. De onrust stroomt door mij, ik geef hem de ruimte, zodat hij weer kan gaan.

Dus ik aanschouw. En schrijf. En bezie hoe de critici in mij er iets van vinden en hun gezichtspunt aan me op willen dringen. ‘Eigenlijk moet je…’, ‘Eigenlijk zou je…’.

En ik aanschouw. En doorvoel de onrust in mij. De tijdens mijn leven vergaarde oordelen en vermeende bestaansvoorwaarden weerklinken als stemmen en zijn voelbaar als een verkrampende kracht.

En ik weet dat ik het alleen maar hoef te laten stromen. Oh, hoe dankbaar ben ik voor dit weten. Beschouwen in mildheid. Ontspannen in de onrust. Interne acties, waar ik het vroeger extern zocht.

Ondanks alle tegenspraak en verweer die ik in mij ondervind, houd ik voet bij stuk. Ik weiger om aan voorwaarden te voldoen voordat het goed met me is en laat het zijn. Oude gewoonten dienen zich echter in volle kracht aan en ik neem een handje nootjes en voel een vaag plan ontstaan om een stukje te gaan hardlopen. Pogingen om deze onrust – effectloos – te bestrijden.

Ik glimlach om het Aardse wezen dat ik ben: zo levend vanuit automatismen én tegelijkertijd aanschouwend. Wondermooi en mysterieus.

Ik adem in en adem uit. Ik kijk naar mijn grote leermeesters op dit gebied. Mijn honden lijken een symbiotische relatie met hun manden te hebben ontwikkeld. Zij lijken te ervaren dat alles nu perfect is. Een blik vol bewustzijn op hen, brengt mij weer terug in de perfectie van het nu. De voortreffelijkheid van de onrust. Mijn verweer verdwijnt. Het is goed zo.

En met een opborrelende lach ontstaat de intentie om dan toch nog maar dat stukje te gaan hardlopen.

Innerlijke vrede: van wereldbelang

Road To Peace: start van binnen

‘We can never obtain peace in the world if we forget the inner world and don’t make peace with ourselves’
Tenzin Gyatzo, 14th Dalai Lama of Tibet

Bovenstaande quote vormde de inspiratie voor deze blog. Zij vormde de afsluiting van de documentaire die ik gisteren keek. ‘Road To Peace; Ancient Wisdom Of The 14th Dalai Lama Of Tibet’. Een schets van een korte periode uit het leven van een man die zich onvermoeid inzet voor humanitaire waarden, universele verantwoordelijkheid, wereldvrede en Tibet.

Jij bent van wereldbelang

Die quote, wat een krachtige oproep om vanuit een zelf-overstijgend perspectief te werken aan persoonlijke ontwikkeling, leidend tot innerlijke vrede. Want als je vrede in jezelf hebt gevonden kun je vrede in de wereld zetten. En zolang er nog ‘tumult’ in het hoofd en lichaam gaande is, zal verdeeldheid zich manifesteren in de wereld.

De basis van innerlijke vrede

Naar mijn idee zijn er vele wegen die leiden naar innerlijke vrede. Aan de basis van iedere weg ligt uiteraard de motivatie om vrede in jezelf en daarmee in de wereld te vinden. Je weet vast wel of je tot die groep behoort. Daarnaast herken ik de volgende elementen op de weg naar vrede:

1. Bewust zijn van innerlijk tumult

Het start met bewust zijn van het innerlijk tumult dat je ervan weerhoudt ieder moment ontspannen en gelukkig – oftewel in vrede – aanwezig te zijn. Eigenlijk dus het bewust zijn van innerlijke onvrede in al zijn verschijningsvormen.

Welke (beperkende) overtuigingen, normen en gewoontes leven er in je die je afhouden van vrede? Welke emoties of gedachten (herinneringen, projecties naar de toekomst) probeer je te vermijden? Wat levert je elke dag stress op? Het gaat hier om bewust worden van emoties, gedachten en fysiologische gevoelens. Het bewust worden en leren (her)kennen van deze innerlijke factoren vormt de start van zelfonderzoek. Het is ook een voorwaarde voor continue persoonlijke ontwikkeling. Deze innerlijke bewustzijnsgroei vraagt om een zelf observerende en reflecterende houding.

Meditatie en zelfreflectie

Mentale technieken om de innerlijke reacties op jezelf te leren beschouwen zijn meditatie en zelfreflectie. Mijn ervaring is dat bij meditatie – zeker in de beginfase – vele enigszins verborgen levensthema’s en herinneringen de neiging hebben spontaan op te komen. De kunst van bewustwording is dan om er ‘in mildheid mee te zijn’. Het te aanschouwen en er niets aan te willen veranderen. In de fase van bewustwording mag het er helemaal zijn. Alles mag aan het licht komen.

De bewuste – meer analytische – zelfreflectie kan ondersteund worden door meditatieve contemplatie van een vraag of ervaring. Je zou kunnen zeggen dat je doelbewust met ‘iets gaat zitten’. En je laat een vraag of ‘lastige situatie’ in je leven in stilte aan je geestesoog passeren. Zonder iets op te willen lossen of een antwoord te willen vinden. Het gaat puur om het belichten van alle hoekjes en gaatjes van de ervaring of de vraag, zodat deze volledig bewust wordt. Op die manier komen invalshoeken aan het licht die bij rationele analyse verborgen blijven. Ook kan het helpen om gedachtengangen, gevoelens of verwarrende situaties tot in detail uit te schrijven. Om scherp te krijgen wat er nu eigenlijk precies in je omgaat.

In gesprek

Uiteraard kan ook een gesprek met iemand die goed kan spiegelen helpen bij het verder bewust worden van met name verwarrende situaties. Jezelf spiegelen aan een goede vriend, coach of therapeut kan tot structurering in de verwarring leiden. Als je iets hardop uitspreekt gebeurt er namelijk iets bijzonders. Je ‘zet het in de wereld’ en daarmee wordt het moeilijk om te ontkennen dat het er is. Je maakt het daarmee ‘echter’ en bewuster. Ook dwingt het onder woorden brengen van iets je tot structureren. En tegelijkertijd verbind je je met de ander. Een mooi proces.

Het lichaam en de ziel als ingang

Naast bovengenoemde technieken biedt ook het lichaam een goede ingang om innerlijke reacties en eventuele blokkades te leren kennen. Welke angsten hebben zich vastgezet in jouw lijf? Welke drempels liggen er in contact met het eigen lichaam en daarmee in het contact met een ander? Er zijn vele vormen van ‘lichaamswerk’ om toegang te krijgen tot de binnenwereld en blokkades voorbij de beperking van de analytische geest. Denk hierbij bijvoorbeeld aan yoga, hypnose, lachmeditaties, ademsessies, dansen, tantra et cetera. Ook heb ik goede ervaringen met ‘bewustzijnsverruimende middelen’ om tot nieuwe inzichten te komen die in een normale bewustzijnsstaat niet bedacht kunnen worden. Alsof je direct contact maakt met je ziel (whatever that may be).

Zoek je eigen weg en wees nieuwsgierig

Mijn ervaring is dat de beste resultaten worden gehaald als verschillende technieken intensief worden uitgeprobeerd. Wees nieuwsgierig, want verschillende invalshoeken brengen verschillende inzichten voort. Persoonlijk vind ik het opvallend dat als de patronen die aan de oppervlakte liggen zichtbaar zijn geworden, er ruimte komt om ook de meer subtiele reacties van het lichaam, de emoties en de geest waar te gaan nemen. Het mooie van deze steeds verfijndere waarneming van de binnenwereld is ook dat subtiele veranderingen in deze patronen steeds zichtbaarder worden.

2. Verantwoordelijkheid nemen voor (uiting van) gevoelens

Als je eenmaal door krijgt wat er allemaal speelt in de binnen wereld, volgt de tweede stap in persoonlijke ontwikkeling. Neem volledige verantwoordelijkheid voor jouw innerlijke reacties. Ze vinden immers in jou plaats. Zolang je het idee hebt dat het door de buitenwereld komt dat jij je vervelend voelt, ben je slachtoffer van ‘externe attributie’ – zoals dat zo mooi heet – en niet aan het werk met persoonlijke ontwikkeling. En met ‘buitenwereld’ bedoel ik je partner, je vrienden, je werksituatie, je woonsituatie, de maatschappij, de politiek, de staat van de wereld, et cetera. Ieder excuus dat je maar kunt bedenken om er niet zelf voor te zorgen dat je je anders gaat voelen. Ik heb hierover eerder al het een en ander geschreven.

