Categoriearchief: Retraite

Onderwerpen die relevant zijn voor de retraites die Onesta organiseert.

Tijds- en werkelijkheidsbeleving

Tijdsbeleving: lijn of doorprikbare bubbel

Authentiek en bewust begeleiden

Afgelopen weekend stond voor mij in het teken van een nieuwe manier van tijd en daarmee het leven ervaren. Ik begeleidde samen met Marloes een retraite. Het programma, de locatie, de kamers, alles was klaar om met elkaar tot beleving over te gaan. Wij als begeleiders hoefden alleen nog maar ‘aanwezig’ te zijn.

En dat is waar ik mijn aandacht op richtte. Mijn intentie was om transparant en solide aanwezig te zijn. Vanuit volledig bewustzijn. Vanuit alle vertrouwen in het leven dat ik in me heb. Geen muurtjes, geen professioneel masker, geen streven naar een eindresultaat. Alleen een volledig en bewust aanwezig zijn in dienst van dat wat zich aandient bij een ieder.

Nog nooit eerder heb ik op zo’n volledig authentieke en aanwezige manier een groep begeleid.

Werkelijkheid structureren

Alles is hierdoor veranderd. Ik heb mijn gedachten eens laten gaan over wat dat ‘anders’ nu precies is.

Richtlijn

In de oude werksituatie – als ‘procesbegeleider’, in een adviseursrol, maar ook als wetenschapper en docent –  structureerde ik mijn werkelijkheid door mij te richten op de te bereiken doelen. Ik trachtte situaties zo te beïnvloeden dat de kans dat het doel gehaald werd zo groot mogelijk was.

Dat betekent uiteraard veel planmatig bezig zijn. Ik had scherp voor ogen welke stappen gedaan moesten worden om het doel te bereiken. En ik hielp anderen of mijzelf door die stappen heen, richting het doel. Met heldere communicatie en concrete ondersteuning bij dingen die gedaan moesten worden. Hartstikke effectief! En het werd ook vaak als prettig ervaren door de mensen met wie ik werkte. Het was immers duidelijk waar we heen gingen, wat er nodig was en wat er van een ieder verwacht werd. Er gebeurde ‘eindelijk eens echt’ wat. Uiteraard was er ook wel eens weerstand van mensen die niet achter de doelen stonden en die zagen dat ze nu toch echt bereikt leken te worden.

Wat ik in die werkzame werkelijkheid voor me zag was een ‘lijn’.
Een lijn door de tijd heen vanuit het verleden naar de toekomst. Op die lijn stond de planning. In november gesprekken voeren met betrokkenen, begin december concept plan klaar, half december plan met betrokkenen definitief maken, januari starten met implementatie et cetera. En ik stond op die lijn met het doel de planning werkelijkheid te laten worden.

Het was mijn ‘richtlijn’.

Deze lijn verdween niet als ik thuis kwam. Dit was gewoon hoe ik het leven zag: zich verplaatsend langs een lijn van geboorte naar dood. En op allerlei punten moet er wat gebeuren. De honden moeten uit, de boodschappen moeten gedaan, er moet gewerkt worden, et cetera. En het was belangrijk om dat allemaal te doen, want dan werden de bewuste en onbewuste doelen die ik mij stelde, bereikt. Het kostte soms veel energie om alle activiteiten te doen, maar dit leek mij de enige weg. Anders zou ik vervallen in passiviteit en dan zou ik niets ‘bereiken’.

Tegelijkertijd zag ik natuurlijk waar de lijn eindigde. En wat is de waarde van al die activiteiten als het eindpunt van de lijn zonder enige inspanning toch wel bereikt zal worden? Deze discrepantie in de lineaire visie heeft veelvuldig aan mij geknaagd.

Richtpunt

Tijdens de retraite structureerde ik mijn werkelijkheid op een totaal andere manier. Een einddoel ontbrak. De intentie ‘in het moment’ was alles. De lijn was verdwenen en een ‘bolvormig tijdsbeeld’ verscheen. Een punt in de tijd waar wij ons allen telkens in bevinden. En waarin we alles kunnen ont-wikkelen en ont-dekken. Misschien kan ik stellen dat daarmee de tijd voor mij verdween.

Ik hoefde niets te managen, te controleren, te sturen. Ik hoefde nergens naar toe. Ik hoefde ‘alleen maar’ volledig aanwezig te zijn.

Mijn richtlijn veranderde in een richtpunt.

