Overgave, zelfacceptatie en zelfvertrouwen

Zijn in overgave

Loslaten van schijncontrole

In een eerdere blog schreef ik al dat ik op 1 juli 2016 startte met een sabbatical. Weer een stap richting bewuste overgave aan het leven. Schreeuwerige overtuigingen – die het goed met me voor leken te hebben – trachtten mij te weerhouden van deze stap richting mijn vermeende ondergang. Stoppen met werken zoals ik dat deed, leek het begin van de weg die eindigde in de goot.

Inmiddels ben ik 7 maanden op weg en doe ik dingen die passen; coaching, retraites en af en toe een workshop of heidag begeleiden. Dit alles zonder enig idee te hebben waar het naar toe gaat. Dat wist ik voorheen natuurlijk ook niet, maar ik had wel het schijngevoel van controle.

Subtiele overgave: van angst naar zelfacceptatie

En wat ik zo interessant vind, is dat de overgave aan het leven steeds subtielere vormen aanneemt. En dat gaat op een heel andere manier dan ik had gedacht.

Ik had het beeld dat het om de ‘grote overgave’ ging. De overgave die ik in de eerste alinea beschreef. De grote stappen die ik moest maken om uit mijn normale controlepatronen te komen en in de ‘stroom van het leven’ te stappen. Stappen die met angst gepaard gaan. Maar er blijken steeds verfijndere vormen van overgave te zijn, die pas de ruimte krijgen als de grote angst overwinnende vormen vanzelfsprekend geworden zijn.

Het lijkt alsof het steeds minder gaat om het overwinnen van angst en steeds meer om het laten groeien van zelfacceptatie (of ‘zelfliefde’). De angst verdwijnt uit het leven.

Van human doing naar human being

Een praktisch voorbeeld. Mensen vragen me: ‘Maar wat dóe je dan de hele dag?!’ En een half jaar geleden vond ik dat een hele relevante vraag. We gedragen ons immers het grootste deel van ons dagelijks bestaan als ‘human doing’ in plaats van als ‘human being’. In het begin had ik ook nog een soort gevoel van moeten verantwoorden richting de ‘human doingness’ en beantwoordde ik deze vraag met sociaal verantwoorde activiteiten; vakantie, elke dag sporten, een website bouwen, retraites organiseren, sociale contacten verdiepen et cetera. Al die fijne activiteiten waar ik nu tijd voor heb. En het is waar, ik dóe al die dingen.

Maar daarnaast is er ook heel veel ‘zijn-tijd’. En langzaam maar zeker bemerk ik dat ik steeds meer human being wordt. Ik hoef steeds minder te doen om helemaal tevreden en gelukkig te ‘zijn’. Het is alsof er een soort onvoorwaardelijke acceptatie van mezelf in ieder moment ontstaat, ongeacht wat zich voor’doet’ in dat moment. En de behoefte om verantwoording af te leggen verdwijnt. En daaruit volgt overgave aan allerlei kleine momentjes.

Duizenden momentjes van overgave

Bijvoorbeeld een plan dat in duigen valt doordat er iets anders doorheen komt. En daar dan helemaal vrede mee hebben, omdat ik het niet in de hand hoef te hebben. Of onverwachte ontmoetingen die een spiegel opleveren van een scherp kantje van me. En dan in staat zijn om me over dat kantje te verwonderen en het helemaal te omarmen. Gewoon te denken: ‘Kijk nou, ook dát ben ik.’ Of dansen op een dansvloer en volledig opgaan in de muziek en me niets aantrekken van wat mijn mededansers daarvan denken. En zo zijn er duizenden momentjes die niet spectaculair zijn, maar die me laten merken dat ik mijzelf volledig begin te accepteren. En dat ik daardoor anders ‘doe’ en anders ‘ben’ (of anders ervaar) dan voorheen.

Vrede met wat is en met mezelf

Zo beschouwt, heeft de overgave dus twee kanten: vrede hebben met wat zich – buiten mijn controle om – voordoet én mezelf meer laten zien zoals ik ben. Alsof er een verschil is…

Eerder schreef ik: zelfreflectie is alles. Met dat uitgangspunt in gedachten, denk ik dus dat ik eigenlijk meer en meer mijzelf accepteer, en dat ik de reflectie van acceptatie terug zie in alles in de wereld. En die reflectie van acceptatie in de wereld noem ik overgave. Het op ieder moment vrede hebben met wat is. En dan maakt het niet zoveel meer uit wat ik doe of wat er gebeurt.

Zelfacceptatie = overgave = zelfvertrouwen?

Zelfacceptatie en overgave – of het loslaten van controle – gaan blijkbaar hand in hand. Misschien is werkelijke overgave wel synoniem aan zelfvertrouwen. Het vertrouwen dat het altijd wel goed is met me, wat er ook gebeurt. Hierdoor leiden steeds minder momenten tot interne spanning en steeds meer momenten worden beleefd in volledige ontspanning. Het is een lange weg, maar het is de moeite meer dan waard.