Veel mensen vinden deze stap heel ingewikkeld. Vaak wordt een voorwaarde geformuleerd, voor innerlijke vrede. Bijvoorbeeld: “Als ik nu maar een leuke partner zou hebben, dan zou ik gelukkig kunnen zijn.”  “Als ik een goede baan zou hebben, dan zou ik me geen zorgen hoeven maken.” Laat het me duidelijk stellen: onzin! Je kunt op ieder moment kiezen voor geluk, ontspanning en vrede in je hoofd.

Oefenen

Toegegeven: het vraagt wel wat oefening. Het kan uiteraard zijn dat er op dit moment nog innerlijke reacties opkomen – zie onder punt 1 – die je nog niet in staat stellen de keuze voor vrede te maken. Je bent dan nog niet vrij in alle situaties. Dat kan heel hardnekkig zijn. En het is vaak zoeken naar de juiste ingang voor de vastgelopen innerlijke reactie. En die ingang kan voor iedereen verschillend zijn. Op ontdekkingstocht dus.

Verantwoordelijkheid nemen voor acties

Goed, je bent je dus bewust van en voelt je zelf verantwoordelijkheid voor je gedachten, gevoelens en fysieke reacties. Dit betekent bijna vanzelf dat je ook verantwoordelijkheid neemt voor de wijze waarop je deze innerlijke wereld tot expressie brengt. Het is namelijk best vreemd als je je bewust bent van boosheid, dat je weet dat het niet door je partner komt, maar dat je hem toch uitscheldt. Door de keuze te maken om dit niet te doen, breng je dus al meer vrede in de wereld om je heen.

Tot expressie brengen

Maar, innerlijk tumult is niet verdwenen als je er bewust van bent, dus het is ook niet de bedoeling dat je het gaat onderdrukken. Alles wat je denkt en voelt mag er zijn. Het is alleen aan jou om een vredige uitingsvorm te vinden. Het kan je enorm helpen om dat wat in je is tot expressie te brengen. Vele creatieve (kunst)vormen zijn een prachtig middel hiervoor. Ook bovengenoemd lichaamswerk helpt niet alleen bij het bewust worden van innerlijke reacties, maar ook bij het uiten ervan. Zoek expressievormen waarin je je met lichaam, hart en ziel kan uitdrukken.

Maar het is ook de moeite waard om je te verdiepen in expressievormen waartegen je weerstand voelt. Het kan interessant zijn om daar juist in te duiken. De kans bestaat dat je daarmee nieuw innerlijk tumult ontdekt en dat je een nieuwe vorm te pakken hebt om jezelf te uiten. Dát levert snelle groei naar vrijheid en vrede op. Bemerk je bijvoorbeeld dat je ingehouden beweegt? Ga dansen! Vind je het moeilijk om jezelf te laten horen? Ga schreeuwen en/of zingen. Vind je het lastig om jezelf te laten zien? Ga toneelspelen of tantra doen. Heb je weerstand tegen het verliezen van controle? Verzin iets waar jij de controle verliest….

3. Op laten lossen

Het mooie van het hele bewustwordingsproces is dat patronen waar je in vast zat vanzelf veranderen en oplossen. Je hoeft dus geen actieplannen of zelfverbetering strategieën uit te werken. Steeds bewuster aan het licht laten komen wat in je leeft, laat je groeien naar een staat waarin stressvolle innerlijke reacties niet meer opkomen en volledige vrede in je heerst. Naar een staat waarbij je vanuit innerlijke rust al het moois dat je te bieden hebt in de wereld zet. Het is belangrijk om je hierbij te realiseren dat alleen patronen of reacties die volledig bewust en belicht zijn kunnen oplossen. Soms weet je dat iets een patroon van je is, maar lost het niet op. Waarschijnlijk zijn er dan hoekjes en gaatjes in dit patroon die nog niet bewust aan het licht gebracht zijn. Dit vraagt om creatieve nieuwe manieren om het hele patroon te belichten.

Persoonlijk voorbeeld

Hier een recent, persoonlijk en ietwat extreem voorbeeld uit mijn eigen leven. Ik was iemand die me snel gehaast kon voelen en gevoelens van irritatie en boosheid kon ervaren als situaties niet verliepen zoals ik dat dat graag zag. Uiteraard was ik me hiervan al jaren bewust en zag ik patronen en overtuigingen in mijzelf die dit innerlijke tumult veroorzaakte. Maar ondanks dat bewustzijn bleven gevoelens van haast en irritatie snel opkomen in situaties waar anderen zich niet druk om maken. Het kon bijvoorbeeld de angst zijn om een trein net te missen, terwijl ik nog alle tijd had om de volgende te nemen, een computer die een eigen leven lijkt te leiden of een persoon die niet prettig reageert in een gesprek. Inmiddels heb ik toch heel wat gemediteerd, gereflecteerd, gedanst, gezongen, mijn lijf verkend, et cetera. Dus ik dacht dat ik volledig bewust was van deze haast en irritatie, maar toch, het loste niet op.

Twee weken geleden heb ik voor mij iets heel nieuws gedaan: een ayahuasca ceremonie. De ervaring tijdens de ceremonie bevestigde voor mij ‘in elke cel’ – of moet ik zeggen ‘diep in mijn ziel’? – dat het leven per definitie verbonden en helemaal goed is. Dat alles precies gaat zoals het moet gaan en dat al die kleine dingen totaal irrelevant zijn. En plotseling werd haast, boosheid of irritatie lachwekkend. De gevoelens verdwenen gewoon. Het laatste onbelichte restje van dit patroon in mij werd belicht. En het loste op. Wat een rust. En weer een stukje vrijer.

Al doende leuk leven!

Het kan echter zo maar zijn dat we de volledige vrije staat van zijn niet in dit leven gaan bereiken. Geen nood! Laat het vooral geen ‘te behalen doel’ worden. Het bewust toepassen van de stappen om te groeien in bewustzijn, helpt om innerlijk tumult te verminderen en innerlijke vrede te verhogen. Want het bewust observeren van wat er in je leeft, leidt tot een verschuiving in je manier van zijn, waarbij de keuzevrijheid voor rust en geluk steeds groter wordt. Het leven wordt er dus al doende steeds leuker op. Ook neemt de vrede en harmonie in jouw omgeving toe. En het andere goede nieuws is: als je met milde nieuwsgierigheid op ontdekkingstocht gaat, heb je een ontzettend interessant en veelzijdig leven. Succes!

Verder praten? Maak vrijblijvend een kennismakingsafspraak.

Intens leven

Kunst van Aegis Mario S. Nevado

Intens mens

Deze blog is voor de intense mens en voor hen die in relatie staan met die mens. Het tracht wat licht te schijnen op hoe omgang met intensiteit gemakkelijker kan worden.

Mijn verhaal: 200% leven

Zo lang ik me kan herinneren ervaar ik de wereld ‘intens’. Intens in de zin van: diep doorvoeld gepaard met een grote hoeveelheid beschikbare energie. Deze gevoeligheid gecombineerd met vitaliteit heeft zich op vele manieren in het leven geuit. Zo waren er de hartstochtelijke felheid en tomeloze drift. Maar ook grote gedrevenheid in zaken die er voor mij toe doen, ontroostbaar verdriet bij het aanschouwen van lijden. Een enorme bewegingsdrang, zich uitend in een  fanatiek beleden sportleven, wanhoop in relatief oplosbare situaties en diep bezielde liefde.

Toen ik jong was, vatte mijn moeder het goed samen: ‘Jij leeft voor 200%’. Dat klopt! En de gevoelsuitslag van de intensiteitsmeter gaat – in korte tijdspanne – van 100% negatief naar 100% positief.