Daarmee veranderde mijn ervaring van het leven en de wereld om me heen zo veel, dat het soms ‘onwerkelijk’ leek. Maar dat was het natuurlijk niet. Het was een nieuwe beleving van de werkelijkheid. Whatever that may be…

Realiteit shift

De ‘punt’ in plaats van ‘lijn’ ervaring had ik al vaker in mijn niet-werkzame leven. Maar de mate waarin dit perspectief nu geïntegreerd is in alle aspecten van mijn leven is nieuw.

Tegen de deelnemers zeiden we: ‘De retraite is slechts het begin van een proces, het effect van de retraite gaat zeker nog door als je thuis bent.’ Dit blijkt ook voor mij te gelden.

Het was grappig om te merken hoe ik maandagochtend na de retraite plotseling vreselijk mijn best ging doen om een trein te halen. Een realiteitsshift van ontspannen aanwezig zijn naar gespannen een deadline proberen te halen. Terwijl er een kwartier later weer een trein ging. ‘There is always another train’, zei een van de retraite deelnemers zondag nog. Ik werd mezelf bewust van de terugkeer van het lijn perspectief en was daarmee weer in staat om mijn richtpunt te zoeken. Terug naar de ademhaling. Uit de planning-stress, terug in het nu.

Gewoontes zijn krachtig, maar een getraind bewustzijn is sterker. De momenten waarop je bewust wordt van ingesleten patronen kunnen heel pijnlijk zijn, maar leveren na verwerken werkelijke vrijheid op. Bewustzijn is alles!

Kijk eens naar de uitspraak van Max Planck:

“I regard consciousness as fundamental. I regard matter as derivative from consciousness. We cannot get behind consciousness. Everything that we talk about, everything that we regard as existing, postulates consciousness.” 

Trainen om dit te leren en blijven zien, is voor mij essentieel.
Omdat het de rust, ruimte en vrijheid geeft die zo velen van ons zoeken.

Vlammend betoog over intentionele verandering

Een vlam lijkt stabiel, is een proces

Kaars meditatie

Een aantal jaar geleden deed ik een meditatie oefening tijdens een stilte retraite van twee weken. Ik zat in een donkere meditatiezaal. Voor me stond een kaarsje in een standaard. Het kaarsje werd aangestoken en de opdracht was om naar het kaarsje te kijken alsof je naar jezelf kijkt. Ik keek. Ik zag een vlam die ieder moment dezelfde leek te zijn en die zich langzaam naar beneden verplaatste. Totdat het lont en het kaarsvet op waren.

Maar ik keek niet naar een zich verplaatsende vlam. Ik keek naar een chemisch proces. Kaarsvet, lont, warmte en zuurstof hebben als resultante een vlam. Het lijkt een statische vlam. Het is een vlam die op ieder moment opnieuw gevormd wordt. Afhankelijk van de omstandigheden is de vlam klein, groot, fel, zwak of dooft zelfs uit.

Het kwartje viel: ik lijk een relatief stabiele persoon te zijn, maar ben eigenlijk ieder moment de resultante van een proces van het lichaam, de omgevingsfactoren en de keuzes die ik tot dan toe heb gemaakt. En ja, ik brand uiteindelijk op.

Verander je vlam met je intentie

Hoe ervaar jij momenteel de resultante van je leven? Kan het beter? Gaat het in de richting die je wilt? Of ervaar je stilstand? Als je niet tevreden bent met (de richting van) je huidige leven, wordt het tijd om jouw vlam te veranderen. Maar hoe verander je jouw vlam? Oftewel, hoe transformeer je je huidige leven naar een leven dat echt bij je past?

Daarvoor moet je inzien dat de huidige ervaring alles te maken heeft met de intenties waar vanuit je bewust of onbewust je leven leeft. Jouw intenties bepalen namelijk hoe je je leven vorm geeft. Verandering naar een beter leven verloopt daarom in 3 fasen.

Fase 1: je huidige intenties leren zien

Fase 1 is je bewust worden van de huidige intenties van waaruit je leeft. Je zal namelijk niet de eerste zijn die vanuit een onbewuste intentie leeft. Stagnerende intenties zijn bijvoorbeeld: ‘ik wil meer zekerheid’ (financieel, in een liefdesrelatie, op mijn werk). Of: ‘ik doe alleen maar dingen die comfortabel voelen’, ‘ik moet mooier (dunner, dikker, gespierder, jonger) zijn’.

Uit deze intenties komen doelen voort, die de concrete inrichting van je leven tot gevolg hebben. Je mooiste en meest zinvolle leven leef je daarom, als de intenties waaruit je leeft dicht staan bij wat je werkelijk waardevol vind. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is het niet. Er staat namelijk veel angst in de weg.

Jarenlang heb ik bijvoorbeeld de leidende intentie gehad om overal succesvol in te zijn. Dat was hard werken en gaf uitstekende resultaten. Ik had een goed betaalde baan als organisatie adviseur waarin ik me kon ontwikkelen. Deed er ook nog een MBA-opleiding naast. Kortom, ik was ‘succesvol’. Desondanks waren plezier en zingeving uit het oog en hart verdwenen. Want met ‘succesvol’ zijn, gaf ik geen uitdrukking aan mijn diepste innerlijke waarden. Het was een vlucht van mijn eigen onzekerheid, weg van mezelf. Ik zag alleen niet dat het zo werkte. Wat ik uiteindelijk bewust ervoer was twijfel. Er moest toch ‘meer’ zijn in het leven. ‘Anders’, ‘beter’, ‘mooier’ moest het kunnen. Dit was ‘het’ niet. Waar was de zingeving?

Als je deze twijfel herkent in je leven, kan het zijn dat je niet (meer) volgens je diepste waarden leeft. Deze twijfel vormt vaak de opmaat naar de volgende fase.

Fase 2: tussen-intentie ‘rust’

Om op zoek te kunnen gaan naar hoe het ‘anders’, ‘mooier’, ‘zinvoller’ kan, heb je ruimte nodig in je leven. Als je nog niet scherp hebt welke intentie je echt tot uitdrukking wilt brengen, kan het helpen om vanuit een nieuwe en tijdelijke intentie te gaan leven. Een intentie die voor mij goed werkte en die ik vaker om me heen hoor is: ‘meer rust creëren’ in het leven. Het streven naar ‘rust’ erkent dat huidige activiteiten die voortkwamen uit de oude intentie(s) niet meer bij je passen. Je moet dus eerst stoppen met de activiteiten die uit de oude intentie(s) voortkwamen om ruimte te creëren voor iets nieuws dat je nu nog niet kent.

Zo start een persoonlijke transformatie. De vlam verandert.  Zonder helder doel voor ogen. Geen droom over wat je met je leven wilt doen. Alleen maar ruimte creëren voor iets dat beter bij je past en er op durven vertrouwen dat het juiste zich zal aandienen. Leven vanuit de tussen-intentie ‘rust’ uit zich over het algemeen op twee manieren.

1. Kiezen voor rust

Tijdens ieder bewust keuze moment in je leven kun je kiezen voor de optie die ‘meer rust’ brengt. Je kunt bijvoorbeeld minder gaan werken ‘ten koste van’ succes, financiële zekerheid, status of welke zekerheid je ook maar probeert te verkrijgen met werk dat niet (meer) bij je past. Of je kunt stoppen met het actief onderhouden van alle sociale contacten waar je niet ontspannen van thuis komt. Dit kan gaan ‘ten koste van’ populariteit, ontvluchten van eenzaamheid, sociale bevestiging van je bestaansrecht, of wat je ook maar uit deze contacten haalt.

Dit is veel moeilijker dan het klinkt. Ik ervoer duizenden momenten als stressvol, want kiezen voor rust ging ten koste van ‘succes’ en voelde dus als een verlies van hoe ik tot dan toe had geleefd. Ik zag mezelf in de beweging van ‘minder succesvol en meer rust’ eindigen in de goot, eenzaam en zonder inkomen. Over het algemeen is dit de mate van angst die een intentie verandering met zich mee kan brengen. Diepe, existentiële angst. Alle stapjes in de nieuwe richting zullen als risicovol worden ervaren. Het vraagt dus veel moed en motivatie om vanuit een nieuwe intentie te gaan leven.

2. Tot rust komen en zelfkennis opdoen

De tweede manier waarop de tussen-intentie ‘rust’ zich kan uiten is het terug in de ruststand komen. Vanuit een stressvol bestaan is het belangrijk om mentaal en fysiek weer in een ‘ruststand’ te kunnen komen en te her-ontdekken wat voor jou werkelijk van belang is. Hiervoor zijn vele technieken beschikbaar. Denk aan meditatie, coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten. Alle activiteiten waarmee je onbewuste gedragspatronen en intenties aan het licht kunt brengen, helpen hierbij. Mooie en pijnlijke (zelf)inzichten zullen je met vallen en opstaan leiden naar betere manieren om je tot jezelf en de wereld te verhouden. En als er iets is dat rust geeft is het dat wel.