Afwijzing van eigen intensiteit

Op zich niets mis mee. Maar de uitingsvormen van de intensiteit hebben over het algemeen een negatieve betekenis gekregen binnen mijn referentiekader. Zo gaat het vaak als je ervaart af te wijken van ‘de norm’. Misschien herken je dat op het gebied van je eigen ‘tekortkomingen/talenten’. Op subtiele wijze geeft je omgeving je mee dat je afwijkt van normaal en dan is er een grote kans dat je die afwijkingen als negatief gaat beschouwen. Ik vond dus ook dat ik mijn gevoeligheid niet moest laten blijken, minder fel moest zijn, minder fanatiek, rustiger en gelijkmoediger. Ik vind mijzelf ‘te’. En hoewel ik al veel manieren heb gevonden om mijn intensiteit sociaal geaccepteerd in te zetten, kan een grote schaamte en vluchtdrang mij overvallen als zij zichtbaar wordt voor anderen.

Relatief grote draaglast en kleine draagkracht

Een dergelijke intensiteit kan ook leiden tot ‘stress’ in relatief stressloze situaties. Hoe dan? Een handig model om dit te bekijken is het weegschaal model. Op de ene schaal ligt de ‘draaglast’ en op de andere de ‘draagkracht’ van de persoon. De draaglast wordt bepaald door de omgevingseisen. Dit kan uiteraard variëren van moment tot moment. Denk aan eisen binnen het werk, verwachte rol binnen het gezinsleven, behouden van status, gebeurtenissen in het leven, et cetera. De draagkracht is de weerbaarheid van de persoon. Hierin spelen persoonlijkheid, normen, behoeften, gezondheid en dergelijke een rol.

Het is niet verrassend dat een intens mens al snel een onbalans ervaart in draaglast en draagkracht. De draaglast hoeft niet ongewoon hoog te zijn, om de draagkracht te overschrijden. Onvriendelijke ontmoetingen kunnen leiden tot groot innerlijk tumult, een stervende kever op de weg kan tot intens verdriet over de wreedheid en het lijden in de wereld en de eigen rol daarin leiden. Dagelijkse dingen worden ervaren als een zware draaglast voor diegenen met beperkte draagkracht.

Moeiteloos intens

Uit bovenstaande blijkt dat er een paar oplossingsrichtingen zijn voor de intense mens om meer moeiteloos te leven.

  1. Gezonde uitingsvormen ontwikkelen

    Gezonde strategieën aanleren in de uiting van de intensiteit. Dit is een belangrijke stap om schade aan jezelf of relaties te beperken. Hier zijn vele persoonlijke wegen te bewandelen. Voor de een zal het van belang zijn de mond te leren houden. Terwijl de ander gebaat is bij het leren zichzelf te uiten in een niet passief-agressieve vorm. De een zal haar gevoel meer moeten laten spreken, terwijl de ander wat meer mag nadenken in emotionele situaties. Soms kan het benoemen van de innerlijke storm of het jezelf toestaan bepaalde emoties te uiten veel ruimte geven in de interactie.

    In mijn leven heb ik geleerd dat er waarde zit in het gedoseerd uiten van mijn innerlijke orkanen uit respect voor mijn gesprekspartner en mijzelf. Belangrijk hierbij is dat deze gedragsaanpassing niet plaatsvindt vanuit het verwerpen van de intensiteit, maar vanuit de wens om geen schade aan zichzelf of de ander toe te brengen.

  2. Stress factoren verminderen

    Hier gaat het om het terugdringen van stressoren om de balans tussen draaglast en draagkracht te herstellen. Ook hier zijn oneindig veel maatregelen die kunnen helpen. Van het wisselen van baan tot het anders inrichten van het huis. Van mediteren tot meer feesten. Het gaat om het maken van persoonlijke en bewuste keuzes die maken dat de te dragen last als lichter wordt ervaren. Maar de wereld is beperkt beïnvloedbaar. Al doende beseft de intense mens waarschijnlijk dat de wereld altijd iets zal aanbieden waarover intense gevoelens kunnen ontstaan. De wereld is immers een spiegel. Dit kan leiden tot frustratie, depressie of lethargie. Maar de meest constructieve wijze om hier mee om te gaan is het aangaan van de volgende oplossingsrichting.

  3. Acceptatie van de wereld inclusief jezelf

    Het leren accepteren van wereld zoals die nu is. En in die acceptatie van ‘de wereld’ ligt ook de acceptatie van het zelf besloten. Veranderdrang op dit gebied is namelijk zinloos en stressverhogend: je bent intens of je bent het niet en de wereld is zoals zij is. Verzet tegen al wat is, inclusief jezelf levert alleen maar extra stress op. Niet dat het makkelijk is om je hieraan over te geven! Maar het opgeven van verzet leidt tot een rust gegrond in acceptatie van wat is. Zoals ik al eerder heb beschreven hoeft deze acceptatie niet tot passiviteit te leiden. Acceptatie is het startpunt. Hier vandaan kan worden overgegaan tot actie om in de wereld te manifesteren wat ten diepste voor jou van waarde is. Dat is veel effectievere actie dan actie die voortkomt uit stress, boosheid, frustratie of verdriet. Hoe kom je daar? Zoveel zielen, zoveel wegen; mediteren, (auto)therapie, goede gesprekken met vrienden, analyses, stilte, coaching, het aangaan van confrontaties et cetera.

Intensiteit: een zegen

Als de ‘normale zaken des levens’ keer op keer een grote impact hebben, kan dat leiden tot een grote motivatie om de eigen ervaring eens nader te beschouwen. Op zoek naar een wijze om het leven ‘draaglijker’ te maken. Daarmee kan het dus een sterke drijfveer voor persoonlijke ontwikkeling op emotioneel en spiritueel gebied zijn. Persoonlijk ervaar ik dat moed nodig is om de strijd tegen jezelf en de wereld op te geven en over te gaan tot omarming. En ook om de eigen uitingsstrategieën te herzien.

Maar als het lukt, wordt de eigen intensiteit een zegen. Hoe mooi is het om het leven diep te kunnen ervaren, groots lief te kunnen hebben, overweldigend te kunnen beleven? Een diep vervuld leven kan ontstaan vanuit deze wijze van zijn. Mijn dankbaarheid voor mijn intensiteit is inmiddels groot.

Verder praten over dit onderwerp? Vraag een gratis kennismakingsgesprek aan.

 

Overtuigingsvol overtuigingsvrij

Verschillende perspectieven geven een verschillend beeld van ‘de waarheid’

Comparitie versus discussie

Afgelopen maandag mocht ik mijn gedachten weer scherpen tijdens een comparitie bijeenkomst van mijn loge van de vrijmetselarij. Tijdens een dergelijke bijeenkomst wisselen we van gedachten over een bepaald onderwerp, zonder dat we in discussie gaan.

Hét verschil tussen ‘van gedachten wisselen’ en ‘in discussie gaan’ is dat je elkaar in het eerste geval niet probeert te overtuigen van je gelijk en in het tweede geval wel. Een comparitie geeft weldadig ruimte voor het  in respect uitwisselen van ideeën over een bepaald onderwerp.

Perspectieven op leven en sterven

Maandag wisselden we van gedachten over ritueel werk rondom het sterven. Tijdens de bijeenkomst dwaalden we af naar ideeën over wat er tijdens het stervensproces gebeurt. Een aantal gesprekspartners bleken hier een helder beeld over te hebben. En over wat ons te doen staat tijdens ons leven. Ik luisterde met grote interesse naar hun denkbeelden, die zij door tientallen jaren van studie op allerlei gebied hebben vergaard. Ik hoorde het aan als opties, als mogelijkheden die ik nooit zelf had kunnen bedenken en die daardoor nieuwe perspectieven bieden op het leven en de daarbij behorende dood.

Perspectieven leiden tot ‘niet-weten’

En nieuwe perspectieven vergaren op het leven helpt mij in mijn persoonlijke en spirituele ontwikkeling. Nieuwe wijzen van naar de wereld kijken laten me namelijk telkens weer de relativiteit van mijn eigen denkbeelden inzien. Het dwingt me mijn eigen gedachten en theorieën te bevragen. Het helpt me om steeds weer in te zien dat mijn ideeën slechts voortkomen uit de situatie waarin ik me bevind.