Voor mij waren de vele meditatie retraites die ik deed een boost om tot dieper zelfinzicht te komen. Al doende losten diep gewortelde patronen op en leerde ik het leven in zijn volle breedte omarmen. Ook coaching en persoonlijke ontwikkelingstrajecten hielpen. En daarnaast had ik het geluk dat ik prachtige mensen in mijn leven heb, die steunden in het oefenen en ontdekken. Verder ging ik – naast het sporten dat ik toch al deed – gezonder eten. Dit gaf letterlijk rust in mijn lichaam.

Fase 3: innerlijke waarden als intenties

Maar met rust alleen kom je er niet. De gecreëerde rust is de ruimte in je leven die je kunt gebruiken om je diepste waarden in te gaan manifesteren. Het kan zo maar eens zijn dat je de rust die je in je leven creëert stiekem toch invult met activiteiten die passen in je oude intentie. Het vraagt dus oplettendheid tijdens fase 1 en 2 van het transformatieproces om je diepste innerlijke waarden aan het licht te laten komen. Zij kunnen het nieuwe kompas in je leven gaan vormen.

Je hebt geen concreet doel, passie of droom nodig om de ontstane rust in je leven zinvol in te vullen. Slechts waarden waarmee je je ten diepste verbonden voelt. Denk bijvoorbeeld aan intenties als lijden minimaliseren, vreugde bevorderen, liefde verspreiden, in vrijheid leven en laten leven. Deze intenties kunnen zich vertalen in persoonlijke doelen, passies en dromen die echt bij je passen en waarnaar je je leven gaat inrichten. Lijden minimaliseren kan zich bijvoorbeeld uiten in het starten als vrijwilliger voor mensen in nood, het steunen van hulporganisaties, het jezelf aanmeten van een veganistisch dieet, het vervullen van de behoeften van je kind tijdens de opvoeding, het maken van lange wandelingen met je hond en op duizenden andere manieren. Het maakt niet uit hoe je jouw leven concreet vorm geeft, als je het maar vanuit die diepste persoonlijke waarden en intenties doet.

Hiermee leidt je jezelf naar groot geluk en zinvol leven.

Niet alleen

Bovenstaand proces heeft mij in de afgelopen tien jaar volledig getransformeerd. Met hulp van vele professionele ondersteuners en dierbaren is alles veranderd. Liefdesrelaties, vriendschapsrelaties, werk, dieet, sociale omgangsvormen, mijn kijk op mijzelf, het leven, en eigenlijk alles wat ik maar kan bedenken, het is niet meer zoals het was.

Ik heb inmiddels geen behoefte meer aan het bedenken hoe mijn leven er concreet uit zal gaan zien. Ik erken de volledige onvoorspelbaarheid ervan. Ik ga aan de slag met bij mij passende initiatieven en  vertrouw er op dat de diepste waarden in mij, zo’n proces creëren dat de resulterende vlam – mijn leven – precies goed zal zijn. Vrijheid in overgave, met omarming van de onzekerheid. Ik wist niet dat een dergelijke kwaliteit van leven bereikbaar was.

Gaat dat altijd goed? Is het nooit meer spannend? Nee zeker niet! Er is nog altijd veel te leren. Ik zoek telkens opnieuw naar uitdagingen buiten mijn comfort zone. Maar ik geniet wel steeds meer van het leren. Van de spanning. Van het vallen en opstaan. Van de heftige inzichten en des-illusies die soms voorbij komen. Want ik weet dat  zij mij verder helpen om het leven in zijn volle pracht te kunnen ervaren. Het goede nieuws is: hoe verder je in dit proces komt, hoe makkelijker het gaat.

Geloof dus niet dat je niet kan veranderen, dat je vast zit of dat een situatie uitzichtloos is. Gewoonten en overtuigingen houden ons onbewust op het vertrouwde pad. Afwijkingen van het pad leiden tot gevoelens van angst en onzekerheid en dat gaan we graag uit de weg. Maar die angsten en onzekerheden bewust in de ogen kijken, leidt tot de transformatie naar een diep gelukkig leven.

Niet de gemakkelijkste weg, maar verreweg de mooiste manier van leven. Mocht je willen starten of al een flink eind op weg zijn: klop gerust bij me aan als je wat ondersteuning kunt gebruiken 😉

Aandacht voor mindfulness

Wat is mindfulness?
Wat is mindfulness?

In de aanloop naar de december retraite ben ik me heerlijk aan het verdiepen in wat ‘mindfulness’ nu precies is. Via Audible luister ik naar een cursus van professor Ronald Siegel getiteld: ‘The science of Mindfulness: a research-based path to well-being’. Ik deel graag wat inzichten.

Wat is mindfulness?

Hij vat mindfulness als volgt samen: bewustzijn van de huidige ervaring met acceptatie (‘awareness of the present experience with acceptance’).

Het gaat bij mindfulness dus niet om het proberen te stoppen van gedachten of veranderen van emoties. Waarom zou je ook? De hersenen lijken gemaakt om gedachten te genereren en doen dat dus ook continu, waarom zou je dat willen stoppen? Het lichaam is een prachtig sensorisch orgaan dat emoties en gevoelens genereert, wat is daar op tegen? Het ‘probleem’ dat we vaak ervaren is dat we gedachten en emoties hebben die we niet prettig vinden (zorgen over de toekomst bijvoorbeeld) en dat we dan het idee hebben dat het niet goed met ons is. We doen dus net of die gedachten en emoties ons bepalen en we identificeren ons er volkomen mee (ik ben angstig, verdrietig, zorgelijk).

Verhouden tot gedachten en emoties

Het gaat er bij mindfulness om dat je jezelf anders leert verhouden ten opzichte van je gedachten of emoties. Je hoeft je er niet mee te identificeren, ze te geloven of onbewust te volgen. Je hoeft ze ook niet te veranderen of weg te duwen. Je kan gewoon accepteren dat ze er zijn. Je bent dan niet meer angstig maar je ervaart gevoelens van angst. Mindfulness is dus een houding ten op zichte van wat zich voordoet in het huidige moment, waarbij je ook leert zien dat je zoveel meer bent dan je gedachten en gevoelens.

En die houding kun je trainen. Zoals je moet bewegen om lichamelijk fit te worden, moet je ook oefeningen doen om de houding van bewustzijn van de huidige ervaring met acceptatie te verkrijgen. Een beetje oefenen leidt tot een beetje verandering in houding en veel oefenen leidt tot veel verandering in houding tot het huidige moment.

Is het moeilijk om mindful te zijn? Ja, best wel!

Bewustzijn van het moment is moeilijk

Bewustzijn van de huidige ervaring is moeilijk, omdat we onszelf eigenlijk continu verliezen in de identificatie met gedachten en gevoelens over het verleden (herinneringen, spijt, schaamte, schuld) of over de toekomst (plannen, zorgen maken, hoe kan ik pijn vermijden en plezier verkrijgen). We hebben een ‘negatieve bias’.

Evolutionair gezien is het niet zo gek dat wij over een brein beschikken dat het zekere voor het onzekere neemt en dus bij twijfel of iets een onschuldige rots of een gevaarlijke tijger is, voor de zorgelijke tijger-optie gaat. Heel verstandig! Liever tien keer de rots voor een tijger aanzien, dan een keer andersom… En aangezien wij fysiek ondergeschikt zijn aan de dieren waar wij een prooi voor kunnen zijn, heeft ons geavanceerde brein zich dus niet ontwikkeld om gelukkig te zijn, maar om ons veiligheid te bieden. De stand van vechten, vluchten of bevriezen is de voorkeursstand boven ontspanning en geluk.

Dus als ik niets te doen heb en er is niets dat me bedreigd dan zorgt de negatieve bias van het analyserende brein wel dat er een zorg opkomt. Al is het maar de gedachte: ‘Oh het is nu perfect, wat jammer dat dat over gaat!’ En aangezien alles vergankelijk is, is deze gedachte altijd voorhanden.

Natuurlijk is het brein prachtig, begrijp me niet verkeerd! We moeten kunnen plannen en anticiperen, maar de hoeveelheid tijd die wij aan verleden en toekomst besteden is veel groter dan noodzakelijk is.