Geboren en getogen in een specifieke cultuur, in aanraking gekomen met specifieke opleidingen en werk en in contact met specifieke mensen in mijn leven. Mijn gedachten lijken mij niets anders dan het product van het op mijn eigen wijze combineren van alles wat ik tot me neem en ervaar. En hoewel ik hierdoor gevormd wordt en een unieke plek in de wereld inneem, tracht ik bewust te blijven dat mijn gedachten en tijdelijke overtuigingen geen absolute waarheid bevatten. Dat een ander tot een andere ‘mix van ingrediënten’ kan komen en daarmee tot een andere waarheid probeer ik niet te vergeten. Dit bewustzijn geeft me de ruimte om flexibel in het leven te blijven staan, mijn eigen denkbeelden niet al te serieus te nemen en in harmonie met andersdenkenden te kunnen leven. En om het mysterie van het leven – de ultieme waarheid – van alle kanten te blijven onderzoeken, zonder het ooit te hoeven begrijpen.

Allergisch voor overtuigingen

Maar ik heb hier wat te leren. Want afgelopen maandag – terwijl mij interessante perspectieven op het leven werden geboden – voelde ik weer wat ik wel vaker voel als ik het idee krijg dat iemand sterk overtuigd lijkt te zijn van de waarheid van de eigen denkbeelden. En wat ik dan voel, kan ik het beste omschrijven als een allergische reactie.

‘Iets moet zo zijn, want…’

Het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand zegt dat het wetenschappelijk is aangetoond en ‘iets dus zo moet zijn’. Of dat de oude wijsheidstradities het al 10.000 jaar zo beschrijven en dat ‘iets dus zo moet zijn’. Of dat wijze en begaafde mensen het zo hebben ervaren en dat ‘iets dus zo moet zijn’. Het argument maakt me eigenlijk niets uit, het feit dat iemand tot de conclusie komt dat ‘iets dus zo moet zijn’, roept bij mij weerstand op. En weerstand is altijd interessant, want daar valt wat te leren. Dit zo schrijvend kom ik tot de conclusie dat ik zelden tot de conclusie kom dat ‘iets dus zo moet zijn’. Meestal kom ik niet veel verder dan dat ‘iets dus een mogelijkheid is’ of ‘een interessant perspectief op het leven biedt’.

Het verblijven in een staat van ‘niet-weten’ is blijkbaar essentieel voor mij. En het aanbod van een groot scala aan verschillende denkbeelden brengt me niet tot een persoonlijke overtuiging, maar houdt me juist op het pad van de onwetende. Zie hier het belang voor mij van het wisselen van gedachten met wie dan ook.

Waarom geen recht op overtuigingen?

Maar waarom reageer ik dan zo allergisch op hen die besloten hebben wél te weten? Of die antwoorden op levensvragen zoeken in buiten hen zelf gelegen bronnen omdat die betrouwbaar worden geacht? Uiteraard heeft een ieder recht op zijn eigen overtuigingen. Wie ben ik om te zeggen dat iemand dat recht niet zou hebben? Telkens ervaar ik echter weer diep in mij dat ik een overtuiging heb dat iemand geen overtuiging mag hebben. Best hypocriet. En een hardnekkig trekje. Zodra iemand een sterke overtuiging verkondigt, gaan mijn nekharen een beetje overeind. Waarom?

Behoefte aan harmonie?

In eerste instantie dacht ik dat het mijn behoefte aan harmonie is, die me hier in de weg stond. Mijn vermoeden is namelijk dat het samenzijn van mensen over het algemeen harmonieuzer is als er geen sterke overtuigingen aanwezig zijn. Als een ieder verblijft in een ruimte van ‘niet-weten’ dan is het een vreedzaam samen zijn. Als er ‘weters’ in de kamer zijn, dan opent zich een arsenaal aan mogelijkheden om de harmonie te verstoren. Tegenover elkaar staan, elkaar proberen te overtuigen, onbegrepen voelen, alleen voelen, niet erkend voelen, et cetera.

En ik doe daar aan mee! Want als iemand een denkbeeld met volle overtuiging inbrengt, dan heb ik de neiging om daar andere denkbeelden tegenover te zetten. Niet als een zekerheid, maar als een mogelijke andere optie, waarvan ik niet weet of ze waar zijn. Ik ervaar de behoefte om de open ruimte rondom een thema te ‘verdedigen’. Ik kan het blijkbaar slecht verdragen als er stellingen op tafel liggen over ‘hoe iets is’ en wil dat weer terugbrengen in een staat van ‘hoe het mogelijk zou kunnen zijn’. Maar uiteraard brengt mijn opstelling in een dergelijke discussie een verdere verdeeldheid tot stand: mensen voelen zich in de verdediging gedrukt en neigen naar sterkere stellingname. Ik begrijp hen immers niet, laat hen alleen staan, zit fout, erken hen niet, et cetera. En zo versterk ik het (subtiele) lijden in de mens door de verdeeldheid te vergroten.

Zelfveroordeling!

‘Behoefte aan harmonie’ was dus mijn reactie in eerste instantie op de vraag waarom mijn nekharen rijzen zodra iemand een sterke overtuiging verkondigd. Het klinkt als een plausibel verhaal, maar als ik kritisch kijk naar wat ik doe, geloof ik mezelf niet helemaal.

Eigenlijk verdedig ik mijn gewenste staat van niet-weten naar mensen om me heen. Ik probeer hen ervan te overtuigen dat zij geen overtuigingen zouden moeten hebben. En de behoefte aan verdedigen op een manier die aansluit bij de omgeving, ontstaat over het algemeen als je zelf niet helemaal overtuigd bent dat het goed is zoals je bent. Blijkbaar ben ik er zelf nog niet helemaal van overtuigd dat ik overtuigingsvrij en ‘onwetend’ mag zijn in een wereld gevuld met overtuigingen! En ik probeer de wereld om mijn heen ervan te overtuigen dat dat toch echt de beste manier van zijn is. Een onwaarachtige (re-)actie natuurlijk, ik kan mijn energie beter steken in het zelf in vrede zijn met mijn niet-weten. En dát dan in de wereld zetten.

Bewust zijn tot verschillen oplossen

Weer een stapje verder in de bewustzijnsgroei op dit gebied. En net als met alle persoonlijke ontwikkeling weet ik wat me nu te doen staat. Deze zelfveroordeling bewust en liefdevol aanschouwen en de ruimte geven. Niet wegduwen en er niet in mee gaan. Hiermee – weet ik inmiddels uit ervaring – zal een verschuiving gaan plaatsvinden. Net zo lang aanschouwen tot ik zonder enig innerlijk conflict de ‘weters’ en ‘niet-weters’ dezelfde ruimte kan geven. En hen dus niet meer als ‘verschillend’ ervaar. En daarmee neemt de harmonie in mijzelf toe en zal de harmonie om mij heen toenemen. Wat is het toch eigenlijk eenvoudig als je je eenmaal bewust bent van iets!
🙂

Vlammend betoog over intentionele verandering

Een vlam lijkt stabiel, is een proces

Kaars meditatie

Een aantal jaar geleden deed ik een meditatie oefening tijdens een stilte retraite van twee weken. Ik zat in een donkere meditatiezaal. Voor me stond een kaarsje in een standaard. Het kaarsje werd aangestoken en de opdracht was om naar het kaarsje te kijken alsof je naar jezelf kijkt. Ik keek. Ik zag een vlam die ieder moment dezelfde leek te zijn en die zich langzaam naar beneden verplaatste. Totdat het lont en het kaarsvet op waren.

Maar ik keek niet naar een zich verplaatsende vlam. Ik keek naar een chemisch proces. Kaarsvet, lont, warmte en zuurstof hebben als resultante een vlam. Het lijkt een statische vlam. Het is een vlam die op ieder moment opnieuw gevormd wordt. Afhankelijk van de omstandigheden is de vlam klein, groot, fel, zwak of dooft zelfs uit.