Accepteren van wat is, is ook moeilijk

En accepteren van wat zich voordoet is ook moeilijk. We zijn namelijk ook sociale en competitieve wezens en vergelijken onszelf altijd met anderen. Status was – en is – namelijk ook bepalend voor onze veiligheid en welzijn. Dus of het nu om geld, fitheid, kunstzinnigheid, fysieke schoonheid, maatschappelijk succes, kinderen, intelligentie of het meest verlicht-zijn gaat, er is altijd wel iets dat we beter hadden kunnen of moeten gaan doen. En dat geeft stress.

Eigenlijk gaat het er bij acceptatie om, dat je naar jezelf leert kijken zoals je naar een puppy kijkt (of naar een kitten als je een kattenmens bent). Dat bolletje wol met die lieve oogjes op jou gericht plast en poept in je huiskamer en je denkt waarschijnlijk zoiets als ‘Aaaahhhhh, wat schattig! Hij is nog zo jong en heeft nog zoveel te leren.’ Deze accepterende en liefdevolle houding hebben we vaak niet naar ons zelf als we dingen doen die beter hadden gekund. Meestal oordelen we hard over onszelf, waardoor we ons dan al snel weer verliezen in gedachten over hoe het in het verleden beter had moeten gaan en zeker in de toekomst beter moet gaan.

Herkenbaar?

Mentale training

Daarom vraagt ‘bewust zijn van het huidige moment met acceptatie’ om oefening. Oefenen kan op vele manieren. Er zijn technieken die zich richten op het ontwikkelen van concentratie, op open observeren van wat er op dit moment in je gebeurt en op liefdevolle vriendelijkheid. Allerlei informele (wandelmeditatie, eetmeditatie), formele (vast meditatiemoment op de dag) en intensieve meditatietechnieken (bijvoorbeeld een intensieve retraite) kunnen hierbij ondersteunen. Veel praktische technieken hiervoor zijn binnen het Boeddhisme ontwikkelt. Je hoeft echter geen Boeddhist te worden om te kunnen profiteren van de beoefening.

Want dat het ontwikkelen van mindfulness grote effecten heeft op welzijn en gezondheid heeft de wetenschap inmiddels overtuigend aangetoond. Meer mindfulness leidt tot minder angst, depressie, tot betere relaties en beter opvoeden van kinderen (omdat empathie en compassie toenemen), het vertraagt de verkorting van telomeren van de chromosomen, wat geassocieerd wordt met minder snelle celveroudering, het verandert de structuur en functie van het brein (meer activiteit in gebieden die tot een gevoel van welzijn leiden, minder snelle veroudering van de hersenen) en leidt tot minder stress en dus tot minder stress gerelateerde aandoeningen (bijvoorbeeld chronische rug en nekklachten, maag- en darmklachten, hoofdpijn, slapeloosheid, seksueel disfunctioneren). Niet niks!

Zelfkennis

En daarnaast leidt het tot grotere zelfkennis. Bij het oefenen in mindfulness door middel van meditatie oefeningen wordt steeds duidelijker hoe je geest werkt. Je ziet hoe je op subtiele en minder subtiele manieren wegloopt van onprettige zaken en prettige zaken najaagt en hoe je hierdoor in allerlei (verslavende) patronen gevangen zit (denk bijvoorbeeld aan teveel of ongezond eten, drinken of schadelijke relaties).

Niks mis mee om daar in te zitten denk je? Dat is op zich waar. Alleen kan het leven relaxter, meer vervuld, liefdevoller en rijker zijn als je niet telkens ergens van weg of ergens naar toe moet rennen en als je je niet continu ergens mee hoeft te vergelijken. Tegelijkertijd ontwikkel je de ‘puppy-blik’ voor jezelf: je ontwikkelt (zelf-)compassie.

En gaandeweg wordt steeds duidelijker dat je jezelf altijd beperkt hebt en dat je veel grootser en heel anders bent dan je altijd gedacht hebt. En dat de wereld eigenlijk ook veel beter is dan je altijd gedacht hebt. Dat alles eigenlijk veel beter is dan je altijd gedacht hebt. En zo wordt je vrijer en kun je ieder moment dat zich aan je voordoet omarmen, ook als zich emoties of gedachten voordoen die we niet als prettig bestempelen. En zeg nou eerlijk: dat is toch eigenlijk veel fijner dan de helft van de momenten die je hebt weg wensen of dromen?

Doe je mee?

Zin om te gaan oefenen? Vraag hieronder een gratis ontdekkingssessie aan of ga mee op retraite!

The form you are trying to view has been unpublished.