Het kwartje viel: ik lijk een relatief stabiele persoon te zijn, maar ben eigenlijk ieder moment de resultante van een proces van het lichaam, de omgevingsfactoren en de keuzes die ik tot dan toe heb gemaakt. En ja, ik brand uiteindelijk op.

Verander je vlam met je intentie

Hoe ervaar jij momenteel de resultante van je leven? Kan het beter? Gaat het in de richting die je wilt? Of ervaar je stilstand? Als je niet tevreden bent met (de richting van) je huidige leven, wordt het tijd om jouw vlam te veranderen. Maar hoe verander je jouw vlam? Oftewel, hoe transformeer je je huidige leven naar een leven dat echt bij je past?

Daarvoor moet je inzien dat de huidige ervaring alles te maken heeft met de intenties waar vanuit je bewust of onbewust je leven leeft. Jouw intenties bepalen namelijk hoe je je leven vorm geeft. Verandering naar een beter leven verloopt daarom in 3 fasen.

Fase 1: je huidige intenties leren zien

Fase 1 is je bewust worden van de huidige intenties van waaruit je leeft. Je zal namelijk niet de eerste zijn die vanuit een onbewuste intentie leeft. Stagnerende intenties zijn bijvoorbeeld: ‘ik wil meer zekerheid’ (financieel, in een liefdesrelatie, op mijn werk). Of: ‘ik doe alleen maar dingen die comfortabel voelen’, ‘ik moet mooier (dunner, dikker, gespierder, jonger) zijn’.

Uit deze intenties komen doelen voort, die de concrete inrichting van je leven tot gevolg hebben. Je mooiste en meest zinvolle leven leef je daarom, als de intenties waaruit je leeft dicht staan bij wat je werkelijk waardevol vind. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is het niet. Er staat namelijk veel angst in de weg.

Jarenlang heb ik bijvoorbeeld de leidende intentie gehad om overal succesvol in te zijn. Dat was hard werken en gaf uitstekende resultaten. Ik had een goed betaalde baan als organisatie adviseur waarin ik me kon ontwikkelen. Deed er ook nog een MBA-opleiding naast. Kortom, ik was ‘succesvol’. Desondanks waren plezier en zingeving uit het oog en hart verdwenen. Want met ‘succesvol’ zijn, gaf ik geen uitdrukking aan mijn diepste innerlijke waarden. Het was een vlucht van mijn eigen onzekerheid, weg van mezelf. Ik zag alleen niet dat het zo werkte. Wat ik uiteindelijk bewust ervoer was twijfel. Er moest toch ‘meer’ zijn in het leven. ‘Anders’, ‘beter’, ‘mooier’ moest het kunnen. Dit was ‘het’ niet. Waar was de zingeving?

Als je deze twijfel herkent in je leven, kan het zijn dat je niet (meer) volgens je diepste waarden leeft. Deze twijfel vormt vaak de opmaat naar de volgende fase.

Fase 2: tussen-intentie ‘rust’

Om op zoek te kunnen gaan naar hoe het ‘anders’, ‘mooier’, ‘zinvoller’ kan, heb je ruimte nodig in je leven. Als je nog niet scherp hebt welke intentie je echt tot uitdrukking wilt brengen, kan het helpen om vanuit een nieuwe en tijdelijke intentie te gaan leven. Een intentie die voor mij goed werkte en die ik vaker om me heen hoor is: ‘meer rust creëren’ in het leven. Het streven naar ‘rust’ erkent dat huidige activiteiten die voortkwamen uit de oude intentie(s) niet meer bij je passen. Je moet dus eerst stoppen met de activiteiten die uit de oude intentie(s) voortkwamen om ruimte te creëren voor iets nieuws dat je nu nog niet kent.

Zo start een persoonlijke transformatie. De vlam verandert.  Zonder helder doel voor ogen. Geen droom over wat je met je leven wilt doen. Alleen maar ruimte creëren voor iets dat beter bij je past en er op durven vertrouwen dat het juiste zich zal aandienen. Leven vanuit de tussen-intentie ‘rust’ uit zich over het algemeen op twee manieren.

1. Kiezen voor rust

Tijdens ieder bewust keuze moment in je leven kun je kiezen voor de optie die ‘meer rust’ brengt. Je kunt bijvoorbeeld minder gaan werken ‘ten koste van’ succes, financiële zekerheid, status of welke zekerheid je ook maar probeert te verkrijgen met werk dat niet (meer) bij je past. Of je kunt stoppen met het actief onderhouden van alle sociale contacten waar je niet ontspannen van thuis komt. Dit kan gaan ‘ten koste van’ populariteit, ontvluchten van eenzaamheid, sociale bevestiging van je bestaansrecht, of wat je ook maar uit deze contacten haalt.

Dit is veel moeilijker dan het klinkt. Ik ervoer duizenden momenten als stressvol, want kiezen voor rust ging ten koste van ‘succes’ en voelde dus als een verlies van hoe ik tot dan toe had geleefd. Ik zag mezelf in de beweging van ‘minder succesvol en meer rust’ eindigen in de goot, eenzaam en zonder inkomen. Over het algemeen is dit de mate van angst die een intentie verandering met zich mee kan brengen. Diepe, existentiële angst. Alle stapjes in de nieuwe richting zullen als risicovol worden ervaren. Het vraagt dus veel moed en motivatie om vanuit een nieuwe intentie te gaan leven.

2. Tot rust komen en zelfkennis opdoen

De tweede manier waarop de tussen-intentie ‘rust’ zich kan uiten is het terug in de ruststand komen. Vanuit een stressvol bestaan is het belangrijk om mentaal en fysiek weer in een ‘ruststand’ te kunnen komen en te her-ontdekken wat voor jou werkelijk van belang is. Hiervoor zijn vele technieken beschikbaar. Denk aan meditatie, coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten. Alle activiteiten waarmee je onbewuste gedragspatronen en intenties aan het licht kunt brengen, helpen hierbij. Mooie en pijnlijke (zelf)inzichten zullen je met vallen en opstaan leiden naar betere manieren om je tot jezelf en de wereld te verhouden. En als er iets is dat rust geeft is het dat wel.

Voor mij waren de vele meditatie retraites die ik deed een boost om tot dieper zelfinzicht te komen. Al doende losten diep gewortelde patronen op en leerde ik het leven in zijn volle breedte omarmen. Ook coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten hielpen. En daarnaast had ik het geluk dat ik prachtige mensen in mijn leven heb, die steunden in het oefenen en ontdekken. Verder ging ik – naast het sporten dat ik toch al deed – gezonder eten. Dit gaf letterlijk rust in mijn lichaam.

Fase 3: innerlijke waarden als intenties

Maar met rust alleen kom je er niet. De gecreëerde rust is de ruimte in je leven die je kunt gebruiken om je diepste waarden in te gaan manifesteren. Het kan zo maar eens zijn dat je de rust die je in je leven creëert stiekem toch invult met activiteiten die passen in je oude intentie. Het vraagt dus oplettendheid tijdens fase 1 en 2 van het transformatieproces om je diepste innerlijke waarden aan het licht te laten komen. Zij kunnen het nieuwe kompas in je leven gaan vormen.

Je hebt geen concreet doel, passie of droom nodig om de ontstane rust in je leven zinvol in te vullen. Slechts waarden waarmee je je ten diepste verbonden voelt. Denk bijvoorbeeld aan intenties als lijden minimaliseren, vreugde bevorderen, liefde verspreiden, in vrijheid leven en laten leven. Deze intenties kunnen zich vertalen in persoonlijke doelen, passies en dromen die echt bij je passen en waarnaar je je leven gaat inrichten. Lijden minimaliseren kan zich bijvoorbeeld uiten in het starten als vrijwilliger voor mensen in nood, het steunen van hulporganisaties, het jezelf aanmeten van een veganistisch dieet, het vervullen van de behoeften van je kind tijdens de opvoeding, het maken van lange wandelingen met je hond en op duizenden andere manieren. Het maakt niet uit hoe je jouw leven concreet vorm geeft, als je het maar vanuit die diepste persoonlijke waarden en intenties doet.

Hiermee leidt je jezelf naar groot geluk en zinvol leven.

Niet alleen

Bovenstaand proces heeft mij in de afgelopen tien jaar volledig getransformeerd. Met hulp van vele professionele ondersteuners en dierbaren is alles veranderd. Liefdesrelaties, vriendschapsrelaties, werk, dieet, sociale omgangsvormen, mijn kijk op mijzelf, het leven, en eigenlijk alles wat ik maar kan bedenken, het is niet meer zoals het was.

Ik heb inmiddels geen behoefte meer aan het bedenken hoe mijn leven er concreet uit zal gaan zien. Ik erken de volledige onvoorspelbaarheid ervan. Ik ga aan de slag met bij mij passende initiatieven en  vertrouw er op dat de diepste waarden in mij, zo’n proces creëren dat de resulterende vlam – mijn leven – precies goed zal zijn. Vrijheid in overgave, met omarming van de onzekerheid. Ik wist niet dat een dergelijke kwaliteit van leven bereikbaar was.

Gaat dat altijd goed? Is het nooit meer spannend? Nee zeker niet! Er is nog altijd veel te leren. Ik zoek telkens opnieuw naar uitdagingen buiten mijn comfort zone. Maar ik geniet wel steeds meer van het leren. Van de spanning. Van het vallen en opstaan. Van de heftige inzichten en des-illusies die soms voorbij komen. Want ik weet dat  zij mij verder helpen om het leven in zijn volle pracht te kunnen ervaren. Het goede nieuws is: hoe verder je in dit proces komt, hoe makkelijker het gaat.

Geloof dus niet dat je niet kan veranderen, dat je vast zit of dat een situatie uitzichtloos is. Gewoonten en overtuigingen houden ons onbewust op het vertrouwde pad. Afwijkingen van het pad leiden tot gevoelens van angst en onzekerheid en dat gaan we graag uit de weg. Maar die angsten en onzekerheden bewust in de ogen kijken, leidt tot de transformatie naar een diep gelukkig leven.

Niet de gemakkelijkste weg, maar verreweg de mooiste manier van leven. Mocht je willen starten of al een flink eind op weg zijn: klop gerust bij me aan als je wat ondersteuning kunt gebruiken 😉

Alles is zelfreflectie

Ken uzelf, door de wereld als spiegel te zien

Ken uzelf, door de wereld als spiegel te zien

Alles is zelfreflectie

Ik heb het in een eerdere blog al eens als voetnoot genoemd: alles wat je in de wereld ziet (en zet) is een reflectie van jezelf. Er is niets anders dan zelfreflectie oftewel projectie van jouw binnenwereld op de buitenwereld. Dit kan naar mijn idee op twee niveaus bekeken worden.

1. Vanuit het grotere geheel

Als ik er vanuit mijn huidige visie op het bestaan zuiver naar kijk, dan denk ik dat dat wat we normaliter als onszelf identificeren, slechts een deelprocesje is in een veel groter proces dat alles includeert. En met alles bedoel ik al wat leeft en niet leeft, zowel op als buiten deze planeet. In die zin zijn we dus deel van een groter geheel en leven we de praktische illusie dat we daar los van staan. Het geheel voel ik in als een groot golvend proces waar ik lokaal mijn dansje doe. En ik neem dat gegolf waar als ‘anders dan ik’.

Ik vergelijk het maar als volgt: mijn linker hand staat ogenschijnlijk los van mijn rechter hand, maar beiden zijn onderdeel van het zelfde grotere lichaam. En als de linker hand de rechter kwetst, dan heeft het geheel daar last van. En als de linker hand meerdere onderdelen van het lichaam kwetst, dan is de hand uiteindelijk zelf de dupe en sterft mee met het totale lichaam. De hand kwetst daarmee zichzelf.

Als dit beeld klopt, dan is alles letterlijk zelfreflectie: alles wat je ziet is onderdeel van je grotere zelf en als je ergens schade aanbrengt, dan brengt dat schade aan aan het systeem waar je zelf deel van uit maakt.

2. Vanuit het praktische bestaan

Maar goed, we hebben de illusie van het los staan vast niet voor niets in het leven geroepen. Het is handig dat we in ons dagelijks leven  processen definiëren als binnen onszelf en buiten onszelf. Ons Aardse bestaan wordt immers een stuk praktischer als we binnen de illusie goed functioneren. Hiermee brengen we ordening aan in alles wat ons omringt en kunnen we keuzes maken om onszelf te laten voortleven. Zoals ik ooit in een boek las van een spirituele leraar: ‘Als je niet weet waar jouw mond is om het voedsel in te stoppen verhonger je’.

Even wat voorbeelden over hoe de reflectie van onszelf in alles  op het praktische niveau werkt;

  • Muziek kan op het ene moment tot tranen toe ontroeren, en op een ander moment kan dezelfde muziek uitdagen om te dansen of als irritante herrie worden waargenomen.
  • Pijn kan op het ene moment een hinderlijke beperking zijn en op het volgende moment een zinvolle aanwijzing van het lichaam over waar je teveel van jezelf vraagt of je dwingen tot de rust die je nodig hebt.
  • Een persoon kan op het ene moment ‘moeilijk’ doen. En op een ander moment zie je bij hetzelfde gedrag dat zij gewoon zichzelf is en dat jij degene bent die moeilijk doet. Jij vindt immers dat die persoon anders moet zijn. Dan hoef je bijvoorbeeld niet zelf je grenzen aan te geven of verantwoordelijkheid te nemen voor wat je voelt.

Dus de innerlijke beleving geprojecteerd op een object dat buiten ons ligt,  kan maken dat dat object als ‘mooi’, ‘uitdagend’, ‘herrie’, ‘hinderlijk’, ‘zinvol’, ‘rustgevend’, ‘moeilijk’, ‘prima’, et cetera beleefd wordt. Deze beleving zegt dus niets over de ‘buitenwereld’ en alles over jezelf.

Balans

De kunst is dus te zoeken naar balans tussen de praktische afgescheidenheid om voor onszelf te kunnen zorgen en het spirituele weten van leven in verbondenheid. Dit kan ons behoeden van doorslaan in spiritueel zweven zonder praktische waarde of in afgescheidenheid waarmee we onszelf – vaak ongemerkt – op het kleine en grote level pijn doen. Het bewust zijn van de wereld als onze spiegel, kan helpen om deze balans te vinden en te behouden.

Onbewuste negatieve reflecties leiden tot lijden

Onbewuste negatieve zelfreflecties – in de vorm van negatieve projecties op een ander mens of object – kunnen leiden tot grote innerlijke ellende. Als je immers denkt dat die ander of de wereld buiten je moet veranderen, zodat jij gelukkig kan zijn, dan sta je voor een hopeloze opgave. De wereld is immers wat hij is en de ander leeft zijn leven en hoeft zich niet aan jou aan te passen. Jouw invloed daarop is minimaal. Hoe kun je dan ooit gelukkig worden?

We proberen natuurlijk om die buitenwereld een beetje naar de overtuiging van ons moment te kneden. Controledrang is niemand vreemd denk ik en soms werkt dat een tijdje ook nog wel redelijk. Maar, de gevoelens van frustratie en teleurstelling die opkomen als het niet loopt zoals we zouden willen – en vooral als de ander niet doet wat we willen – kennen we waarschijnlijk allemaal wel.

Verbeter de wereld, begin…

Het goede nieuws is dat er niets in de wereld of de ander hoeft te veranderen om gelukkig te zijn: jij kunt je reflecties en projecties veranderen. Dat is een behulpzaam inzicht, want laat je daar nu 100% controle over hebben!

Het kan bevrijdend zijn om je zelfs in het moment van frustratie of teleurstelling te realiseren dat het jouw gevoelens zijn die opkomen en dat je de ander daar de schuld van geeft. De gevoelens verdwijnen daarmee niet, maar je houdt ze ook niet in stand door er een ‘verhaal’ omheen te bedenken waarin de ‘buitenwereld’ de schurk is en jij het slachtoffer. Je kunt de gevoelens waarnemen, ervaren en weer van je af laten glijden. Je hoeft er verder niets mee, je hoeft ze niet weg te stoppen. Maar je hoeft ze ook niet te vast te zetten op de ander en daarmee je eigen verantwoordelijkheid voor die gevoelens te ontlopen. Het vraagt om een radicaal accepteren van wat zich op ieder moment aandient.

Lijdzaam toezien?

Radicaal accepteren van wat er is en daardoor het lijden in jezelf verminderen, betekent niet dat je lijdzaam moet toezien hoe het er aan toe gaat. Het betekent dat je vanuit een accepterende houding van wat er nú is, dát in de wereld kunt gaan zetten wat jij belangrijk vindt. Je wordt dus de verandering die je wilt zien. En grote kans dat je met deze authentieke houding anderen inspireert om dat ook in de wereld te zetten. En zo wordt je de start van een – in dit geval wereld-vriendelijke – olievlek.

Oefening baart kunst

Uiteraard vraagt dit oefening! Als je hier mee aan de slag gaat, zul je merken dat rauwe emoties goed hanteerbaar zijn en snel weer vervliegen om ruimte te maken voor gevoelens van welzijn. Veroordeel de emoties die opkomen niet: ze zijn en blijven opkomen. Je hoeft er alleen de buitenwereld niet de schuld van te geven.

Als je je eigen overtuigingen over anderen – die dus eigenlijk over jou gaan – weet te ontmaskeren en onder ogen weet te zien, dan ontstaat er ruimte. Ruimte voor jezelf en voor de ander. Het is zoveel fijner als je de teleurstelling kunt zien als een gevolg van je eigen overtuiging die je aan kunt passen. Daar heb je immers invloed op. Je ben niet langer de speelbal van de omstandigheden. Ook hoef je niet langer te vervallen in verwijten, boosheid, verdriet of ruzie ‘door de ander’. Dat geeft ook de ander ruimte om zichzelf te kunnen zijn.

Heerlijk dat je het gewoon in eigen hand kunt houden. Om vol verwondering naar jezelf te kijken en te denken: ‘Hé! Deze situatie roept veel bij mij op. Wat wil ik nu eigenlijk? Welke aannames doe ik? Wat kan ik daar zelf in doen? Hoe kan ik de ander daar op vriendelijke wijze bij betrekken?’. Op die manier ontstaat er een vreedzame oplossing van ervaren gevoelens én sta je echt zelf aan het roer. Dit is beter dan de schijncontrole die je over de wereld buiten je eigen procesje hebt.

En wat is er mooier dan tot inzicht het inzicht te komen dat je je eigen stress kunt verminderen door je houding ten opzichte van de buitenwereld (die nu eenmaal is wat ie is) te veranderen.

The work van Byron Katie

Maar hoe leer je dat?
Deze week kwam dit onderwerp relatief veel aan de orde in (coachings)gesprekken. Bewust worden/zijn van het feit dat alles zelfreflectie is, leidt al tot verandering. Een ander krachtig instrument dat ik ook tijdens coaching inzet, is ‘The work’ van Byron Katie. Ik denk niet dat the Work in alle situaties een oplossing biedt. Soms moet je gewoon uit een situatie vertrekken en biedt een andere houding ten opzichte van een situatie te weinig groeiruimte. Maar in veel situaties waarin een wens bestaat om iemand of een groep te veranderen, maar dit ligt buiten je macht én je hebt daar last van én je kan of wil niet uit de situatie stappen, kan het een zeer krachtige tool zijn om je bewust te worden van wat je nu eigenlijk aan het doen bent.

Denk niet dat dit altijd makkelijk is, het kan echt heel confronterend zijn! Het kan shockerend zijn als je ziet wat je allemaal bij de ander probeert te regelen om zelf maar niet onder ogen te hoeven zien wat je diepere drijfveer is. Soms lukt het je dan ook niet om dit proces alleen in gang te zetten.

Wil je er toch mee starten? Zoek dan iemand die je vertrouwt en ga er samen mee aan de slag. Je kunt ook een gratis ontdekkingssessie bij me aanvragen en dan kunnen we samen een start maken.

Liefdevolle relaties als spiegels

Zuivere spiegel?
Reflecteren in een zuivere spiegel?

Reflecteren in liefdevolle relaties

De afgelopen dagen heb ik weer mogen genieten van het beste dat liefdevolle relaties te bieden hebben.
Wat dat is?
Liefdevolle relaties leveren de  zuiverste, scherpste en meest liefdevolle projecties van wat ik zelf in de wereld zet.

Iedere actie van mij leidt tot een effect bij deze mensen die mij zo dierbaar zijn. En dat effect wordt op transparante, eerlijke en onmiskenbare wijze aan mij geretourneerd. De reciprociteit in dit proces mag ook worden erkend: ook ik mag al hun pracht, kracht en complexiteit weerspiegelen. En zo ontgroeien we samen blinde vlekken, subtiele angsten en onzekerheden.
Wat een volle dagen, in de zin van waardevol, liefdevol en betekenisvol.

Alles wordt zichtbaar

Mij viel dit keer op dat gedragingen die ik in andere sociale relaties nauwelijks vertoon, ten volle aan de orde kwamen in het contact met deze naasten.

Ineens hoorde ik mijzelf in grote kwetsbaarheid en emotie uiten hoe belangrijk hij voor me is en de reflectie toonde me mijn significantie voor hem. Ik uitte mijn tederheid naar haar en grote genegenheid viel mij vervolgens ten deel. ’s Avonds was ik een rots in zijn branding en de dag erna vormde hij mijn steun en toeverlaat.
Wat een rijkdom.

Maar ook bevond ik me plotseling in een intense confrontatie over mijn levenshouding ten opzichte van de levenshouding van die lieve vriendin die ik al te lang niet in levende lijve ontmoet had en waarvan ik wéét dat ze prachtig in het leven staat. De vonken vervlogen bij de brownie. Haar krachtige zijnswijze gaf mij de ruimte om krachtig te zijn. We spiegelen elkaar met grote intensiteit. En mijn schaamtevolle terugblik leert me dat meer compassie van mijn zijde een passender kompas vormt.
Wat een les.

En gedurende de dagen zie ik hoe wij allen met groot plezier en soms wat ongemak ons spiegelend vermogen laten werken, zodat we met elkaar weer verder groeien.

En daar voel ik weer die oneindige dankbaarheid richting al die mensen om mij heen, die mij helpen om dit leven in zijn volle breedte te beleven en om steeds minder momenten verloren te laten gaan in onbewustheid.

Vergankelijke wijsheid

Vergankelijkheid in de herfst

Het is bijna te voor de hand liggend om over te schrijven in de herfst, maar ik werd er vandaag keer op keer mee geconfronteerd: de vergankelijkheid.

Het is er natuurlijk ook de tijd van het jaar voor: overal gevallen bladeren, planten in de tuin die het zwaar beginnen te krijgen na de eerste nachtvorst, het licht laat ons al vroeg op de dag in de steek en het duurt nog even voordat dat überhaupt op zijn retour is en ik kom steeds minder buren tegen, aangezien de mensen zich daar waar ze kunnen terugtrekken in hun warme holletjes, voor kachels en openhaarden.

Het kan niet lang meer duren of de Sint is weer in het land. Het zal mij benieuwen of hij de pakjes nog bezorgd krijgt nu zwarte Piet steeds minder welkom is. In ieder geval mogen we niet klagen over de bonte verscheidenheid van de kruidnoot; ik zag dat hij nu zelfs met een caramellaagje te verkrijgen is bij de grootste kruidenier van Nederland.

En zo bestaat het leven uit één en al cycli die we keer op keer doorlopen. Cycli met kleine variaties die voldoende stof doen opwaaien om onze geest bezig te houden. Ze geven ons soms zelfs het idee dat er iets unieks aan de hand is.

Alles is een proces

Binnen de Boeddhistische lessen die ik de afgelopen tien jaar heb mogen ontvangen, komt de vergankelijkheid ruim aan bod. Boeddha gaf namelijk aan dat een diepe onvrede de neiging heeft het leven in al zijn aspecten te doordringen. Deze onvrede ontstaat omdat alle (levens)vormen vergankelijk zijn en constant veranderen. En wat de mens van nature meestal wil, is vasthouden aan de plezierige zaken en afstand nemen van onplezierige zaken. Aangezien alles altijd in verandering en vergankelijk is, lukt dat vasthouden en vermijden niet zo goed en dat leidt tot ‘lijden’ (onvrede). De kunst is om dit systeem te leren doorzien en om het leven zoals zich dat op ieder moment voordoet werkelijk te leren zien als een continu proces en te aanvaarden. Klinkt simpel – is ook simpel – maar het toepassen ervan is niet eenvoudig en heeft verregaande consequenties in hoe het leven wordt geleefd.

Wake-up call

Sinds ik me bewust ben geworden van de vergankelijke aard van alle dingen – of het nu een zomer is die plaats maakt voor de herfst, een haardvuur dat uitdooft, een lichaam dat minder sterk wordt, een relatie die verandert, een bos bloemen die langzaam sterft – is het bewust worden van die vergankelijkheid een zinvolle wake-up call geworden voor hoe ik op dat moment in het leven sta. Ieder moment waarin de vergankelijkheid bewust door mij wordt waargenomen, laat me op dat moment beschouwen waar ik me dan aan hecht en waar ik me op dat moment van wil distantiëren.

Bewustwording an sich blijkt een grote veranderaar te zijn. En het heeft door de jaren heen tot meer tevredenheid in het moment geleid. Daarmee kan ieder vallend blad me een stukje bewuster laten leven voorbij het lijden. Neemt niet weg dat er nog ontelbare onbewuste momenten voorbij komen in mijn leven. Maar ach, ik heb nog een heel leven om te leren. Ja, ja, ook dat mag er zijn 🙂

Een oud patroon als groeikans

loesje-een-kans

Een oud patroon roept veel op

Oude patronen uit het gezinssysteem werden aangesproken vandaag. Een onschuldig startend telefoongesprek ontaardde in wederzijdse pijnlijke desillusies. Het vraagt grote helderheid van mijn waarnemende geest om niet mee te gaan in de direct ervaren emotionele vraag en om dicht bij mijn eigen waarde(n) te blijven.

Aan de ene kant is er de voelbare vraag om de pijnlijke emotie van de ander op de gebruikelijke manier op te lossen. Niet heel ingewikkeld voor me, dat heb ik immers een leven lang gedaan en daarmee wordt de angel uit de pijnlijke situatie van dit moment gehaald. Maar deze oplossing is niet duurzaam, want uiteindelijk ligt de oplossing niet in mijn handen. De emotie is immers van de ander en niet van mij.

Aan de andere kant is er de door de jaren van bewustzijn opgebouwde autonome zijnswijze die roept om bij mijzelf te blijven. Deze zijnswijze moet een beetje gebogen en verwrongen worden om de oude oplossing te kunnen bieden. De zijnswijze moet dus een beetje geweld worden aangedaan wanneer de gebruikelijke oude oplossing gevolgd wordt. En zij sputtert tegen.

Theorie van positieve desintegratie

Ik plaats het grofweg in het model van positieve desintegratie van Dabrowski dat ik van Lotte van Lith heb mogen leren. Een oud patroon in het systeem op level 1 speelt op in een laagje van mij. Ik ben zo bewust dat ik niet zomaar mee ga in de socialisatie en kom dus in een crisis op dit gebied terecht. Ik ken mijn eigen waarden op dit gebied, en wil de crisis daarom ontstijgen door volgens mijn eigen diepste waarden te handelen.

Een ieder is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen emoties en ik hoef daar niets mee. Maar… tijdens de crisis switch ik van stijl met als uitersten een puberachtige boze stijl van verzet tegen het zich voordoende conflict, tot een begripvolle meta-participant die in vrede haar eigen waarden kenbaar wil maken en met compassie de ruimte aan de ander wil geven zonder er in mee te gaan. Ook schuld en schaamte geven acte de présence; waarom werk ik nu niet gewoon een beetje mee en ben ik niet wat aardiger voor de ander?

Ik switch en draai en woel door de kluwen van emoties en kan het geheel – vanuit andere laagjes binnen mij – ook af en toe nog van een afstand bekijken. De emoties laat ik stromen; de verscheurdheid, de boosheid, het verdriet, het verlies van een beeld van hoe die relatie is en de verwarring.

Helderheid en compassie

En al voelende en analyserende – met ook dank aan een liefdevol luisterend oor en het schrijven – ontstaat er helderheid.

Oude patronen zijn er, kunnen tot verwarrende momenten leiden en gaan weer voorbij. Zij zijn strenge leermeesters die in ieder persoonlijkheidslaagje weer een mogelijkheid tot persoonlijke groei kunnen bieden. De interne crisis is bezworen. Ik mag van mijzelf bij mijn innerlijke waarden blijven ook als de ander dat misschien niet heel fijn vindt.

Ik ontwikkelde zelfacceptatie in deze situatie. En daarmee is er ook weer de acceptatie van de ander en van het oude patroon. Dit heeft als  gevolg dat ik nu zeker weet dat ik later weer met compassie bij de ander aanwezig zal kunnen zijn.

Pijnlijke groeimomenten zijn vaak zeer waardevol en eindigen bij een succesvol doorlopen groeitraject – altijd liefdevol.

Waar blijft mijn tijd?

Bewust van mijn tijd
Bewust van mijn tijd

Vakantie en thuis tijd

Ik ben pas 48 uur terug in Nederland. Het voelt alweer zo vertrouwd; bijna alsof ik niet weggeweest ben. Vreemd is dat eigenlijk, dat ik een week weg kan zijn en volledig geïnspireerd kan raken, creatief kan zijn en oude bergen als nieuwe kan verkennen en dat ik 48 uur na terugkomst al haast niet meer kan terughalen hoe dat nu voelde. Dat kan ik natuurlijk een geslaagd in-het-hier-en-nu- zijn noemen, maar ik heb het idee dat dat het toch niet helemaal is.

Al reflecterende wordt het mij duidelijk dat ik de ‘tijd thuis’ heel anders geneigd ben in te vullen en te ervaren dan de ‘tijd elders’. Het is bijna alsof de ‘tijd elders’ van een andere orde is dan de ‘tijd thuis’. Dat is natuurlijk niet waar. Het is de vraag of tijd überhaupt wel bestaat, laat staan dat de tijd van een andere orde kan zijn. De meest voor de hand liggende verklaring lijkt mij, dat ik in de mij vertrouwde omgeving (‘thuis’), anders met het zijnsproces omga dan in een minder vertrouwde omgeving (‘elders’).

Bewust-zijn van alledaagse activiteiten

Wellicht herken je dit: als je op vakantie bent is het ineens heel gemakkelijk om je niet te bekommeren om binnenkomende post, om de boodschappen, het onderhouden van sociale contacten of wat dan ook jouw tijdrovende gewoonten zijn in het dagelijks bestaan ‘thuis’ en dat de dingen die je wel onderneemt – van lezen aan het strand tot een lange wandeling – zo ‘nieuw’ voelen dat ze een andere tijdsbeleving teweegbrengen.

Ik denk eigenlijk dat het te maken heeft met de mate van bewustzijn die ik heb tijdens mijn activiteiten. Alle nieuwe en uitdagende ondernemingen van ‘elders’ werden zeer bewust doorleefd en vervulden de dagen met als nieuw geclassificeerde ervaringen. Zodra ik terug ben rijg ik de activiteiten in de vertrouwde setting aaneen onder de classificatie ‘bekend’. Ik lijk ze op een lager bewust zijn te beleven. Vast een heel handig systeem van het menselijk mechanisme om met de vele prikkels die wij binnen krijgen om te kunnen gaan. Maar, ook wel jammer eigenlijk dat daardoor al die prachtige maar vertrouwde activiteiten minderwaardig lijken te worden.

Tijd dus om ook deze activiteiten meer bewustzijn te gunnen. Op dit manier kan ieder moment als een nieuwe ervaring geclassificeerd worden en voelt het leven nog mooier gevuld aan. Volgens mijn noemen ze dat in de Boeddhistische literatuur ‘leven vanuit de beginnersgeest’. Het schrijven van deze blog levert daartoe weer een nieuwe impuls.